meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Құлақтан кіріп, бойды алар
Құлақтан кіріп, бойды аларЖақсы ән мен тәтті күй.Көңілге түрлі ой салар,Әнді сүйсең, менше сүй.
Дүние ойдан шығады,Өзімді өзім ұмытып,Көңілім әнді..
©  Абай Құнанбаев
Қыран бүркіт не алмайды, салса баптап
Қыран бүркіт не алмайды, салса баптап,Жұрт жүр ғой күйкентай мен қарға сақтап.Қыран шықса қияға, жібередіОлар да екі құсын екі жақтап.Қарқылдап қарға..
©  Абай Құнанбаев
Қызарып, сұрланып
Қызарып, сұрланып,Лүпілдеп жүрегі.Өзгеден ұрланып,Өзді-өзі керегі.
Екі асық құмарлы,Бір жолдан қайта алмай.Жолықса ол зарлы,Сөз жөндеп айта..
©  Абай Құнанбаев
Қыз сөзі
Қиыстырып мақтайсыз,Ойласаң не таппайсыз?Бізде ерік жоқ, өзің біл,Әлде неге бастайсыз.
Біз де әркімді байқаймыз,Тап бергеннен тайқаймыз.Сіздей асыл..
©  Абай Құнанбаев
Қуаты оттай бұрқырап
Қуаты оттай бұрқырап,Уәзінге өлшеп тізілген.Жаңбырлы жайдай сырқырап,Көк бұлттан үзілген.Қайран тіл, қайран сөз —Наданға қадірсіз.
Тәуекел мен..
©  Абай Құнанбаев
Қуанбаңдар жастыққа
Қуанбаңдар жастыққа,Елірме күлкі, мастыққа.Көзің қайдан жетедіДостық пенен қастыққа?Құрбыңның қызық дегенінСөз екен деп ап шықпа.Адалдан тапқан..
©  Абай Құнанбаев
Қор болды жаным
Қор болды жаным,Сенсізде менің күнім,Бек бітті халім,Тағдырдан келген зұлым.Тағдыр етсе алла,Не көрмейді пәнде?
Сайрай бер, тілім,Сарғайған соң бұл..
©  Абай Құнанбаев
Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы
Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы,Аласы аз қара көзі нұр жайнайды.Жіңішке қара қасы сызып қойған,Бір жаңа ұқсатамын туған айды.Маңдайдан тура түскен..
©  Абай Құнанбаев
Өкінішті көп өмір кеткен өтіп
Өкінішті көп өмір кеткен өтіп,Өткіздік бір нәрсеге болмай жетік.Ойшылдың мен де санды бірімін деп,Талап, ойсыз, мақтанды қалдым күтіп.
Үлгісіз..
©  Абай Құнанбаев
Қатыны мен Масақбай
Сырмақ қып астынаБайның тоқымын,Отының басынаТөрінің қоқымынБүксітіп,Бықсытып,Қоқсытып келтірді.Осының бәріменКөңілінде міні жоқ,Жүзінің нәрі..
©  Абай Құнанбаев
Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек
Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек,Ашуың – ашыған у, ойың – кермек.Мұңдасарға кісі жоқ сөзді ұғарлық,Кім көңілді көтеріп, болады..
©  Абай Құнанбаев
Қартайдық, қайрат қайтты, ұлғайды арман
Қартайдық, қайрат қайтты, ұлғайды арман,Шошимын кейінгі жас балалардан.Терін сатпай, телміріп, көзін сатып,Теп-тегіс жұрттың бәрі болды аларман.
Бай..
©  Абай Құнанбаев
Қараша, желтоқсан мен сол бір-екі ай
Қараша, желтоқсан мен сол бір-екі ай —Қыстың басы бірі ерте, біреуі жәй.Ерте барсам жерімді жеп қоям деп,Ықтырмамен күзеуде отырар бай.Кедейдің өзі..
©  Абай Құнанбаев
Қара қатынға
Қара қатын дегенге, қара қатын,Үзіп-жұлып алып жүр қанағатын.Ала жаздай байың кеп бір жатпайды,Қазақтың не қыласың шарағатын1.1 Шарағат (арапша) –..
©  Абай Құнанбаев
Қансонарда бүркітші шығады аңға
Қансонарда бүркітші шығады аңға,Тастан түлкі табылар аңдығанға.Жақсы ат пен тату жолдас – бір ғанибет,Ыңғайлы ықшам киім аңшы адамға.Салаң етіп..
©  Абай Құнанбаев
Қалқам-ай, мен үндемей жүремін көп
Қалқам-ай, мен үндемей жүремін көп,Ойлама отсыз, ойсыз, суық жан деп.Жүректегі жалынды көзден жас қып,Ағызғаным болады ол неге сеп?Антұрған ел көзіне..
©  Абай Құнанбаев
Қалың елім, қазағым, қайран жұртым
Қалың елім, қазағым, қайран жұртым,Ұстарасыз аузыңа түсті мұртың.Жақсы менен жаманды айырмадың,Бірі қан, бірі май боп енді екі ұртың.Бет бергенде..
©  Абай Құнанбаев
Қажымас дос халықта жоқ
Қажымас дос халықта жоқ,Айнымас серт қайда бар?Алда көрген артта жоқ,Мысқыл, өсек, айла бар.Жақсылығың күнде ұмыт,Бір жаңылсаң, болды кек.Пайдасынан..
©  Абай Құнанбаев
Ғылым таппай мақтанба
Ғылым таппай мақтанба,Орын таппай баптанба,Құмарланып шаттанба,Ойнап босқа күлуге.Бес нәрседен қашық бол,Бес нәрсеге асық бол,Адам болам..
©  Абай Құнанбаев
Ғашықтың тілі - тілсіз тіл
Ғашықтың тілі - тілсіз тіл,Көзбен көр де ішпен біл.Сүйісер жастар қате етпес,Мейлің илан, мейлің күл.Ол тілге едік оңтайлыҚаріпсіз біліп..
©  Абай Құнанбаев
Ғашықтық, құмарлықпен – ол екі жол
Ғашықтық, құмарлықпен – ол екі жол,Құмарлық бір нәпсі үшін болады сол.Сенен артық жан жоқ деп ғашық болдым,Мен не болсам болайын, сен аман..
©  Абай Құнанбаев
Ғалымнан надан артпас ұққанменен
Ғалымнан надан артпас ұққанменен,Тағдыр көрмей қоймайды бұққанменен.О-дағы қалыбынан аса алмайды,Жауқазын ерте көктеп шыққанменен.
©  Абай Құнанбаев
Ысытқан, суытқан
Ысытқан, суытқан.Бойыңды бір көңіл.Дүниені ұмытқанҚұмарың тозар, біл.Әуелгі кезіңдеҚайтпаған көңілдің,Есептеп өзің деТүрінен өмірдің;Бір жақсы күнім..
©  Абай Құнанбаев
Фзули, Шәмси, Сәйхали
Фзули, Шәмси, Сәйхали,Науаи, Сағди, Фирдауси,Хожа Хафиз – бу һәммәсиМәдәт бер я шағири1 фәрияд2.1 - Шағири (арабша) – ақын.2 - Фәрияд (парсыша) –..
©  Абай Құнанбаев
Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да
Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да,Оған да үкі, тұмар тағылса да.Қыжыртпай мені сырттан жүре алмайды,Кім желігіп, қай шеттен қағынса да.Күшік ит бөрі..
©  Абай Құнанбаев