meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жазираның жұрты да
Жазираның жұрты даЖазда сағым кешеді.Қызыл қоңыр бұлты даҚұм сияқты көшеді.Желпілдеген кекілдіЖелмен тарап жүресің.Ақша бұлты секілдіАспандағы..
©  Қадыр Мырза Әли
Аз да болса балалық еркелетті
Аз да болса балалық еркелетті,Еркелетті,Бірақ та ерте кетті.Шегірткені көргендеКөз алдымаТалай-талай әкелдім вертолетті.Көк ала су көктемгі шайып..
©  Қадыр Мырза Әли
Шағылысып шағылмен күн шөлмегі
Шағылысып шағылмен күн шөлмегі,Алып келген осында мың шілдені.Безек қағып сонда да кесірткелерТоқтамайды тіршілік құм-шөлдегі,Ойыменен ұғысып..
©  Қадыр Мырза Әли
Апыр-ай
Апыр-ай!Ішің қалай жылынбайды!Себепсіз көңіл гүлі жұлынбайды.КөргендеБізбен қоса,Көзбен қосаКөңілшек көз әйнектер жымыңдайды.Мен талай барып..
©  Қадыр Мырза Әли
Жарқыратып шыққанда нұр маңдайын
Жарқыратып шыққанда нұр маңдайын,Қызығына әр күннің бір қанбаймын.Көрінеді көктемдеКөз алдыңдаКүллі дүние теңселіп тұрғандайын!Баяғы су,Әрине. баяғы..
©  Қадыр Мырза Әли
Сары парақ
Дүбірлеткен далада,ҚыраттардаҚызығамын құлан мен құр аттарға.ҚызығамынҚияға шығып алып,Мүйіздерін қасысқан лақтарға!Демеймін мен аңшыға өлтіріп..
©  Қадыр Мырза Әли
Көне киім
Жек көреді бұл өмірдің кім сыйын?!Еңбегіне бір сыйынба,Мың сыйын!Байқап қалдым:Ұлым менің ысқылапЕскірте алмай отыр екен джинсиін.Бойы сәл-пәл..
©  Қадыр Мырза Әли
Гәп
Ішпеймін мен қызыл сұрап,Ақ сұрап.Қарайды ақыл ішімдікке жатсырап.Арақтан да,Шараптан даМен үшінЖеңгейлердің күрең шайы жақсырақ.Мінбеймін мен көлік..
©  Қадыр Мырза Әли
Қызғаныш
Қайсар бол,Бол, немесе, кесір мейлі.Кей туыс өшірмесе, өсірмейді.Жоқ сенің зияның да,Бірақ, бірақЖер басып жүргеніңді кешірмейді.Өмірдің жас кезінде..
©  Қадыр Мырза Әли
Сайтан
Қуаныш та,Болады реніш те,Сенбегенің дұрыс-ау, сірә, күшке.Өзегіне алманың түскен құрттап —Кім болсаң да —Бір сайтан жүреді іште.Аман..
©  Қадыр Мырза Әли
Адамның бағасы
Гранитті құм қылған да адамдар.Мәрмәріңді ұн қылған да адамдар.Шындығыңды айналдырып жалғанға,Жалғаныңды шын қылған да адамдар.Жалғыз үйді ел қылған..
©  Қадыр Мырза Әли
Көп балалы үй
Өсекшінің қысқармаған штаты,Ол келеді сөздің отын тұтатып.Екі сұлу бірін-бірі кекетіп,Екі мықты бірін-бірі мұқатып.Құпиясын біле алмадым мен..
©  Қадыр Мырза Әли
Өмір
Қызғыштай қорып өңірдіКездерің, ұлым, жортатын.Қиыны қиын өмірдің,Түгі жоқ бірақ қорқатын.Кез болғанДала,ҚалағаПулемет ажал боратқан.Әкеге..
©  Қадыр Мырза Әли
Өсиет
Шуағына жылынып,Самалына салқындар,Қошақаным, құлыным,Қазақ деген халқың бар.Жері айналып татырға,Жанудайын жанған ол.Батыр десең батыр да,Аңғал..
©  Қадыр Мырза Әли
Балама хат
Түк айтпайсың хатыңда.Тірлік қалай?Хал қалай?Каникулың жақындап,Өтпей қойды-ау қалған ай!Қуған өнер, ғылымынҚұрбыларың алғыр..
©  Қадыр Мырза Әли
Күту
Орындап жүрек пенен Ар әмірін,Ортама күншуақтай тара, нұрым.Күттірме!Өзіңнің де жаутаң-жаутаңКүтумен өткен жоқ па бар өмірің?Жетімнің жана қояр..
©  Қадыр Мырза Әли
Қуғыншылар
Жақын екен жылдарым қашық деген.Жапырағын жан-жаққа шашыпты емен.Қызықтардан бір кезде өзім қуғанҚұтыла алмай бүгінде.Қашып келем!Аңқытып бір ән..
©  Қадыр Мырза Әли
Босқа өткен күн
Қызуымен пеш күнніңКездім тірлік базарын.Бірақ бүгін ешкімніңАудармадым назарын.Қопарып жер қабатын,Қазына-кен қазбадым.Халық жаттап алатынБір ауыз..
©  Қадыр Мырза Әли
Отағасы
Шығын қылмай әлінше бір шыбықты,Шайқастар мем айқаста жыр шынықты.Түтіндемей,Бықсымай,Лап-лап етіпӨртену деп білемін тіршілікті!Түсінбейді шарапқа..
©  Қадыр Мырза Әли
Эшелон
Ауызданған көп аңызға.Арқыраған паровоз емЖаңа келген депоңызға.Біреуге арқа сүйенуденТула бойым түршігіпті.Бәрін қойып,ҮйленуденБастап кеттік..
©  Қадыр Мырза Әли
Босаға
Әлденеге көңілің босап, ана,Қарамашы,Қарама босағаға!Босағаға қарасаң,Түседі ескеӨткен өмір ауылда,Қособада.Көтергенмен басына Дала бүгін,Көрдім-ау..
©  Қадыр Мырза Әли
Бегемоттың терісі
Бар досым да,Әрине, бар қасым да.Талай-талай түнедім жар басында,Шыдамасқа шыдадым,Соның бәріМынау қалың терінің арқасында.Қол жеткізбей өзімнің..
©  Қадыр Мырза Әли
Жоқ
Қиялдан басқа құсым жоқ.Қызылдан басқа түсім жоқ.Қинайды меніКүндерімҚайратым бар да,Ісім жоқ.Көзімнен басқа нұрым жоқ.Төзімнен басқа пірім..
©  Қадыр Мырза Әли
Коллекция
Кейбіреулер театр,Көрме құмар,Шарапқұмар,Сонымен көрге құлар.Алаңдайтын,Уақытын өткізетінӘйтеуір, бір әркімнің ермегі бар.Тасын жинап біреулер бір..
©  Қадыр Мырза Әли
Қолжазба өртеу
Бұл ақиқат —Шаруам жоқ ертегіңде,Мен бір повесть жазған ем ерте күнде:Сақтап-сақтап келдім де.ҚолжазбасынАқырында жібердім өртедім де.Енді..
©  Қадыр Мырза Әли