meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Әзиз әже-ай, жаныңды әркім біледі ме...
Әзиз әже-ай, жаныңды әркім біледі ме,Мен сенің сусап жүрем тілегіңе.Оқ болып қадаладыҚапыда айтқанСоғыс деген суық сөз жүрегіңе. Әжетай-ай, жоққа..
©  Серікбай Оспанов
Орысбайға
Пән емес бәлкім, ағарып атқан таң сендей,Мәңгілік осы қалпыңда, достым, қал сөнбей!Алыстау жүрсең көргенше қайта сағындым,Туысқаным да жоқ шығар..
©  Серікбай Оспанов
Сегіз өрімдер
                     *** Сарқылмас кеудем менің ойдың кені,Жүрегім, сен тыншытпай қойдың мені.Өрекпіп өрге тартып тұрғаның кіл,Баладай алып ұшқан той..
©  Серікбай Оспанов
Алды – қызық...
Алды – қызық,Арты – ойнақ,Жанарыңда жарты ойнап,«Ән сал!» дейсің сен маған,Өзің ессіз карта ойнап. Қалай айтам өлеңді,Кім бағалар өнерді?!Төлеухан..
©  Серікбай Оспанов
Інілеріме
Ассалаумағалайкүм, ой, аға! – деп,Болмай ма сәлем берсе, балаға әдеп.Кезінде талай аға пана болған,Мені енді, сен де, інім, саяла кеп. Халқыма..
©  Серікбай Оспанов
Жансарай
От шалды ма керегесін,Өртім кейде өз демім боп,Жансарайым терезесінЖаспен жуған кездерім көп. Басқа болып барамын мен,Жабығады..
©  Серікбай Оспанов
Менсінбей шыққан тауымды...
Менсінбей шыққан тауымды,Аса түссе деп абырой,Бауырды,Еске ап ауылды,Еңсемді басады ауыр ой. Артумен үміт әр таңға,Жұқарды-ау өмір өзегі.Сенімнің..
©  Серікбай Оспанов
Торғай атты елден ем...
Сан биікке самғаған,Семсер болып сермелген,Жаңалықты жалғаған,Деміккенге дем берген,Арманы – жыр,Ардағы – ән,Торғай атты елден ем! Қарт Торғайға..
©  Серікбай Оспанов
Аяғыңды далада байқап-байқап бастың ба...
Аяғыңды далада байқап-байқап бастың ба,Тапталмасын тіршілік табаныңның астында.Асығып бір жұмысқа,Бара жатыр құмырсқа,Жолығасың шалғында ұя салған..
©  Серікбай Оспанов
Шашу
Баласы мен келіні тек ойында,Күні туды шабылып бір шалқитын.– Шашу!– Шашу!Баласының   тойынаАнасы кеп шашып жатыр кәмпитін. – Шашу!– Шашу!Шашып  ..
©  Серікбай Оспанов
Сегізінші Наурыз ғой – күн ғажайып...
Сегізінші Наурыз ғой – күн ғажайып,Ақын достар, қыздарға жыр жазайық!Бүкіл әлем шаттықтан тұратындай,Жер бетінен кеткендей мұң да азайып! Қай-қайдан..
©  Серікбай Оспанов
Болса деп өзім соқпағым...
Болса деп өзім соқпағым,Қара жолдарда соқпадым.Бұрылмай бекеттерге де,Елсізге кейде тоқтадым. Төте де жүрдім қыр асып,Сайрап та көрдім сырды..
©  Серікбай Оспанов
Өмірдің сайыстарында
Өмірдің сайыстарындаҚабырғам қайысқанында,Қол ұшын беріп жатадыҚаймана таныстарым да. Қалайша батады ас маған,Туыс па жан қараспаған?Досым..
©  Серікбай Оспанов
Неге, неге мөлдірің лайланған...
Неге, неге мөлдірің лайланған,Салқын самал неліктен ұрмайды алдан?!Ақ бұлағым,Төбеңде қыран жүр ме,Сағынышым ол сені шыр айналған! Ақ бұлағым, арының..
©  Серікбай Оспанов
Бұлттар көшіп барады шудаланып...
Бұлттар көшіп барады шудаланып,Ағаштар тұр саусағын суға малып.Жапырақтар – жаңқалар ұшып жатыр,Тау өзені шулайды тулап ағып. Жер де, Көк те кетіпті..
©  Серікбай Оспанов
Туысқандарым
Кенде еткісі келмейтін ештеңеден,Бес қыз үйде жейдемді кестелеген.Жалғыз бала мен едім –Бес қайыңныңОртасында ойланып өскен емен. Сәл нәрсені сәнді..
©  Серікбай Оспанов
Күні құрсын күңіренген көңілсіздің...
Күні құрсын күңіренген көңілсіздің,Орға адамды жықпай ма орынсыз мұң.Мынау ғажап әлемде маздап өтем,Өмір сүргім келеді, өмір сүргім! Тыңда жердің..
©  Серікбай Оспанов
Адам болып ақиқат жаралдым ба...
Адам болып ақиқат жаралдым ба,Болмайды енді батуға маған мұңға.Сыйынатын бір пірім аппақ арым,Сынақ беріп тұрамын Ар алдыңда! Арманым мен мақсатым –..
©  Серікбай Оспанов
Келемін қуып бір үмітті алдан...
Келемін қуып бір үмітті алдан,Күндерім де көп сүрініп қалған.Өмір ұшқыннан құралад екен,Тұрады десем ұлылықтардан. Шақырды бізді тым алысқа арман,Құр..
©  Серікбай Оспанов
Кездері көп басым тасқа соғылған...
Кездері көп басым тасқа соғылған,Пәле болу келмей қойды қолымнан.Талай кісі алдап кетті оп-оңай,Адастырды талай адам жолымнан. Ақымақ бір ақылы кем..
©  Серікбай Оспанов
Түнгі терезелер
Сыртқа шығып қыдырамын түнде кіл,Қызыл-жасыл  көше  ұқсайды  гүлге  бір.Терезенің   ар   жағында – күллі   адам,Терезенің   ар   жағында – күллі  ..
©  Серікбай Оспанов
Шаттық
Алып  келсе  шаттығын  уақыт  көпке,Ұғынамыз біз оны бақыт деп те.Қуанғанда   өзіміз   ұша   жаздап,Жібереміз   бөрікті   атып   көкке. Төбем  көкке ..
©  Серікбай Оспанов
Жалғыз әйел, жалғыз ұл
Күнім батып, қояр деген таң атпай,Зуылдайды айы, жылы сағаттай.Дөңгелентіп келе жатыр уақытАбыр-сабыр алды-артына қаратпай. «Не істетпеді?!Не қылмады..
©  Серікбай Оспанов
Атымтайкөк
Күн көзіне шағылған алтындай боп,Ат жарыста жанарда жарқылдайды от.Аттың басын босатып жібергендеАлға шықты атылып Атымтайкөк. Деді біреу:– Шіркіннің..
©  Серікбай Оспанов
Қағаз қайық
Жазғытұрым жалт-жұлт еткен нұр-дала,Күн сынығы – көлшік ойда, қырда да.Өзендерге қосылуға асыққанҚағаз қайық жіберуші ек жылғаға. Қағаз қайық..
©  Серікбай Оспанов