meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Сіздің жүрек
Сіздің жүрек ерекше таза екен,Мен ендеше, сол жерді мазалы етем.Есігіңді айқара ашар болсаң,Бақытыңды еселеп, базарлы етем.Сынық мінез танытып сыр..
©  Мехнат Теміртасқызы
Тылсым сағыныш
Үндемеймін...Жолдаған ұнауда хатың,Жоқта шығар, сен жайлы сұрауға хақым.Сəл ұмтылсам, сезімің құлауға жақын,Сəл шегінсем, жүрегім жылауға жақын.Жылап..
©  Мехнат Теміртасқызы
Жүрегімнің төресі
Жаным, менің жырларымды дəлдеп ұқ.Жүрек осы,Құям десең сəуле-құт!Тағы сезім, шалғайыңа жабысты,Бұл не деген — əурелік!Келеме деп,Күтуменен..
©  Мехнат Теміртасқызы
Сезім қалды
«Жаным-ау» — дей алмаймын, жаралымын,Сезімімнен жылыстап барады күн.Айша бибі сияқты аңсағанмен,Жазар дейсің түсініп жарамды кім?!Тым салқындау..
©  Мехнат Теміртасқызы
Пендеміз ғой кəдімгі
Біз əйтеуір болмашыға құнықтық,Ұрпақ өсті ұрымталда «ұрып жық».Көзіңізді арбайтұғын гүлдердің,Тікенегі болатынын ұмыттық.«Қасқырмын» — деп қыз да, ұл..
©  Мехнат Теміртасқызы
Сары күз, сары қыз
Келген кезде табиғатқа күрең күз,Тартты уайым иіріміне түрі өңсіз.Жез қоңырау жүрегімде ойнады,Қағып-қағып кеткендей бір «жүгенсіз.»Сосын..
©  Мехнат Теміртасқызы
Шолохов немесе қиын халық
Алматы, шулы қала, құйын халық,Біреудің көңіліне қаяу салса,Біреулер жатыр батпан сыйыңды алып.Көлігі көшесінде тығындалып,Байлары қара жерге «шырт»..
©  Мехнат Теміртасқызы
Кетсем бе екен
Сезім...Мен сені іздегелі,Алтын тонын қымтанып күзде келді.Тереземді соққылап суық жаңбыр,Көрсем деген түсімді жүзге бөлді.Сосын...Озды да күн..
©  Мехнат Теміртасқызы
Ағаға наз
Сырымды айтсам, несіне күлдің аға,Күлкіңізге күрсінді күлгін дала.Жалтыраған алтынның арасынан,Шын асылын таба алмай жүрмін аға!Шынымды айттым..
©  Мехнат Теміртасқызы
Сезім
Білмеймін, өкініп қалсын дедің бе,Уыстап «у» бердің жарқыным.Жүрегі от болып жансын дедің бе,Онсыз да, сыңарым жалқы-мұң!Қайдасың оқтаулы Ақ..
©  Мехнат Теміртасқызы
Қызғаншағым
Жанарыма түсірсеңде мұнар мұң,Шеңберінен сабырымның шығардың.Көрмеймін деп көгенімді үзсемде,Білмеймін ғой, сізге əйтеуір құмармын.Өлең жырдан табам..
©  Мехнат Теміртасқызы
Үшбу хат
Тынышымды алып, ұрлаған түнгі ұйқымды,Беймаза шақта кеудеме келіп күй тұнды.Сіз жақтан келген хаттарда сиқыр сезім бар,Сіз жақтан соққан самалда..
©  Мехнат Теміртасқызы
Еркелік
Бүгін тағы көңілім алаңдады,Мен ғана емес, қызғаншақ ғаламдағы.Қалқа қызды қаратып жолыңызға,Қойғаныңыз, ағасы жарамады.Сезім мұздап өтпесін санама..
©  Мехнат Теміртасқызы
Екі жұлдыз
Біз екеуміз кездескен де көктем еді мүлгіген,Айдан астар, бұлттан көрпе жамылғанды түн кілең.Жұлдыз жерік, күлкісіне қоңыраулы жүректің,Желпіп өтті..
©  Мехнат Теміртасқызы
Біртүрлі жан
Сіз осы қандай жансыз?!Қыздырып əлде кімді үлгі етесіз,Көмкеріп көңілімді гүлдетесіз.Біресе, кіп-кішкентай бала сынды,Өмірдің сабақтарын..
©  Мехнат Теміртасқызы
Сен ғанасың айыпты
Жанарымның жарқылына жиып мұң,Мені қандай құдіретіңмен ұйыттың.«Кете бер» деп танытсам да өрлікті,Ұмыта алмай жүрмін əлі, сүйіктім!Кімсің..
©  Мехнат Теміртасқызы
Сағынатын да болармын
Себепсіз келген сезімге,Бағынатын да болармын.Аңсай беруден үмітсіз,Жалығатын да болармын.Жапырақтарын күзімнің,Жамылатын да болармын.Адасып келген..
©  Мехнат Теміртасқызы
Ақын қыз
(Ардақ Айдароваға)Біз деген ақындармыз тірегі жоқ,Ойы ұшқыр, жүрегі мұң, тілегі от.Сыртыңнан сыпсыңдаған серілердің,Бірінің жақындауға жүрегі..
©  Мехнат Теміртасқызы
Сыңғырла соңғы қоңырау
Сыңғырла соңғы қоңырау, Тоқтамай сен тағы да. Сыңғырла соңғы қоңырау, Тәртіпке сен бағына. Сыңғырла соңғы қоңырау, Келсін жазғы демалыс. Сыңғырла..
©  Соңғы қоңырау күні
Мектептегі күндерім
Артта қалып балалықтың күндері, Жүрудеміз алға қарай, ілгері. Қоштасамыз соңғы қоңырау үнімен, Алға басып сағаттың қос тілдері. Хош бол дейміз..
©  Соңғы қоңырау күні
Хош бол менің мектебім
Үйрететін ілімге, Хош бол менің мектебім. Соғылды соңғы қоңырау, Білдіріп оқу біткенін. Ұстаздарым аяулы, Жанашыр жан анамдай. Білім берер қамқор..
©  Соңғы қоңырау күні
Соңғы қоңырау соғылды
Соғылды соңғы қоңырау, Қоштасамыз бәріміз. Жаңа оқу жылында, Қауышамыз тағы біз. Алтын ұя мектебім, Хош бол кетіп барамын. Алда жазғы демалыс, Күзде..
©  Соңғы қоңырау күні
Соңғы қоңырау
Соғылды соңғы қоңырау, жылдың соңы, Есік ашып демалыс күндері бұл. Қоштасады Түлектер мектебімен, Жүру үшін тағы да ілгері бұл. Қимайды олар..
©  Соңғы қоңырау күні
Іздеу
Заңдылық бəрі ұнату деген,Тірі боп тұрса ет жүрек.Тыным бермейтін тентек екен ғой,Мезгілсіз сəтте тепкілеп.Жоғалтып алсаң сол бір адамды,Іздейсің..
©  Мехнат Теміртасқызы
Қазақы қыз
Құрап алып қиялыңан басқа аңыз,Қасиетті ғұрпымыздан аспаңыз.Жалтаңдамай жігітіне өзге елдің,Өзгерісті өзіңізден бастаңыз.Темекі ме, терлеп ішер ас..
©  Мехнат Теміртасқызы