Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қош бол, елім!
Жүргенде бір шапандық олжа сынды,Ел-жұртым көрген еді көз жасымды.Қанды көз қарақұстың тырнағынан,Босатып зорға алып ем өз басымды.Сонда бір қызыл..
© Сара Тастанбекқызы
Көп сəлем Ыбыкеме, дұғай-дұғай
Әй, Шəке-ай, қабырғамды кетті-ау тіліп,Айтқаны Ыбекемнің қадір біліп.Қажыған қайғы басып, аға-екеме.Тілеймін ұзақ жылдар ғұмыр-тірлік.Мен неге..
© Сара Тастанбекқызы
Шымылдық
Көк жайлау, көтеріңкі ел, көңілді жаз,Мал күйлі, жайылым гүлді, жан-жануар мəз.Өрмелей тау бөктерін өскен қайың,Бұралып жел қозғаса айтады..
© Сара Тастанбекқызы
Торығам
...Қысылма, қызым! – дейтін Павел ата,Болды ма айтатұғын сөзі қата?Жақындап Жиенқұлдың қыл шылбыры,Барады буындырып жанға бата.Қайда өзі, азаттығы..
© Сара Тастанбекқызы
Қарлығаш
Толғанып терең ойға баттым, ағай,Бір таңға көз іле алмай жаттым, ағай.Жайдары жүрегіме от боп түсті,Әр сөзі сіздің жазған хаттың, ағай.Сөзім жоқ..
© Сара Тастанбекқызы
Қорлық
Баяғы бекеттегі қараша үй,Көмілген қар астына аласа үй.Кеткелі Жайсаңбекті Арнай айдап,Тартуда жылауменен жаңаша күй.Сахари отар кеткен жылқышы..
© Сара Тастанбекқызы
Зорлық
Ақырған аяз кетті, басылды жел,Ашулы ақ бораннан ашылды жер.Қар күреп, күресіннен жол салынып,Қатынап, бір-біріне тасынды ел.Жалғыз үй жапан дүздің..
© Сара Тастанбекқызы
Бекіндім
«У да-шу шақырысқан таңғы тауық,Көп болды түн ортасы кеткелі ауып.Күсембай, Павел қартпен үшеуіміз,Сырластық түні бойы есік жауып....Түн бойы Павел..
© Сара Тастанбекқызы
Жоқшылықта
Ақша қар алғаш жауған қыстың басы,Көңілсіз көк салбырап қабақ-қасы.Бекеті Абдыраның ашық дала,Ақсудың жарғабақты босағасы.Ышқынған оқтын-оқтын дала..
© Сара Тастанбекқызы
Жүрек
Жүректен жанға жылы сөз бар ма елде,Жүрексіз тірлік бар ма суда, жерде?Қашанда өмір жыры – жүрек сырыБіреуін сол жүректің айтам мен де.Аяулы..
© Сара Тастанбекқызы
Ашындым
Ашулы, арманы арта түскен Сара,Ой – улы, қиял – қышқыл, жүрек жара.Аттандым ашындым да, белді байлап,Болудың мағынасы жоқ енді бала.Аралап өмір сырын..
© Сара Тастанбекқызы
Ақынның аты өшпейді
Сөйлейін халқым ал тыңла,Ынтымақ, бірлік халқымда,Тереңнен толға қызыл тіл,Тасыған судай толқында.Сәлем беріп бас ием,Үлкен кіші жалпыңа,Осы өнерді..
© Құтбай Дүрбаев
Октябрьдің 50 жылдығына
Ал, тыңла сәлем бердім жиылған көп.Ағайын, құда, жекжат жиылған кеп.Сіздердің қатарында бізде келдік,Жиынға біраз қызмет етейін деп.Ішінде өлең..
© Құтбай Дүрбаев
Жақсы сөз жақсы деген
Жақсы сөз жанға жақсы жекіргеннен,Көп сөйлеп мән шықпайды көпіргеннен.Жалғаннан рас айтқан аз сөз артық,Мақтанып, масаттанып лепіргеннен.Әуелден..
© Құтбай Дүрбаев
Сөз басы
Сөйле тіл, өлшеулі күн демің бітпей,Ажалға айла бар ма келсе тіктей?Кім барар өлең айт деп өлгеннен соң?Топырақ боп төбе-төбе жатқан көктей.Сайраңда..
© Құтбай Дүрбаев
Домбыра алып қолыма ахау...
Домбыра алып қолыма ахау…Ал, сөзімді енді бастайын.Көңілге сана тастайын.Осы өнерді кәсіп қып,Алып едім жастайын.Жақсылар сізге жолығып,Әңгімеге..
© Құтбай Дүрбаев
Қызметкер тілім сөйлеп қал
Қызметкер тілім сөйлеп қал.Айрылмай тұрып егеңнен.Ажарлы сөздер әзір тұрДәуренің өтпей төбеңнен.Саяхат қылған сайраның,Шым батқандай сап болар,Айдын..
© Құтбай Дүрбаев
Ұрпақтар ұлағаты
Қаншама сан ғасырлық тарихы бар,Қазақ деп аталатын еліміз бар.Сол елде өсіп өнген жас ұрпақтар,Абайдың әр өлеңін жаңғырта алар.Жаңғыру бар әлемге..
© Бұлбұл Төлеуханқызы
Тілдің жайы – жөргектен
Ана тілім, сен менің- арым, бағым,Сені ойласам келмейді дамылдағым.Бұл жырымды арнадым жаным саған,Бала Жамбыл сыйы деп қабылдағын.Тілім, сенің..
© Жамбыл Дүйсенұлы
Қазақтың бақ жұлдызы
Елім деп еңіреген қайран ерім,Қашанда қазақ қамын ойлап едің.Ұйқыда жатқан ұлтты «маса» болып,Оятып, азаттыққа қайрап едің.Қайрап ең адамдыққа..
© Жамбыл Дүйсенұлы
Міржақыптың монологы
1Тұла бойы сәт сайын мұздап-ысып,Өткен өмір… көзінен зулап, ұшып.Ақтеңізде…Лагерьде…Лазаретте…Ақын жатты ажалмен арпалысып.Көз алдына елестеп кең..
© Хамитбек Мұсабаев
Ахаңның ақтық сөзі
(Толғау)Файзолла досым, аса қымбатты!Мұң менен азап жаныма батты.Өтпелі дәуір – өкініш... у-ы,Асау өзендей толқыны қатты.Өзіңе аян – өмірім..
© Хамитбек Мұсабаев
Ахаңды аңсау
Жолаушыдай боп түн қатып,Кететіндей ме тіл қатып.Қасірет қанша көрсе де,Өмірге жан еді шын ғашық.Өзіңді іздеп сағынып,Ұрпағың отыр толғатып.Шығардың..
© Жолдыбек Мұқан
Ахмет қайтыс болды дегенде
Шынымен бұл дүниеден өткенің бе,Қайырылмай алды-артыңа кеткенің бе?Ахмет опат болды дегенді естіп,Егіліп жылай бердім, тек дедім де!Айрықша артық..
© Файзолла Сатыбалдыұлы
Тас түрмеде
Тырнағыма қадаса да инесін,Білсін тағдыр өнер басын имесін.Өлсе өлер Файзолла ақын түрмеде,Бірақ өлең өмір кебін кимесін.Көре алмадым күннің жарық..
© Файзолла Сатыбалдыұлы