meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жеңіс пен жеңіліс арифметикасы
(ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттығына кандидат боп тіркелген тұста жазылған жыр)Сәлем, ұлы Сыр елі,Күріш елі, ырыс елі, шындық елі, жыр елі.Досы..
©  Мұхтар Шаханов
Қарағайға қарсы біткен бұтақ
Марат ҚабанбайғаҚара күші той тойласып, жең ұшынан жалғасқанДәуір үнсіз томсарады, ар-намысын қар басқан,Зиялысы жағымпаз боп, ділін сатып..
©  Мұхтар Шаханов
Қауіпті молекулалар
(ОН, Н20, NH3)(Әлімжан Құртаев докторлық диссертация қорғаған сәтте ғылыми кеңес үстелінде жазылған өлең)Темір мен темір қосылмайды екен,Мың..
©  Мұхтар Шаханов
693 және 7 немесе Қазақстан жазушылар одағы
Ұлықбек ЕсдәулеткеБірде «Ана тілі» газетінің редакциясына бара қалып ем, Мереке Құлкенов ішкі бөлмесіне шақырды. Кірсем, ұлтымыздың екі..
©  Мұхтар Шаханов
Жомарт жүрек тағылымы
(Серік Әлиевті еске алу)Қазанын оттан түсірмей кеткен, жомарттық жеңген жүрегін,Ақ көйлегімен туған, бақ көйлегімен туған азамат ердің бірі..
©  Мұхтар Шаханов
Бөдене таланттар мен Қажымұқандар
Өмірге даналыққа тамыр жіберген дара дарынды адам келгенін қалай білуге болады? Түк те қиындығы жоқ. Кілең орташа қабілет иелері мен жүн бастар сол..
©  Мұхтар Шаханов
Динозаврлар мен егеуқұйрықтар
(«Атлантиданы қиратқан алма» атты жаңа романнан үзінді)Динозавp алыптығы үшін ерте жойылды,Сан мыңдаған майда сойыл оған қарсы..
©  Мұхтар Шаханов
Тарихи жады тұжырымы
(Қайыр ханның Отырар қамалы қабырғасында кілең әйелдер шақырылған жиында айтқан тілегі)Айналайын, келіндерім,Гүл қанатты өрімдерім,Кешіріңдер..
©  Мұхтар Шаханов
Қасқыр аулаушылар қулығы және саразбан сабағы
Есугей елесіМен әкеңмін. Есугеймін...Қатал-дүлей тағдырының қасіретіне қамалған.Мен әкеңмін...Әлде мүлдем өшірдің бе санаңнан?Шыңғыс хан ( таңдана)О..
©  Мұхтар Шаханов
Ұлылар мен орташалар
Әбіш Кекілбаевқа...Міне, қызық, ылғи бойын зорайтқан соң күліп алдан,Пайымсыз жұрт орташаны биік қойған ұлылардан.Ұлылардың осал жерін орташалар..
©  Мұхтар Шаханов
Құрметсіз, шыншыл тұлғалар немесе Түрік қағанатының құлауы
IОтырардан ағып шыққан дариялардың ұлысы,Құрметпен даңқ төріндегіКүллі қазақ жеріндегі қариялардың ұлысы,Үміт-түлкі зып берсе де,Сыртта есейіп..
©  Мұхтар Шаханов
Наурызға ода
1988 жылы да — мен үшін рухани жеңіс жылы. Колбинмен және бір топ өз ұлтымыздың нигилистерімен өткен мылтықсыз шайқаста асығым алшысынан түсті...
©  Мұхтар Шаханов
Бақытты бол
Әні Ә.БейсеуовтікіӨр көңілім саған қарай сүйреген,Әнім едің шырқай салған кештерде.Тұрып-тұрып қайтушы едім үйге мен,Терезеден сенің шамың..
©  Мұхтар Шаханов
Биге неге шақырмадың?
Әні Ә. ТелғозиевтікіБірінші рет сені тойда көріп ем,Күлімсіреп маған сәлем беріп ең.Неге екенін мен өзім де білмеймін,Орын алдың жүрегімнің төрінен..
©  Мұхтар Шаханов
Гүлдәурен
Әні автордікіАсау өмір арнасында,Шалқып сәби сезімменен.Он жыл мектеп партасында,Бірге отырдым өзіңменен.Қайырмасы:Сездіруге батпадым да,Бала..
©  Мұхтар Шаханов
Айналайын
Әні Е.ХасанғалиевтікіӨзің едің тірегім де,Жыр боп тұндың жүрегімде.Мені сендей түсінетінКім бар екен бұл өмірде?!Күн туса да толқымалы,Толқымалы..
©  Мұхтар Шаханов
Туған жерге оралу
Әні автордікіӘкем сенің төсіңде атын тұңғыш ерттеген,Анам сенің төсіңде тамыр жайып көктеген.Мен де сенен ең алғаш таптым арман өрісін,Сенен ұлы..
©  Мұхтар Шаханов
Эр Манастын элинде
Әні автордікіБабам менен бабаң дос болған,Бул туугандык сан миң жылдап коштолгон.Атам менен атаң дос болгон,Коштошордо карегине жаш..
©  Мұхтар Шаханов
Ғашықтар мұңы
("Махаббатты қорғау" дастанынан)Әні Н .БайкөзовтікіАр алдында, адал, ақпыз десек теСан сұрақтар алар кейде жағадан.Мүмкін, бізді таңар шулап..
©  Мұхтар Шаханов
Арал қасіреті
Әні автордікіКемелер жүздірген шағылтып желкенін айға,Тау толқын төсіңде тербелген ерке күн қайда?Қайда сол дәуренің тағдырдан күш-қуат сезген,Шағала..
©  Мұхтар Шаханов
Желтоқсан тағылымы
Әні автордікіЖелтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрдың,Желтоқсанда егеменді ел болсақ деп талпындың.Кеудеңде әлі сызы жатыр сол кездегі..
©  Мұхтар Шаханов
Әке туралы жыр
Әні Н. ТілендиевтікіЖас едім өмірге еркін бойламаған,Күні ертең не боларын ойламаған.Шарықтап кетсем де алыс қанат қағып,Өзіңдей қамқор адам қайда..
©  Мұхтар Шаханов
Өмір - өзен
Әні Ш.ҚалдаяқовтікіБіз екеуміз бәйшешектей ерте гүлдедікҚол ұстасып бақыт жырын шертеміз дедік.Қарсы жүріп үйренсек те қар мен жаңбырға,Бірақ қарсы..
©  Мұхтар Шаханов
Жұбайлар жыры
Әні автордікіҚуаныш пен бақыттан мүсіндеген,Келбетіңнен сенімнің күшін көрем.Сен сияқты мені ешкім еркелетіп,Сен сияқты мені ешкім..
©  Мұхтар Шаханов
Баба Түркістан
Әні автордікіТүркістаным, бабалардың қалғымайтын көзіндей,Ардақтысың, қара күшке жеңілмеген сезімдей.Сені танып білмегеннің даңқы биік жанбаған,Олар..
©  Мұхтар Шаханов