meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Күлімдейді күміс күн де
Октябрь, еңбекші елге атқан таңсың,Ардақтап, сүйіп-құшып тапқан таңсың,Қай сағат, қай минутта кездесем деп,Жалшы үшін жарығыңды жаққан..
©  Тайыр Жароков
Азғын
Тәңірің сенің табынғанБақыт пенен көк көйлек.Жыртылар кезі кездессе.Кетуің оңай өгей деп.Ой салмаған бұл жолғаАптығып жейтін нан салған.Адам аттас..
©  Жұмағали Саин
Достық үні
Жылдар талай сыйларын берген баптап,Менде ұмытпай келемін мәңгі сақтап.Күрес, табыс қаптаған қырық үш жылдаМыңдар жылдың үстінен кеттім аттап.Биыл да..
©  Жұмағали Саин
Рапорт берді Қазақстан
Бұл жеңісте барлық совет елі бар,Бұл цифрда көп мыңдардың тері бар.Орыс-қазақ, украин, болгар да,Түн ұйқысын бөлді күзгі таңдарда.Қызу істе бәрі дос..
©  Жұмағали Саин
Алғыс саған, партия
Қазақ едім, надан едім, тар едім,Тендікке де, бостандыққа зар едім.Компартия қанат бердің, әл бердің,Тек кеуде де шыбыны бар жан едім.Қырық жылымда..
©  Жұмағали Саин
Әнге айналған адам
(Мұса Жәлел жайында)Зар болып кең дүниемен тілдесуге,Отырды ол соңғы түнек түрмесінде.Біледі көп ұзамай үні өшерін,Біледі табылмасын мүрдесі де.Қу..
©  Жұмағали Саин
Қызғалдақ
Қызғалдақ күнге қарадыЖымың етті,ҚұдіреттіКүн күлді,Кім білді,Бұл сырды!Қызғалдақ жерде,Күн көкте.Жайды алақанНе сұрады?Неге сонша жалынды?Дүние..
©  Жұмағали Саин
Есімде
Есімде, менің есімде,Жаздың сұлу кешінде,Маңайымда жел ғана,Құшағымда сен ғана...Есімде менің бүгіндей,Даланын қызыл гүліңдей,Алған демің..
©  Жұмағали Саин
Май дабылы
IТабыс, байлық жолымен келді майғаОтанымКүн бе, ай ма,СССР кетті зырлап.Жер серігі, баллистік ракета, әлем көрді,Мен оны жатпа жырлап,Саналмайды..
©  Жұмағали Саин
Өткен жазда
Өткен жазда. қыз шахтермен танысты,Сүйді қатты, шығарып сап, қыз қалды,Сүйген жарын барлық жұрттан қызғанды,Қимаса да кете алмады, ермеді.Ақыл жеңді..
©  Жұмағали Саин
Комсомолға
Лениншіл комсомол!Қатарында болдым мен де жалынды,Бесжылдықтар белестерін бірге астым,Құрдым завод, бөгестім зор ағынды,Бар майданда бірге аттадым..
©  Жұмағали Саин
Сәлем саған, астанам
Мен қазақпын!Ескі қазақ емеспін.Кремльде талай еркін кеңестім,Өнерлім, аштым ғылым сырларынЕркін өстім, Отанымда тең өстім.Европадан оздым, ұшқыр..
©  Жұмағали Саин
Шын сүйікті партиясы Лениннің
Дауыл еді, майданда едім қарысқан,Жау қолының жағасына жабысқан,Қырғын еді күндіз-түні шабысқан,Минут сайын жан беріп, жан алысқан,Бермеймін деп..
©  Жұмағали Саин
Мұқаңа
Мақтанымыз теңейтін тауға, Сырға,Қанша айтсам да бар тұлғаң сыймас жырға,Тудыңыз Қазақстан жеріндей кең,Күнде көріп жүзіңді қуанам мен.Қосшы емеспін..
©  Жұмағали Саин
Май жыры
Құрыштай нық,Кеуделі тік,Ту ұстапЖұмысшы тұр:Сап-сап адам легінде.Қаптаған гүлМиллиондар бір.Бір штаб:Отанымда, біздіңСовет елінде,Жұмысшы тұрТудай..
©  Жұмағали Саин
Шың мен адам
Тоғайда шың, тау да шыңЖаңғырады күндіз, түн...Тоқтамайды, тынбайды,Тек сол әнмен жырлайды.— Жаңғырады неге шын?Басылмайды неге ың-жың?—..
©  Жұмағали Саин
Ленин атымен
Ышқына бір соқты боран қуырып,Әлек салды жер өкпесін суырып.Діріл қақты, қалшылдады дүниеҚыл тұзақта тұра қалды буынып...Қысылды ауыл, жан қалмады..
©  Жұмағали Саин
Екі жалын бір жүректе маздаған
Кешіктің сен,Келмедің сен, зарықтым.Шыдар деген үмітіңді жаңа ұқтым.Күт демедің,Мезгілінде таппадың!Төрде тұрды,Орныңды көп сақтадым...Енді келіп өз..
©  Жұмағали Саин
Бұлақ сыры
Қырдан төмен ойнақшып,Ағып жатты бір бұлақ.Ағып жатты бір бұлақ,Күле, жырлап, сылдырап.Сыңқылдайды, күледі,Тағаты жоқ, сабырсыз.Тағаты жоқ..
©  Жұмағали Саин
Ойласам бала кезімді
Балалық шағым, жас шағым,Тасыдым асық етектеп.Шаңдатып жердің топырағын,Жүгірдім кімдер жетеді деп...Орманның жасыл жапырағынАялап талай..
©  Жұмағали Саин
Қазақ қызы Жанарға
(Хамар Құрбановадан)Бармақ болып, достым Жанар, еліңеТағат қылмай, саған сауқат іздедім,Оттай ыстық ақ жүзіңді көругеМинут сайын шыдамадым..
©  Жұмағали Саин
Қараш бойында
Қараштың бойы...Түн мөлдір.Бар ма еді жұлдыз?Жоқ па еді?Маздаған жалын...Ойда тұр.Жүректе ме еді?От па еді?Ұмыттым ұзақ жылдардыңАртында қалды..
©  Жұмағали Саин
Қабылда, Отан
Туған елім,Өз Отаным, астанам,Талай биік жеңістерге бастаған,Қазақстан рапорт етті, қабыл ал,Рапортында миллиондаған астық бар,Қазақ жері қырман толы..
©  Жұмағали Саин
Шәрбанға
Жас едің сен!Өстің күнге таласып,Гүл боп тұрдың,Шоқтарыңды жаңа ашып,Күлсең - дағы, қабағыңды жапсаң да,Тұрушы еді саған бәрі жарасып.Нәзік, таза..
©  Жұмағали Саин
Таңқы мұрын қара қыз
Таңқы мұрын - қара қыз!Кердең - кердең басасың,Кес-кестейсің көшені,Қандай қырдан асасың?!Таңқы мұрын қара қыз!Сөз сөйледің тақылдап,Таң-тамаша..
©  Жұмағали Саин