Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қарт демеді, жас демеді...
Қарт демеді, жас демеді,Аяп қалған жоқ өркенді,Тас кереңнің тас кереңіӨрт қаулады, жер өртенді. Ойдан, қырдан, көктен тиіп,Кім бар, не бар..
© Серікбай Оспанов
Көкжиектен қылтиып...
Көкжиектен қылтиыпСығалады күн қарап.Лезде жерге нұр құйып,ТүрдіҚара түн балақ. Бірте-бірте етегінКөкжиек те көтеріп,Жайды гүлдер желкенін,От боп..
© Серікбай Оспанов
Қумақшы болып мұңды ауыр...
Қумақшы болып мұңды ауыр,Өрекпи соқты бір дауыл. «Жабырқау ғой,- деп – жан мына»,Жапырақ құлады алдыма. «Мұңая ма екен адам?!»-деп,Сипалай берді..
© Серікбай Оспанов
Қара бұлттардың жиегін...
Қара бұлттардың жиегінШыққан күн әсем шілтерлеп,Көктемнің жайған кілемінСамал жел қағып,Тұр тербеп. Қып- қызыл болып жанса бел,Жүр бұлттан күн жол..
© Серікбай Оспанов
Қайырмай бұлттарын жел алып қашқан...
Қайырмай бұлттарын жел алып қашқан,Өз ісін бастап кетті шабытты аспан.Шомылтып күміс нұрға ой мен қырды,Өркенді сығалатты жарық тастан. Нар..
© Серікбай Оспанов
Қошалақ
Ой-шұқыр жері қызық осы алаптың,Барады қақ төбеде бошалап күн.Төбелер адыр- адырЖел үйіргенҚұмдары қайырлы елге Қошалақтың. Жатқанға жайлы мамық..
© Серікбай Оспанов
Аспандағы жалғыз көз жерге емініп...
Аспандағы жалғыз көз жерге емініп,Алтын найза өзенде сеңге кіріп,Күнгейдегі қар жалы арса- арса,Күн кеміріп,Тастапты жел кеміріп. Сонау жақтан..
© Серікбай Оспанов
Күз – дарқандық, егін орып, жылқы мен қой күзейді...
Күз – дарқандық, егін орып, жылқы мен қой күзейді,Қыс – қаталдық, аязымен, боранымен қысады.Көктем – мейірім, күздің, қыстың, қателігін түзейді,Жаз –..
© Серікбай Оспанов
Шаңқай түсте
Төбеге күйіп-жанған күн байланып,Түсердей аспан жерге тұрды айналып.Қона алмай кетті қыран жерге төніп,Қонуға қайта-қайта ыңғайланып. Қыранға жаным..
© Серікбай Оспанов
Күзгі бұлақ басында
Ағып жатсың баяу ғана бүлкілдеп,Жағаңда тұр қурап бақ-бақ үлпілдек.Сыңғырлаған үнің неге басылған,Күле де алмай жатқандайсың күлкің кеп. Қартайдым..
© Серікбай Оспанов
Сыр тыңдаған ақ қайыңнан...
Сыр тыңдаған ақ қайыңнанБалалық шақ өтті қырда.Алған тәлім жастайымнан:«Сындырма тал»,«Көкті жұлма!» Жоқ ол кезде мақта, мамық,Жатып өстік тар..
© Серікбай Оспанов
Туған жер-ай!
Әр бетегең жүректегі қозғар сырды,Есіңде ме елегенің қорғансызды?!Алғаш қамқор самалың кеп сүрткен едіАяр адам көл еткен көз жасымды. Мен де қазір..
© Серікбай Оспанов
Самал-үміт
Ойдағы бірге самғап жыр көшімен,Түнімен жолаушыдай күн кешіп ем,Оятты таң алдындаҚойынымаСамал кіріп киіз үй іргесінен. Жаныма жақын тұттым жаңа..
© Серікбай Оспанов
Жүрегіме бөледім мен...
Жүрегіме бөледім мен,Сенім гүлдеп, еңселенді.Сол Сенімнің көмегіменШегіндірдім Шер-шеменді. Түн – алыста,Таң – қасымда.Шыққан күнге қуанамын.Сол..
© Серікбай Оспанов
Тіршіліктің сол бағы...
Тіршіліктің сол бағы –Көктем үлбіретеді.Күзде,Бәлкім тоңғаны?Гүлдер дір-дір етеді. Маңай толып тұр әнге,Ауа райы салқындап.Қорыққаны бұл әлде?Қалып..
© Серікбай Оспанов
Күннің көзін қара бұлт...
Күннің көзін қара бұлтҚайта-қайта басатын.Сәуле бірақ таралып,Жерге нұрын шашатын. Көтеріліп күн бүгінТаудан асып тұрғанда,Жасырмақ боп нұр..
© Серікбай Оспанов
Табиғатқа тағзым
Ештеңе жоқ сенде торға қамаулы,Берді таңың көзімдегі алауды.Ай бетінен көріп алғаш жазуды,Жұлдыздардан үйренгенмін санауды. Өстім ерке, өзіңдеймін..
© Серікбай Оспанов
Біздің Шилі жаралған құс бағына...
Біздің Шилі жаралған құс бағына,Өзен-көлі айналған құштарына,Қарау ғажап аққудың жүзгеніне,Суды сызып қонғаны, ұшқанына. Күн қызуы жерде өртпен кеп..
© Серікбай Оспанов
Өлең аз ба көктем, жаз, күз, қыс жайлы...
Өлең аз ба көктем, жаз, күз, қыс жайлы,Табиғатсыз арман биік ұшпайды.Жер бетіне жақын ағаш тамырыҚырандардың тұяғына ұқсайды. Бар сурет орман-тоғай..
© Серікбай Оспанов
Қалың тоғай көз тартады көркімен
Қалың тоғай көз тартады көркімен,Тіл қатты ол да, қайыңға сыр шертіп ем:-Сырық жаса,Құрық жаса!Кейде менБалта сабы болғаныма өкінем. Бұл басымнан..
© Серікбай Оспанов
Еркіндік – елік зулаған...
Еркіндік – елік зулаған,Еркіндік–дала, хас қыран.Еркіндік– бұлақ тулаған,Босанып жердің астынан. Күлімдеп көзі аспанның –Бар әлемге нұр..
© Серікбай Оспанов
Көктем мен қыс
Жоқ мұзы, қары көлдің де,Көктем мен қатал қыс жақсытұра алмайды!Көрдің бе?Тағы да, әне, ұстасты. Байқап будың ұшқанын,Жел де қызып, желікті.Тауда..
© Серікбай Оспанов
Мамыр келді
Көңілі –кең келіпті жасыл Мамыр,Ызғары –артта,Шуағы- қасында жүр.Самалы- ерке қырларда асыр салып,Сәулесі- ойнап ағаш басында жүр. Тіршілікке..
© Серікбай Оспанов
Көктемнің сыйлап тағы күні көрік...
Көктемнің сыйлап тағы күні көрік,Сыланды шашын өзен бүгін өріп.Шөлдеген алтын шуақ қанар емес,Шатырдың жатыр емшек- мұзын еміп. Жер беті жылт-жылт..
© Серікбай Оспанов
Мен де жеттім...
Мен де жеттім,іздеп мені жел жетті,Туған өлке қарсы алмады нем кетті.Шилі өзені тебірене теңселіп,Тарпаң ұлын толқынында тербетті. Туған жер-ай,Ұлын..
© Серікбай Оспанов