meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Бір тамшы жас
Үзіліп түскен бір тамшы жас жанардан –Әрі қайғы,Әрі бақыт,Әрі арман.Еріп түскен ерімес мұз мәңгілік,Шерменде шер ол қапасқа қамалған. Жанарымнан..
©  Серікбай Оспанов
Түрілді түн...
Түрілді түн.Жүйрігі-ай, жүгірді үміт.Төріне аспан қойыпты Күнін де іліп.Тәбетімді ояттыСүт пісіргенЖатыр әжем қазанның түбін қырып. Жанарымды әр..
©  Серікбай Оспанов
Қазылып маған көр күнде...
Қазылып маған көр күнде,Найза ұшына да іліндім.Ездікті көріп өлдім де,Елдікті көріп тірілдім. Жан емес едім бірақ менОпасызға да ор қазған.Бірге..
©  Серікбай Оспанов
Ағайындар арасында
Ешкімді де               Әлемде менТеңгермеймін ағайынға –Даналыққа сәлем берем,Балалық жүр маңайымда. Ізгілікті іздедім мен,Адалдықпен..
©  Серікбай Оспанов
Түбіт қолғап
Жүруші ем сеніп, үмітпен,Жалғыз ұлды еске алыпсыз.Жан апа, тоқып түбіттен,Бес саусақ қолғап салыпсыз. Сонау бір жылдар...Қатер...Мұң...Көз алдымнан..
©  Серікбай Оспанов
Жан аңсаған жалғыз сөз
Күй толтырып,Көңілдерді ән қылып,Аппақ болып атты сол күн таң күліп.«Жеңіс!», «Жеңіс!» – деп соқтырған жүректі,Кереметтен кетті дала..
©  Серікбай Оспанов
Күндер – ғұмыр, зуылдап өтеді ағып...
Күндер – ғұмыр, зуылдап өтеді ағып,Ілестіріп бір күні кетері анық.Тіршілік – мұңаясың, қуанасың.Үйленіп,Сәбилі боп,Пәтер алып. Еңбек етіп..
©  Серікбай Оспанов
Ақылдан тақтым алқаны
              (Ұлыма) Жақсылық жаса, жасқанба,Шыңдарға шықсаң, мастанба.Қарғаның жемі – қара қи,Қыранның жемі – аспанда! Ілгері қадам..
©  Серікбай Оспанов
Ұлыма сыр
Жолдас-жора, достарың бар, адамсың,Бәрімен  де тіл табысу – саған сын.Біреулерге жаман болсаң – жақсысың,Біреулерге жақсы болсаң – жамансың. Туғаның..
©  Серікбай Оспанов
Кеше жүрген ақ адал...
Кеше жүрген ақ адалБолды талай адам кір.Жанның бәрі жарадар,Жылататын заман бұл. Құдай деген құр қалды,Базар кезіп балаң жүр.Қулар мен кіл..
©  Серікбай Оспанов
Тәубе
Бар ғаламға рахман нұрын таратқан,Шүкір Тәңірім, тәубе, тәубе Жаратқан!Осы күнге жеткеніме мың шүкір,Күй тыңдаумен Өмір деген шанақтан.Мың бір тәубе..
©  Темірғали Көпбаев
Жол айырық. Өкініш
(Бұрынғы бір досқа)Албырт шақта өлең дестік, жыр дестік,Адал достың арманымен бірге өстік.Өмір жолы екі айырды біздерді,Өтті бізден бір беймәлім..
©  Темірғали Көпбаев
Құлқын
Төрем-ау, неменеге шіренесің?Түбінде бір тұйыққа тірелесің.Тамағы тесік пенде емессің бе,Болғанмен санаң бүтін, түгел есің.Болғанмен санаң бүтін..
©  Темірғали Көпбаев
Қойлар
(мысал)Ұлар ұшқан кешегі ұлы дала төсінде,Жылнамалар жылыстап, заманалар көшуде.Ұлы дала төсінде көз ұшында көсілген,Бір оқиға көрдім мен, мәңгі..
©  Темірғали Көпбаев
Сөз қалады
Ей, ақын, күйбеңді қой, жаз жырыңды,Қайтесің қорға қиып аз күніңді.Сабасын қара түннің шайқап жібер,Шабыттың қабағынан наз білінді.Өлең жаз, өнбес..
©  Темірғали Көпбаев
Жалғыз жүрекпен
Арман-құс аппақ періште болып,Алқалап жүрер ақынды.Бірде шың, бірде еңіске қонып,Байыздау білмес пақырды.Дүниеге сыймай аласұрғанда,Арқасы қысқан..
©  Темірғали Көпбаев
Матрица
Өткінші өмір өркешіне өңгерген,Ирек қамшы ит тірлікті мен көргем.Есіл дүние – ескі қалып, көне мұң,Есті жанды шығармайды шеңберден.Лауһул-Маһфуз..
©  Темірғали Көпбаев
Аларман
Адам деген аларман,Алу үшін жаралған.Айналасын жалмаған,Ала көңіл шабарман.Ойға-қырға шапқылап,Бәсекеден бақ құрап,Бермесін де Алланың,Алсам дейді..
©  Темірғали Көпбаев
Дәруіштің зары
Тәпсір төккен тілінен,Жүрегінде тұма бар.Ақиқаттың түбінен,Мән іздеген пірадар.Кезігер деп алдымнан,Ой-санасы жарық ұл.Кейінгіге қалдырған,Дәруіштің..
©  Темірғали Көпбаев
Екеу
Жұмыр жердің бетінде,Өкпек желдің өтінде,Бүтін болып жаралдыңқұрдым күннің шетінде.Періште едің, дауласпан,Сәби бетті, жылы өңі.Бүтіндігің әу..
©  Темірғали Көпбаев
Эзоп
1Ежелдегі Эзоп деген кісіңнің,Жан айқайын енді ғана түсіндім.Сор заманның самай тері сияқты,Мазмұн көшіп, өзгергені пішіннің.Қоғам – керең, заман..
©  Темірғали Көпбаев
Жұмекен
Қара суға қайық салды қалқытып,Қара сөзге сезім құйды балқытып.Қазыналы аспанына қазақтың,Қоңыр күйді жырмен жазды шалқытып.Жырға жолын жиектетпей..
©  Темірғали Көпбаев
Жалқы мұң
Жер үстінде ақын жалғыз. Ұғар кім?Жалғыздықтың мұңын шертіп жұбандым.Мөлдір әлем сәулесінен үзіліп,Ғарыш жақтан тамып түскен шығармын.Қара өлеңнің..
©  Темірғали Көпбаев
Баспалдақ
Жалғанға жылап келіп жас анадан,Ажалдан аждаһадай қашады адам.Қазған көр құтқармапты Қорқытты да,Қобыздың қоңыр мұңын тасалаған.Артында аңырар жұрт..
©  Темірғали Көпбаев
Ғарыш жақтың сәулесі
1Көркем гүлге толған кезде қолатым,Көкірекке кестелі мұң қонатын.Өзегі кең өлең деген өлкеде,Қиялымның қақтырып ем қанатын.Үкі тақтым тұмар етіп..
©  Темірғали Көпбаев