meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Іштей сыр шертем мен...
Жүрекке өртенген,Бір өпкен дару ма?Іштей сыр шертем мен,Қасымда аруға.Бұрымын өремін,Көтерем еңсені.Тұтыға беремін:«Мен сені...Мен сені...Мен..
©  Айтуар Өтегенов
Мезгіл
Бойымда күш-қайратым жанады есіп,Көңілім «жігіт» десең қалады өсіп.Жүргенімде өзімді есейдім деп,Біреулер отырады-ау «бала» десіп.Жігітпін...Жігітпін..
©  Айтуар Өтегенов
Ана тілегі
Балам,Балам,Көз нұрым, қарашығым,Анашың жиды өзіңе бар асылын.Қараймын саған таудай үмітпенен,Атыңа сүйсінемін жігіт деген.Алыс кетсең бар бейнең..
©  Айтуар Өтегенов
Жолым болып...
Қыздар, қыздар,Тағатымды ұрлаған,Қара көзің таусылмайтын жыр маған,Қара көзің сыр ұқтырмай тұрмаған.Қайсың асқан сұлусыңдар, айтсаңшы,Әлі еш қыз..
©  Айтуар Өтегенов
Ұрыспа, маған
Жастық деген:Ай мұңдасы әм сырласы екен ғой,Той жиынның ән-жыр басы екен ғой.Иран бақтың бұлбұл сазы екен ғой,Пәк көңілдің әзіл-назы екен..
©  Айтуар Өтегенов
Серт
Қылыш бол алмас жүздi, асыл жiгiт,Түсiрер қас жауының басын жұлып.Бiздерге жасық болу жараспайды,Исатай,Досан жерiн басып жүрiп.Жалын бол лапылдаған..
©  Айтуар Өтегенов
Он сегіздің от демі
Он сегіз мезгіл екен,Арнадан тасып, толар.Он сегіз мезгіл екен,Өртене ғашық болар.Он сегіз мезгіл екен,Жалп етіп сөнбейтұғын.Он сегіз мезгіл..
©  Айтуар Өтегенов
Әже
(Өтеген әулетінің отанасы болған Жиде Бимағамбетқызының әруағына)Жүрегiмде сен жүрсiң,Жалын әже, өр әже.«Баласы ғой кемпiрдiң», –Деген үлкен..
©  Айтуар Өтегенов
Өзіме
Айтуар!Күтіп тұр алда сені анық бір сын,Адамдар талантыңды танып білсін.Жүректен бастау алған жас жырыңда,Жастықтың оты лаулап жанып тұрсын.Айып па..
©  Айтуар Өтегенов
Қаратөбе
(Қаратөбе – Маңғыстау халқының тарихынан ерекше орын алатын жер. 1998 жылы осы жерде Шотан, Абыл, Досан аруақтарына арналып ас..
©  Айтуар Өтегенов
Немереме өсиет
Алдыңда жар, бар үңгір,Жұтар, мейлің темірсің.Өзге тілдің бәрін біл,Өз тіліңмен өмір сүр.Еріп кетпе дүрмекке,Тосар тағдыр небір сын.Өзге тілді..
©  Айтуар Өтегенов
Қайшыбай жездеммен әзіл
Қайшекемнің көрік үйі бар еді,Құрқылтайдың ұясындай тар еді.Жем өзені баяу ғана ағатын,Арғы беті жазықтау,Бергі беті жар еді.Ойнайтынбыз жар басында..
©  Айтуар Өтегенов
Жем бойында Ақмешіт...
Ару Жем-ау,Ару Жем –Жан дертіме дәру Жем!Менің Мысыр Шәрімсің.Намысымсың,Арымсың.Дәмі аузымнан кетпеген,Менің, менің алғашқы гүл махаббат –..
©  Айтуар Өтегенов
Өмір — ғажап, алтындаған өзегін...
Өздеріңдей, өздеріңдей менде осы,Кең Алланың періште емес пендесі.Бір басыма кемшілігім жетерлік,Бірақ, бірақ өсектерге сенбеші...***«Айғыр ұшқан»..
©  Айтуар Өтегенов
Құлпырады Құлсары
(Жылыой ауданының 80 жылдығына)Бүгін, бүгін Құлсарының нұр шағы,Сексен жылдық желкілдейді жыр сәні.Қарашүңгіл – кәрі атасы жебеген,Құлпырады..
©  Айтуар Өтегенов
Іздедім сені
Іздедім сені арманым,Құлпырған әсем бақтардан.Бүр жарған қызғалдақтардан,Алғашқы жауған ақ қардан...Әйтеуір менің үмітім,Үмітім менің жоқ..
©  Айтуар Өтегенов
Сыр ашқан түннен бері
Куәсімін,Нұрға бөккен шақтардың,Біздің жақта неткен әсем мақпал түн.Есіңде ме,Ақ сырымды ақ еркем,Вахтаға бір бара жатып ақтардым.Фонтан болып..
©  Айтуар Өтегенов
Құбырлар
Денеңді алып құбырлар,Құрсаулап жатыр құрсаулап.Сезіммен ғана ұғынар,Жыр саулап жатыр жыр саулап.Гүл еткен, сені түлеткен,Сексеуіл шоқты..
©  Айтуар Өтегенов
Мұнай көліне қонған аққулар
Күн нұры төгіледі аппақ арай.Көз тігіп құмартпассың көкке қалай?Сыңсыған аққу әнін естисің бе,Самғаған мұнаралы жаққа қарай.Өзгені сұлу жаны қаламай..
©  Айтуар Өтегенов
Аспан мұнарадан басталады
«Қария дария» буырқанып тасыған,Айнымайды арулардың тарқатылған шашынан.Білесің бе,Біздің жақта аспан деген, жас ұлан,Басталады мұнаралар..
©  Айтуар Өтегенов
Май сіңген күртеше
Қойшыға қандай ыстық,Даланың жусаны, қымыздығы.Маған да сондай ыстық,Качалканың сазды үні, сыбызғы үні.Қойшыда – өмір оты лауласа қостарында,Арманым..
©  Айтуар Өтегенов
Уақыт босқа ақпайды
Ырғалады, качалка ырғалады,Ырғалады, бір нәзік сыр қалады.Жер астында жасырын тұнған мұнай,Жүрегімнің жасырын тұнған әні.Асқақтайды мұнара..
©  Айтуар Өтегенов
Барлаушы бақыты
Дірілдейсің Атырау,Динамиттен емес аттырған.Қара моншақ-жақұтыңнан,Менің шексіз бақытымнан!Күлімдейсің Атырау,Көзге ұрып ару, жас тұлғаң,Кемерден..
©  Айтуар Өтегенов
Тұз күмбездері
ТөсіңдіКім теспеді,Кім кезбеді,Аш бөрідей жортумен бір кездері.Атырауым, көп сырды бүгіп қапсың,Тосқауыл боп қалың түз күмбездері.Ал, ұлдарың таниды..
©  Айтуар Өтегенов
Ерлік жалғасады
Дос-жарандарСүйсінерлік,Білерлік,Ұят екен жасамаған бір ерлік.Ұят екен, ұят екен дедік те,Бәрімізде бір сәт үнсіз түнердік.Мағынасыз селтеңіңді..
©  Айтуар Өтегенов