Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Шықпадым немен жолға мен...
Шықпадым немен жолға мен,Болмап ем жолдас кімдермен?:Шайқалған сәтте жорғамен,Астасып кеттім гүлдермен. Мінген ем өгіз арбаға,Арқасына да қонған..
© Серікбай Оспанов
Түскенде Серікбай-ау, басыңа күн...
Түскенде Серікбай-ау, басыңа күн,Мүсіркеп келіп еді қасыңа кім?!Ұлы кеп Құнанбайдың ақыл айтып,Қуат- күш бермеп пе еді Қасым ақын! Шаққанмен бір..
© Серікбай Оспанов
Құс жолы айқын – болды аппақ...
Құс жолы айқын – болды аппақ.Тоңдырды ма екен түнгі ызғар,Бетіне көлдің қонақтапДірілдеп тұрды жұлдыздар. Көркем ед неткен бүгін көк,Көз қысқан онда..
© Серікбай Оспанов
Егіз ұғым
Ақындыққа обал қып,Мұңның құлы боп алдық.Саясаттан сая іздеп,Шылбырына оралдық. Қатал ханның алдындаШындықты айтса, бас алған,Ақын үнсіз қалып па..
© Серікбай Оспанов
Шебер сыры
Сүйенерім, сенерім һәм қорегім,Бар бақытым, қолда барым – өнерім.Ғұмыр сұрап ала алмайсың ешкімнен,«Өнерліге – дейді халық – жоқ өлім!» Бесігімде..
© Серікбай Оспанов
Сыр шерттім досқа жасқанбай...
Сыр шерттім досқа жасқанбай,Ағымнан талай жарылдым.Шексіз де шетсіз аспандайКөкжиегі кең жанымның. Төмендеп көрген жоқ әлі,Қырлардан талай ассам..
© Серікбай Оспанов
Жүріп келесің, жүріп келесің, жүріп келесің...
Жүріп келесің, жүріп келесің, жүріп келесің,Жетемін дейсің мақсаттарыңа – үміттенесің.Өмірдің жолы – ойлы да қырлы, шетсіз де шексіз,Қиялдағанмен,Қия..
© Серікбай Оспанов
Талай жан сені жүр қимай...
Талай жан сені жүр қимай,Жастық шақ, –Жалын,Көктемсің!Кідірмей дүлдүл дүние-ай,Зу етіп қалай өткенсің?! Айдыным – тұнық.Күз қонып,Ол да ұшып кетті..
© Серікбай Оспанов
Нәр алды жаным сәнінен...
Нәр алды жаным сәнінен,Кеңдігін сүйдім даланың.Керегім табылғаныменТереңін судың қаладым. Ынтығып жаным-тәнімменСұлуға жалт-жалт қарадым.Бәйгеге..
© Серікбай Оспанов
Жаным-ау, дұрыс па екен қой дегенің...
Жаным-ау, дұрыс па екен қой дегенің,Тыңдайық былдыр-былдыр сөйлегенін.Жете ме сәбиімнің бір сөзінеОн рет қайта жазған ойлы өлеңім?! Сөйлесін, сөйлей..
© Серікбай Оспанов
Бұл жалғанда айрылып мен сенімнен...
Бұл жалғанда айрылып мен сенімнен,Жоғалтып ап отыр едім Жігерді,Қайта-қайта тарқатылып өрілгенӨлең келіп бәрін серпіп жіберді. Әудем жерге жете алмай..
© Серікбай Оспанов
Мен ішпеген, жұтпаған...
Мен ішпеген, жұтпаған,Көрмеген де көп екен.Жаным қалай шықпаған,Қалыпты-ау тек көлеңкем?! Тірі жанға тілемесКүйім,Шықты өлесім.Дәрі ішкен түк..
© Серікбай Оспанов
ПАДИШАНЫҢ ТАҢЫ
Ғажап бір таңда, аласа жандар елінде,жарасымды жұп бүкіл алаңға айқайды салды былай деп: «Достарым, қалаймын оның падиша қатын болғанын!» – «Падиша..
© Артюр Рембо
КЕТУ
Жетеді маған,бұл күнге дейін көргенім.Сансыз елеске жолығып жүрмін бар жерде. Жетеді маған,бұл күнге дейін алғаным, Аспанның асты,күн мен түн түгел..
© Артюр Рембо
Жатқаныма...
ЖатқанымаТөртіншіКүн болды ауруханада.Тән сырқаты – өткінші,Жан ауруы қала ма?! Көз ілмеймін ұзақ таң,Ойлар маза бермейді.Жүрегімді сыздатқанЖарамды..
© Серікбай Оспанов
Түн ұйқымды төрт бөлдім...
Түн ұйқымды төрт бөлдім –Ұмытшақпыз неге біз?!Бастан кеше өткен күнҚайталанбас демеңіз. Өмір – ұстаз,Ел – мектеп,Берері көп аз күннің.Қайтадан мен..
© Серікбай Оспанов
Өскен жоқпын еркелеп...
Өскен жоқпын еркелеп,Мен ем жалғыз қалған қаз.Бал дәуренде жетелеп,Сүйеу болған адам аз. Еске салар соғыстыҚос балдаққа өкпелі ем.Сол арқылы көп..
© Серікбай Оспанов
Билеп...
Билеп,Асыр салған күнҚайтып енді келер ме?Қапияда қамалдымАурухана дегенге. Көрмегенім жөн едіӨңім түгіл түсімде.Бейне қозы көгені –Өмір өзге..
© Серікбай Оспанов
Тірілтіп жүр өлең кеп өлі күнді...
(Ауруханада) Асқақ арман – соғып тұрған жүрегің,Қысылғанда болар әркез тірегің.Шаршағанда арман деп ұқ демеушің,Ауыра қалсаң арман деп ұқ бір емін.
© Серікбай Оспанов
Жүр үмітке жолықтырып...
Жүр үмітке жолықтырыпЖанарыңның жарқылы әлі.Кінәлі өзім болып тұрыпСаған артам бар кінәні. Тең сен үшін жарың Күнмен,Еркелікті түсінесің.Үнсіз..
© Серікбай Оспанов
Алып ұшқан жүрегім...
Алып ұшқан жүрегім,Жас дәурен-ай - ақ еден!Неткен қысқа күн едің,Неткен қысқа әуен ең?! Жау оғы да көздеген,Қауіп емес бұл әлем,Жастық шақ-ай,Не..
© Серікбай Оспанов
Мосқал тартып бұл күнде...
Мосқал тартып бұл күнде,Шыққанмен де шыңдарға,Көз тікпеуің мүмкін беГүлге,Қызға,Гүлзарға?! Күнге,Айға,Көк белге,Мүсінге,Ою-өрнекке?!Ынтығасың..
© Серікбай Оспанов
Еске сап жастық шағымды...
Еске сап жастық шағымды,Жалын боп бір ой жетеді.Жандырып бір ой жанымды,Сөндіріп бір ой кетеді. Мінгізіп бір ой ұшаққа,Түсіріп бір ой түнерер.Еңгізіп..
© Серікбай Оспанов
Ат жарыста
Ауыл сырты.Ат жарысы бозаңда,Айқайлайды ел:Бас қамшыны,Оз алға!Бір-бірімен қалып жатыр жарысыпАт тұяғы көтерген шаң- тозаң да. Шабытыңды анау- мынау..
© Серікбай Оспанов
Ұғам деп ұға алмадым жалған сырын
Ұғам деп ұға алмадым жалған сырын,Ұшы да тиді арқама сан қамшының.Сонда да қақтым қанат,Ақ анашым,Ұлыңның білесің ғой арманшылын. Аз емес қамыққан..
© Серікбай Оспанов