Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
ТАҢ
Жылыстайды жым-жылас қараңғы үркіп,Құзар шыңда шаңқылдар бала бүркіт.Үйірінен адасқан шағаладайАй қалыпты, жұлдыз жоқ баданадай.Шырынынан келмейді..
© Сәрсен-Бек Сахабат
ЫМЫРТ
Бұйра самал аймалап омырауын,Бұйғады салқынға қоңыр ауыл.Батар күннің ең соңғы жолақтары,Көкжиекке қалбақтап қонақтады.Жусан иісі бұрқырап шаңға..
© Сәрсен-Бек Сахабат
О, Муза...
Жалт-жұлт па? Сенікі емес-ті ол.Қызыға алмадым.Неліктен?Кім қалай жүр осы деместен,Өзіңді аңсадым, көріп дем.Тойлар да толтырмай көңілді,Жалғыздық..
© Айсұлу Рүстемова
О, мені ойлап ешқашан күрсінбе!
А.АхматоваданО, мені ойлап ешқашан күрсінбе!Қылмыс деп қайғыру ұғамын.Күлгін түс шүберек - Күн сіңген,Оған да түсініксіз шығамын.Қанаты қайырылған..
© Айсұлу Рүстемова
Наурыз
Тереземді ашайын - шуақ кірсін.Ойым, санам әлемге құлақ түрсін!Қайырлы таң, дүние, қайырлы таң,Тұңғиық көк, менен не сұрап тұрсың!Күннің асыл нұрына..
© Айсұлу Рүстемова
Мұз сөгілді әуен төгіп әдемі
Мұз сөгілді әуен төгіп әдемі,Аспан боп-боз, түк үмітсіз қарады.Сен үшін не, не жазығым бар еді?Біле алмадым-қандай кінә тағады.Қиналасың- мені өлтір...
© Айсұлу Рүстемова
Мойнымдағы орамалдың қызылын
Жүрсе білмей жеңілдігін тұзының,Сәл ұқпаған, сезе алмаған ызыңын.Елемейді екем тіпті, обал-айМойнымдағы орамалдың қызылын.Сөз қадірі, қаймағыңды..
© Айсұлу Рүстемова
Маңғыстау - ән мекенім
КурстастарымаМаңғыстау - маң мекенім,Жүрегімнің түбіне жасырынғанСезімдей. Ұсынып бал-шекерін-Жанымда тасынуда ән.Бұйрат құмдар - суретіндей,Үлпілін..
© Айсұлу Рүстемова
Мені ойлап, аяп, тіпті қиналма.
Мені ойлап, аяп, тіпті қиналма.Бітпейтін дау, құй даулама, құй даула.Менің мұңым мидай дала мұңы еді,Тола қоймас бар қажетті жиғанда.Сәні оның..
© Айсұлу Рүстемова
Мен биікке салып едім ұямды
13 қазан 1996Өлтіре алмайды мендегі ешкім қиялды.Қиялымнан Күн де бүгін ұялды.Ағаштарда тұрған ұя құстікі,Мен биікке салып едім ұямды.Терезесі..
© Айсұлу Рүстемова
Құм ішіндегі ән
Нағашым Үкатша ЖақыпбайұлынаЕлеместе, ортасында көп құмныңОтыратын екі үй және Көктұйғын.Бозторғайдан сәл мазалы мына менОның үнін өмір үні деп..
© Айсұлу Рүстемова
Маған бүгін хат келмеді. Неліктен?
Маған бүгін хат келмеді. Неліктен?Ұмытты, әлде ол асығып жөнелген.Көктем емес, күміс күлді төбемнен.Шығанақта кеме тұрды еріккен,Бүгін маған хат..
© Айсұлу Рүстемова
Қырда сен боп көрінеді көмескі із...
Бейіті Қарақұмда қалған бауырым Гүлсімге...Күліп келіпгүлді еске салдың да,Мәнін таппайМәңгі кетіп қалдың ба?Сенің сәбисаусағыңның дірілі-Бейітіңді..
© Айсұлу Рүстемова
Қылдай қуаныштарым...
Сағаттар жылжып, көз ілеспеді.Келгенді сәл-пәл бөгегім.Тәттіден де бір жерімес пе еді,Мынауың қалай демегін.Аз күнге бола қолымды былғайАлмадым. Арға..
© Айсұлу Рүстемова
Қызыл көйлек
Күндерді сонау ойша кезгенімКөлегейлесе жүзімді өзге мұң.Бірге жүргенде айтушы ең ылғиҰнайды деп те қызыл көйлегің.Тырыспасам да ұнауға саған,Жылағым..
© Айсұлу Рүстемова
Құм іші қылған дүниеге
Сен құмды неге сүйдің мұңы ішінде?Ән толы құмның іші-тірісің бе?Әжесін - ән әлемін, әлдилеген,Аузынан тастамады ол тірісінде.Тікенді, тым шынайы гүлі..
© Айсұлу Рүстемова
Қиялымдағы ықтырып әнді
Қиялымдағы ықтырып әнді,Аспаным, сенде бұлт тұрып алды.Алдымнан шыққан алай-түлейдіҚаламасам да - қалаймын енді.Мұңайтып мәнің - мұздап жүрегім,Тұрса..
© Айсұлу Рүстемова
Қандай ғана бастаулардан күш алдым?
Қандай ғана бастаулардан күш алдым?Сүйсіне алмай, сүйкене алмай... тұсалдым.Мен арзанның түсе алмадым алдына,Қуаныштың орынына құса алдым.Айналды ма..
© Айсұлу Рүстемова
Қайта түсіп келеді күз де міне,
Қайта түсіп келеді күз де міне,Жан ауырып жапырақ үзгеніне.Сені іздеген ешқайсысы жоқ сияқты,Сенің көңілің құлазып, іздеді не?Ән тыңдадым... сезімді..
© Айсұлу Рүстемова
Қайта-қайта нені жинай берем мен?
Қайта-қайта нені жинай берем мен?Құстар анау жылы жаққа жөнелген.Түсініксіз, кім келеді күбірлеп?Үрей мені шақырады үңіл деп.Терезеден тесіледі түн..
© Айсұлу Рүстемова
Қазықұртқа басыңды сүйедің неге?
1....Жерге сенің табаныңды тигізбей,Жаман, жыртық кигізбей,Ақша жүзің құм дауылға сүйгізбей,Бар бейнетін өзі көрген ғұмырдың,Жатыр Ана, түк..
© Айсұлу Рүстемова
ШЫНДЫҚ
Не іздейсің түсі суық шыңдардан,Алашұбар бұлттарға шырмалған,Мойындарын соза-соза жоғары,Төмендегі бар қызықтан құр қалған?!Шыңдарда жоқ түк қуаныш..
© Сарыбаев Қаныбек
МЕНІҢ СҮРГЕН ӨМІРІМ…
Менің сүрген өмірім қандай қиын,Қалай жұмыс істеген талмай миым? Күнде қалған мен өзі көне тулақ,Илегенмен тепкілеп, қанбайды иім.Алыстаған арманым..
© Сарыбаев Қаныбек
СЕН ҮШІН
Отаным неткен кең едің,Шалқып бір жатқан шартарап!Шаршамай мен де келемінЖүгіңді сенің арқалап.Шалдығу сірә жөн бе екен,Болдыртар менің шағым..
© Сарыбаев Қаныбек
ТӨРТКҮЛ
Төрткүлім, қайран Төрткүлім,Өтті ғой сенде жас шағым.Содан ба қағып көп күліп,Шақырар ашық аспаның.Ауаны жұтып, сайрандап,Қойныңда шалқақ..
© Сарыбаев Қаныбек