Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Алматының алмасы
(Әнге лайықталған)Алматының бағындаАлма ағаштар гүлдеді.Жаздың сұлу таңындаЖас қыз көзін ілмеді.Еңбек етіп ерінбейКөктемде оны суарды.Өскеніне..
© Сырбай Мәуленов
Өлең жазар алдында
(Әбділдаға)Жар астында — төмендеСылдырап ағып Сыр жатты.Айналмай әлі өлеңге.Көңілде күй боп жыр жатты.Кеудені кернеп бір сезім,Ыңылдай берді ақын..
© Сырбай Мәуленов
Жетіқара белесінде
I. ЖАҢБЫРЛЫ КҮЗДЕҚостанайдан, газеттенБіз тарттық Жетіқараға.Жаңбырлы күз.Жаз өткен,Жол жаман екі арада.Шоферде де жоқ амал,Шаршады әбден..
© Сырбай Мәуленов
Шураб
Болса керек ұнағанШурабтың бұл аңғары.Айналдыра орағанҚырғызстан таулары.Қойнындағы көмірінТаулар қанша сақтады;Айта алмайды қырғыздыңКөп жасаған..
© Сырбай Мәуленов
Шық
Жерге ырғып түсті де,Жабысты гүл үстіне.Жұтып таңғы ауаныЖан-жағына қарады.Желмен шашын тарайды,Қызғалдақтар желбіреп.Жасқанып шық қарайды,Жаудыр..
© Сырбай Мәуленов
Украинаға
Украина майдандаМаған да жігер, күш құйдың,Көрдім ізін далаңдаБогдан Хмельницкийдің.Дүбірлеген екпінменТұрды Тарас үні кеп.Днепрден өттім менКөп..
© Сырбай Мәуленов
Сырнай
Жанында көк төбелі жабық қырман,Бір топ жас ойнап жүрді салып думан.Көп қарап, көзі талып бірте-бірте,Алтын күн сырғанады ауып қырдан.Жиілеп кешкі..
© Сырбай Мәуленов
Өлмес өмір
(Фучик туралы)I— Қімсің сен,кімсің сөйле,кімсің,— дейді.Ол үнсіз.Ешқайсысын менсінбейді.Ұр кәне,бір,екі,үш,тағы,тағы.Тұралап тіл қатпаса өлсін..
© Сырбай Мәуленов
23 февраль
Февраль ғой белгіліТүсіп жатыр қар шұбап.Біз отырмыз бұл күніМерекені қарсылап.Қайда болдық, жазулыМедальдардың жүзінде,Атағымыз қазіргіТұр әскери..
© Сырбай Мәуленов
Сөйлеп еді жүрегім
Бұлбұл қанатКөк тоғайда,Тұрдық қарапКөктегі айға.Көздеріңдей мөлдірегенҚарақаттар төнді төмен.Тұрдың үнсіз,Тұрдың тілсіз,Құшағында қиялдың.Бала..
© Сырбай Мәуленов
Суы осы Нұраның
Шахтер нұсқап бір үйдіКетті өзі бастап-ақ.Көп екен өр, ылдиы,Шамасы он баспалдақ.Сатылар да сартылдап,Өттік асу біз қанша.Ашты есігін..
© Сырбай Мәуленов
Греция
Сенің ұшқан аймағыңдаТалай қиын жай болды.Алып бардың майданыңаАлбырт ақын Байронды.Бостандық пен еркін өмірБолды сенің арманың —Оған куә Эгей..
© Сырбай Мәуленов
Әке алақаны
Көп өмірлер үлесінен құр қалып,Көп жандарды кетті бізден жыл алып.Әкем менің түсіме кеп енеді,Түнде жатсам көлеңкедей ұрланып.Күндіз күлген..
© Сырбай Мәуленов
Қарталы
Солтүстікте бір жер барАты оның Қарталы.Қайда жүрсем ҚарталыҚиялымды тартады.Аз ғой онда жазық маң,Көп қой онда ормандар.Тастамайды аузынанҚарталыда..
© Сырбай Мәуленов
Бақытты біздің балалық
Октябрьде өміргеЖаңадан тың жол алып;Алғыс айтып ЛенингеАдымдады балалық.Саусағын жайған сәбигеИльичтің нұры құйылды.Балалық — көктем әр үйдеБалапан..
© Сырбай Мәуленов
Ұлыма
(Бейбітке)Ақын көңіл өзендей есіп, тасып,Қойдым үйге серіппелі бесікті асып.— Төр алдында орыным дайын ба,— деп,Жас Мәуленов келеді есікті ашып.Бар..
© Сырбай Мәуленов
Әкеме
Керілген көк жібектей көк әлемі,Тағы да келді көктем — күн әдемі.Сен маған бұл көктемде кездеспедің,Айтатын көңілімде сыр бар еді.Ұлыңның көп ойладың..
© Сырбай Мәуленов
Көңіл білдіру
Үзілген көк жиегіненЖаңбырындай күзгі аспанның,Домалайды иегіңненМөлдір моншақ көз жастарың.Жайқалған гүл желегіндейЕн далада ескен еркін.Жас бала..
© Сырбай Мәуленов
Өшпес даңқ
Бір үй тұр әсем, биіктен қарап,Терезе алды шалқыған теңіз.Сақшыдай көзін алысқа қадап,Қаз-қатар ағаш қоршаған тегіс.Бөлейді үйді думанға..
© Сырбай Мәуленов
Бақыты үшін баланың
(Дүйсенге)Майданнан алғаш келдім де,Көйлекті тастап, жуындым.Жаралы қолды көрді де,Сұрауы болды ұлымның:— Папа, сенің сол қолыңНеге тыртық..
© Сырбай Мәуленов
Орман арасындағы егін
Күн сәулесі жүгіріп,Кезді алқапты қыдырып.Ойнады орман үстіндеШұғыла мың құбылып.Барлап байтақ даланыКүннің көзі қарады.Орман, орман — ну орманОртада..
© Сырбай Мәуленов
Күз келді
Күз келді тартып шат күйдіҚалаға, ауыл, қыстаққа.Шалқиды, егін шалқиды,Комбайндар — стартта.Қызыл күрең дидарыКөзге жылы ұшырап.Күз келді қызыл..
© Сырбай Мәуленов
Адрессіз хат
Жол жүруге жиналып,Тұрды біздің факультет...Көп ішінде ұялып,Қоштаспадым, ғафу ет...Кездік талай даланы,Көрдік талай қаланы.Талай рет тауда..
© Сырбай Мәуленов
Киров музейінде
Полицейлер талай іздеп түйлікті,Әрбір жерге жолдамалар құйғытты.Томскийдің түрмесінен қашқанда,Осы бір үй жасырыпты Кировты.Биік емес, екі бөлме..
© Сырбай Мәуленов
Жарқырайды түнде оттар
Жусап жатқан шоқыданЖарқырайды түнде оттар.Күндізгідей жақыннанКөрінеді курорттар.Қасында шың жалаңашҚоңсы қонған көкпенен.Бауыры жас алма..
© Сырбай Мәуленов