meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Айтекеме
(Жазушы Айтпай Хангельдиннің алпыс жылдығында)Айтеке!Елуден өттік қой, алпысқа жеттік қой,Жүрміз ғой сып - сидам, сақалсыз шешейше.Аздап алқынған..
©  Әбділда Тәжібаев
Асқар ақынға
(А. Тоқмағамбетовтың алпыс жылдығында)Қызық қой, Асеке, бұл өмір білгенге,Ләззәтін білмейсіз ішінде жүргенде.Ұмытып кетеміз бейнетті..
©  Әбділда Тәжібаев
Сөз
(1966 жылы Мұхтар Әуезов атындағы қазақ академиялық драма театрының қырық жылдығына арналған салтанатты кеш өтті. Сондағы сөйлеген сөзімнен кейін осы..
©  Әбділда Тәжібаев
Шалдар туралы
I - өлеңШалдық өмір қызық екен өзінше,Аштым міне сол өмірдің қақпасын.Арман қалай қажыдым деп тоқтасынЖүрек шіркін дамыл таппай жатқасын.Ойлаушы..
©  Әбділда Тәжібаев
Құрдасқа
IИә, екеуміз бір күні тудық,Құрдасжан,Біpге көрдік жарықты.Содан бері айнымастан,Айрылмастан бірге жасап келеміз.Есіңде ме, құмда үйрілген..
©  Әбділда Тәжібаев
Қазықұрт
«Басында Қазықұрттың кеме қалған, Болмаса ол әулие неге қалған».(Халық өлеңінен).Тау болсаң болсайшыҚазықұрт секілді.Білмейтін..
©  Әбділда Тәжібаев
Дос портретіне
(Қыршын кеткен дүниеден талантты бауырым Әлібек Қоңыратбаевқа арнаймын)Апырым-ау, жоғалттым ба осы адамды,Өзіммен бір туғандай дос адамды.Жалаудай..
©  Әбділда Тәжібаев
Достарға
Көрсем деп дүниенің кеңдігінҚараймын жақынға, қашыққа.Сүйемін достардың ерлігін,Құмармын өмірге ғашыққа.О, досым, бауырым, жолдасым,Мықты бол..
©  Әбділда Тәжібаев
Қайталау
Қыстан қорқып ақ боранҚашып келем күзден мен.Жазым қайда жоғалдыТабар ма екем іздеп мен?Табар ма екем іздеп мен,Тартып келем іздермен.Шыға берем..
©  Әбділда Тәжібаев
Кәріліктің бір сыры
Кәрілік алғаннан соң тірсегіңненНе шықпақ сөзбен айтқан құр сенімнен.Бөксеңді әрең жинап қозғаларсыңКәдімгі кәрі қошқар бүрсеңімен.Күртілдер..
©  Әбділда Тәжібаев
Әзіл орнына
Мені жұрт дейді-міс майталман,Ойларын өлеңмен айта алған.Мен кейде қаламын сөз таппайАдамдай шабыты ортайған.Сыр бермей сыртымнан қомпайғанЖүремін..
©  Әбділда Тәжібаев
Кезегі күзеттің
Тірліктің қадырын жас сабаз білген бе,Нe жетсін жарықта жер басып жүргенге.Зардабы жазым қып кетпесін дейміз деҚазір біз қашамыз ащылау тілден..
©  Әбділда Тәжібаев
Мен босқа алпысқа келгем жоқ
Біреуге бас ұрып, зорсынып,Біреуге үстемсіп, қорсынып,Біреуді тең көріп менсініп,Біреуді өзімнен кемсініпТіпті мен көргем жоқ.Төзбедім сезінсем..
©  Әбділда Тәжібаев
Байқасам
Таң кірді тереземнен, мені оятты,Көрпемді түсіп қалған қайта жапты.Ысқырып, көшені жел сыпырып жүр,Жүгіртіп жолда ұйықтаған жапырақты...Жатырмын...
©  Әбділда Тәжібаев
Төрт жолдар
О, аспанның аласапыран бұлттары,Түнермеңдер, төндірмеңдер уайымды.Жетпей жатса сайтанға атар оттарыңАлсаңдаршы менің нажағайымды!***Жүрсем де кейде..
©  Әбділда Тәжібаев
Көрсін ол
Нәресте талпынып тұрды ғой бесіктен,Сен оны қайтадан бесікке байлама.Көрсін ол дүниенің кеңдігін есіктен,Ұмтылсын еңбектеп жарыққа жайнаған.Бассын ол..
©  Әбділда Тәжібаев
Әжелер
Кірді түн үйге есіктенЖамылып қара желегін,Тербете берді бесіктіӘженің айтып өлеңін.Тербетіп отыр түн әжеЖылаған немерелерін.Баяндап отыр түн әжеКүн..
©  Әбділда Тәжібаев
Жасасын
Тілеуші ем - ұлымның, қызымның өскенін,Көрмесем деуші едім бірінің өшкенін.Бірақ мен көзіммен көрем деп сенбеуші емҮйімнен үй шығып, енші алып..
©  Әбділда Тәжібаев
Тұрмын мен құшақтап
Айқайлап немерем дүниеге келгенде:– Мен? - деді ол, - иесі бұл жарық ғаламның,Ризамыз, боташым, біз сені көргенге,Жасасын, ұрпағы шаршаған..
©  Әбділда Тәжібаев
Қызығам ба, қызғанам ба...
Қызығам ба, қызғанам ба білмеймін,Суретшіні кейде ішімнен күндеймін.Мен жатқанда көлегейлі күңгіртте,Ол жүріпті бөктерінде күнгейдіңОл жүріпті..
©  Әбділда Тәжібаев
Тауда
Ішінде ақ қардай, аққудай шатырдыЖастанып тауды мен, қиялда жатырмын,Тіл қатпас тасқа да,Мұң шақпас мұзға да,Құс қонбас құзға даӨзгеден жақынмын.Тау..
©  Әбділда Тәжібаев
Ағаға жастың ақылы
Балдырған - жас жігітКеліп тұр алдыма,Нәп-нәзік, жұп-жұқа, шырайлы,Маған ол мейріммен бір қарап алды да.Сәл ғана уақытымды бөлуді сұрайды.Сөйледі..
©  Әбділда Тәжібаев
Білдірмен әлсіздігіңді
Білдірмен әлсіздігімді.Білдірмен әсте жат жанға.Көтере берем жүгімді,Күдіктен көңлім жасқанба.Дұшпаным маған үңілме,Іздеме жұқа жерімді.Әлсіздік бар..
©  Әбділда Тәжібаев
Мен
Мен сырымды көргем жоқ бүркеп бұлтқа,Күн сияқты айқынмын барлық жұртқа.Жүрегім де соғады ұрланбастан!Өмір сүріп келемін пұлданбастан.Мен тойынған..
©  Әбділда Тәжібаев
Мақтаймын өмірді
Сүйемін мәңгілік серпінін өмірдің,Сарқылмас жігерін сілтемпаз көңілдің,Мақташы, өлеңім, қазақтың тіліменҚазақтың мөп-мөлдір мүбарак жырыменАспанда..
©  Әбділда Тәжібаев