Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Газет-журнал
Білесіз дүние жүзі толған халық,
Олардың арасында бар көп парық.
Алты айлық алыс сапар аралары,
Тұрады бір-бірінен хабар алып.
Шашатын сол..
© Міржақып Дулатұлы
Олардың арасында бар көп парық.
Алты айлық алыс сапар аралары,
Тұрады бір-бірінен хабар алып.
Шашатын сол..
Балдызға (үшінші хат)
Жаздым сәлем балдызға,
Мақшұғым сіздей жалғызға.
Жақсыда жаттық болмайды,
Именіп сырын жасырма.
Торда отырып тарықпай,
Талпынады..
© Міржақып Дулатұлы
Мақшұғым сіздей жалғызға.
Жақсыда жаттық болмайды,
Именіп сырын жасырма.
Торда отырып тарықпай,
Талпынады..
Аяңыздар жетімді
Жақсы сізге, балалар,
Қысқы кеште рақат
Жылы үйде жайланып
Отырсыздар көңіл шат.
Ызғарлы боран соқса да,
Терезеге тақ та тақ.
Балапандай..
© Міржақып Дулатұлы
Қысқы кеште рақат
Жылы үйде жайланып
Отырсыздар көңіл шат.
Ызғарлы боран соқса да,
Терезеге тақ та тақ.
Балапандай..
Арманым
Зор арманым - жиһанды жүрмін кезе алмай,.
He бар, не жоқ - дүние халін сезе алмай.
Зейінім - ауыр, қолым - қысқа, жолым - тар.
Іздеген мұрат қолға..
© Міржақып Дулатұлы
He бар, не жоқ - дүние халін сезе алмай.
Зейінім - ауыр, қолым - қысқа, жолым - тар.
Іздеген мұрат қолға..
Алашқа
Көк майса бетегелі жерің қайда?
Күмістей толқындаған көлің қайда?
Ың-жың боп жер қайысқан төрт түлікпеи,
Жөңкіліп, көшіп қонған елің..
© Міржақып Дулатұлы
Күмістей толқындаған көлің қайда?
Ың-жың боп жер қайысқан төрт түлікпеи,
Жөңкіліп, көшіп қонған елің..
Айырылу
Еріксіз айырғанда менен сені,
Тағдырдың қайтпақшы екен қанша кегі?
Мінезін құбылмалы рақымсыз
Басқасы көрсетуден бар ма, тегі?
Тасытып жүрек..
© Міржақып Дулатұлы
Тағдырдың қайтпақшы екен қанша кегі?
Мінезін құбылмалы рақымсыз
Басқасы көрсетуден бар ма, тегі?
Тасытып жүрек..
Айқапқа
Екі жылды зарменен
Өткізді журнал «Айқабың».
Алашты тегіс аралап,
«Айқабым» жайын байқадың.
Оңына жұрттың сүйініп,
Теріске басты..
© Міржақып Дулатұлы
Өткізді журнал «Айқабың».
Алашты тегіс аралап,
«Айқабым» жайын байқадың.
Оңына жұрттың сүйініп,
Теріске басты..
Қажыған көңіл
Жүйрік қиял дүниені кездіріп,
Туған ел мен өскен жерден бездіріп,
Қиын қиғаш қияларға жетектеп,
Сырын айтпай, жөні қалай сездіріп.
Ере бердім..
© Міржақып Дулатұлы
Туған ел мен өскен жерден бездіріп,
Қиын қиғаш қияларға жетектеп,
Сырын айтпай, жөні қалай сездіріп.
Ере бердім..
Қазақ халқының бұрынғы һәм бүгінгі халі
Міржақып, неге отырсың қалам тартпай,
Бәйге алмас болғанменен жүйрік шаппай.
Шамаңды кәдәри хал1 көрсетсеңші,
Байғұс-ау, оянсаңшы қарап..
© Міржақып Дулатұлы
Бәйге алмас болғанменен жүйрік шаппай.
Шамаңды кәдәри хал1 көрсетсеңші,
Байғұс-ау, оянсаңшы қарап..
Абақтыда айт күні
Күзетшілер оянды ерте ақырып,
Шай алуға тұтқындарды шақырып.
Бейшаралар уқалай көзін жүгірді
Тастаған ғой тізесін әбден батырып.
Шуласып жүр айт..
© Міржақып Дулатұлы
Шай алуға тұтқындарды шақырып.
Бейшаралар уқалай көзін жүгірді
Тастаған ғой тізесін әбден батырып.
Шуласып жүр айт..
Нағашылар
БІЗДЕР үшін асқақ мәңгі беделі,
Нағашының орны бөлек, себебі.
Анаң қымбат болған жерде ол қымбат,
Соңғы қойын сойып тіпті береді.
Кетер..
© Саят Әбенов
Нағашының орны бөлек, себебі.
Анаң қымбат болған жерде ол қымбат,
Соңғы қойын сойып тіпті береді.
Кетер..
МЕНІ ҚАЙТЕСІҢ...
ЖҮРЕ БЕР ЖОЛЫҢМЕНЕН ҚАРАЙЛАМА,
СҮЙМЕСЕҢ СҮЙЕМ ДЕЙСІҢ ҚАЛАЙ ҒАНА?
АЛДАМА ӨЗ-ӨЗІҢДІ ӨТІНЕМІН,
ЖОЛАМА МАҢАЙЫМА МАҢАЙЛАМА.
ҰРЛАМА ЕНДІ МЕНІҢ..
© Саят Әбенов
СҮЙМЕСЕҢ СҮЙЕМ ДЕЙСІҢ ҚАЛАЙ ҒАНА?
АЛДАМА ӨЗ-ӨЗІҢДІ ӨТІНЕМІН,
ЖОЛАМА МАҢАЙЫМА МАҢАЙЛАМА.
ҰРЛАМА ЕНДІ МЕНІҢ..
ҚАЙҒЫРМА
БƏРІ СЫНАҚ ӨМІР - ДЕЙТІН АЙДЫНДА,
ЖОЛЫҢ БОЛМАЙ ҚАЛСА СОНША ҚАЙҒЫРМА.
БІР КҮНДЕРІ АЙЫҢ ТУАР ОҢЫНАН,
КӨП БЕРІЛМЕ УАЙЫМ ЖҰТЫП ЖАЙ МҰҢҒА.
СҮЙГЕН..
© Саят Әбенов
ЖОЛЫҢ БОЛМАЙ ҚАЛСА СОНША ҚАЙҒЫРМА.
БІР КҮНДЕРІ АЙЫҢ ТУАР ОҢЫНАН,
КӨП БЕРІЛМЕ УАЙЫМ ЖҰТЫП ЖАЙ МҰҢҒА.
СҮЙГЕН..
Қазақпенен қабыспайтын шетелге....
Қазақпенен қабыспайтын шетелге,
Осы біздер еліктейміз бекерге.
Өзіміздің ұлттық ою салынған,
Киіміме өзге киім жетер ме?
Сылтау іздеп жүргендер..
© Саят Әбенов
Осы біздер еліктейміз бекерге.
Өзіміздің ұлттық ою салынған,
Киіміме өзге киім жетер ме?
Сылтау іздеп жүргендер..
Ана
Ол жанға қайран қаламын,
Қарасам бір сəт қабағын.
Қабағыменен ұқтырар,
Өмірдің бізге сабағын.
Əкесіз өмір - өмір ме,
Бəрінен қымбат..
© Саят Әбенов
Қарасам бір сəт қабағын.
Қабағыменен ұқтырар,
Өмірдің бізге сабағын.
Əкесіз өмір - өмір ме,
Бəрінен қымбат..
ҚАНДАЙ ЖАҚСЫ
Атаң болған қандай жақсы, желкеніндей кеменің,
Əжең болған қандай жақсы, құрт пенен май жегенің.
Əкең болған қандай жақсы, орындалар дегенің,
Анаң..
© Саят Әбенов
Əжең болған қандай жақсы, құрт пенен май жегенің.
Əкең болған қандай жақсы, орындалар дегенің,
Анаң..
СЫНЫПТАСТАР
Өте шыққан мектептегі өмір-ау,
Аңқылдаған аңғал бала көңіл-ау.
Көзімізге қимас жасын үйірген,
Есте шығар соққан соңғы қоңырау.
Сол бір кездер..
© Саят Әбенов
Аңқылдаған аңғал бала көңіл-ау.
Көзімізге қимас жасын үйірген,
Есте шығар соққан соңғы қоңырау.
Сол бір кездер..
Әже сен бірге жүрсің меніменен
Әже сен бірге жүрсің меніменен
Өліге мен өзіңді телімегем
Ақ кимешек көрген бір кемпір көрсем
Ақ кимешек астынан сені көрем
Өңі, түсі өзіңнен..
© Мұқағали Мақатаев
Өліге мен өзіңді телімегем
Ақ кимешек көрген бір кемпір көрсем
Ақ кимешек астынан сені көрем
Өңі, түсі өзіңнен..
Махаббат па?
Махаббат па?
Махаббат болған еді.
Таудың мен еркін жүрген тағысы едім,
Тапты да, түсірді ғой торға мені.
Махаббат па?
Махаббат болған..
© Мұқағали Мақатаев
Махаббат болған еді.
Таудың мен еркін жүрген тағысы едім,
Тапты да, түсірді ғой торға мені.
Махаббат па?
Махаббат болған..
Ұнатамын мен сені
Ұнатамын мен сені, дегенменен,
Көрмегенді басқадан, сенен көрем.
Өз обалың өзіңе, өзіңнен көр,
Ғайып болсам бір күні егерде..
© Мұқағали Мақатаев
Көрмегенді басқадан, сенен көрем.
Өз обалың өзіңе, өзіңнен көр,
Ғайып болсам бір күні егерде..
ҚАЗАҚ ҚЫЗЫНА✅
Бес күндік мынау жалғанда,
Жетсінші бәрі арманға.
Ақ көйлек кию бұйырсын,
Тілерім нәзік жандарға.
Сыйласын жары тәтті өмір,
Өтсе де бастан шақ..
© Саят Әбенов
Жетсінші бәрі арманға.
Ақ көйлек кию бұйырсын,
Тілерім нәзік жандарға.
Сыйласын жары тәтті өмір,
Өтсе де бастан шақ..
Үш досым
Менің адал достарым деп мақтайтын,
Мақтауыма лайық жəне сатпайтын.
Арман, Сабыр, Бақыт деген досым бар,
Үш досым сол сенімімді ақтайтын.
Қабыл..
© Саят Әбенов
Мақтауыма лайық жəне сатпайтын.
Арман, Сабыр, Бақыт деген досым бар,
Үш досым сол сенімімді ақтайтын.
Қабыл..
ЖАҚСЫЛЫҚ ЖАСАЙЫҚШЫ
Жылаған Аналарға,
Ауырған балаларға.
Жақсылық жасайықшы,
Қиналған əр адамға.
Зәру жан дəріге де,
Мүгедек кəріге де.
Жақсылық..
© Саят Әбенов
Ауырған балаларға.
Жақсылық жасайықшы,
Қиналған əр адамға.
Зәру жан дəріге де,
Мүгедек кəріге де.
Жақсылық..
АНАҢНЫҢ БЕТІНЕН СҮЙ.
Еркелеп бетінен сүй құшырлана,
Тағдырдың кілтін бізге ұсынды Ана.
Аналар бұл өмірге жаралғандай,
Балаға бақыт сыйлау үшін ғана.
Анаңның бетінен..
© Саят Әбенов
Тағдырдың кілтін бізге ұсынды Ана.
Аналар бұл өмірге жаралғандай,
Балаға бақыт сыйлау үшін ғана.
Анаңның бетінен..
Кірлетпе жүрек айнаңды.
Қуанып біреу жылайды,
Қайғырмай өтер қай мықты?
Бір Алла беріп сынайды,
Біреуге бақ пен байлықты.
Сауаптың игі жақсысы,
Халыққа тигіз..
© Саят Әбенов
Қайғырмай өтер қай мықты?
Бір Алла беріп сынайды,
Біреуге бақ пен байлықты.
Сауаптың игі жақсысы,
Халыққа тигіз..