Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ассалаумағалейкум, би Наурызбай
Ассалаумағалейкүм, би Наурызбай,
Жігітке дәулет бітсе көңілі жай.
Кетпейді жүрегімнен өлгенімше,
Шекерсіз бесінде ішкен үш кесе шәй.
Дегенің..
© Өске Тоқаұлы
Жігітке дәулет бітсе көңілі жай.
Кетпейді жүрегімнен өлгенімше,
Шекерсіз бесінде ішкен үш кесе шәй.
Дегенің..
Балалы үй - базар
Бала деген - отбасының шырағы,
Бала деген - ата-ананың шуағы.
Бұл өмірдің ең бақытты сəттері,
Балалардың көптігінен тұрады.
Бала деген ..
© Саят Әбенов
Бала деген - ата-ананың шуағы.
Бұл өмірдің ең бақытты сəттері,
Балалардың көптігінен тұрады.
Бала деген ..
Атылған оқ
( 31 мамыр - саяси қуғын-сүргіннің құрбандарын еске алу күні)
Мен керексіз қазақ болдым бұл күні,
Тақалғанда жауыздардың мылтығы.
Сонда мені аяп..
© Саят Әбенов
Мен керексіз қазақ болдым бұл күні,
Тақалғанда жауыздардың мылтығы.
Сонда мені аяп..
СҮЙІНШІ!
Ежелден рухты қазақ, текті қазақ,
Қаншама белестерден өтті қазақ...
Жүрсе де үйсіз-күйсіз өз жерінде,
18 000 000 ЖЕТТІ ҚАЗАҚ!
Бұл жайлы тарап..
© Саят Әбенов
Қаншама белестерден өтті қазақ...
Жүрсе де үйсіз-күйсіз өз жерінде,
18 000 000 ЖЕТТІ ҚАЗАҚ!
Бұл жайлы тарап..
Əкемнің қайрауы
Қарайлама артыңа, ұлым, алға,
Көктен түсе салған жоқ ұлылар да.
Мен - Əкеңмін, ал сенің жазғаныңда,
Əкесінің біреудің құны бар ма?
Көтер басты..
© Саят Әбенов
Көктен түсе салған жоқ ұлылар да.
Мен - Əкеңмін, ал сенің жазғаныңда,
Əкесінің біреудің құны бар ма?
Көтер басты..
ТОРҒАЙДЫҢ ЖОЛЫ
Құлақ ассын ел айтқан арызға кім?
Отыр төрде естімей абыздарым.
Жүзі жұтаң Торғайдың жолы мынау,
Біледі жұрт талай қан ағызғанын.
Бөлінетін..
© Саят Әбенов
Отыр төрде естімей абыздарым.
Жүзі жұтаң Торғайдың жолы мынау,
Біледі жұрт талай қан ағызғанын.
Бөлінетін..
Қырсығым-ай!
"Сүйем" десем аласың шымшып күнім,
Қалдық тағы сол үшін ұр(ы)сып бүгін...
Өзге жанға басқаша көрінгенмен,
Ал, өзіме ұнайды қырсықтығың!
Бой..
© Саят Әбенов
Қалдық тағы сол үшін ұр(ы)сып бүгін...
Өзге жанға басқаша көрінгенмен,
Ал, өзіме ұнайды қырсықтығың!
Бой..
Ауыл
Өсіп-өндік ширап елден,
Байлық жидық қандай бүгін?
Маған Тəңір сыйға берген,
Ауылым ол - бар байлығым.
Аңсап құртын, қаймағын да,
Елеңдейміз..
© Саят Әбенов
Байлық жидық қандай бүгін?
Маған Тəңір сыйға берген,
Ауылым ол - бар байлығым.
Аңсап құртын, қаймағын да,
Елеңдейміз..
Еркек пен әйел...
Жаратылыс оған енді дауа жоқ,
Жаралғанбыз Адам ата-Хауа боп.
Еркектерге әйелдерсіз жоқ өмір,
Әйелдерге еркектерсіз ауа жоқ!
Бұл Алланың бізге..
© Саят Әбенов
Жаралғанбыз Адам ата-Хауа боп.
Еркектерге әйелдерсіз жоқ өмір,
Әйелдерге еркектерсіз ауа жоқ!
Бұл Алланың бізге..
Ата-ананың арманы!
Ата-ананың арманы,
Арманының бал дәмі.
Ұл-қызының өмірі,
Күтіп тұрған алдағы.
Ата-ананың арманы,
Ұлдың бағы жанғаны.
Жақсы келін..
© Саят Әбенов
Арманының бал дәмі.
Ұл-қызының өмірі,
Күтіп тұрған алдағы.
Ата-ананың арманы,
Ұлдың бағы жанғаны.
Жақсы келін..
ӨЗ ЕЛІМНЕН АЙНАЛДЫМ!
Жеріміздің кіңдігі,
Құтты қала үлгілі,
Астанамнан айналдым!
Алатауы көк тірер,
Шыққан алып тектілер,
Алматымнан айналдым!
Күмбірлеген күй..
© Саят Әбенов
Құтты қала үлгілі,
Астанамнан айналдым!
Алатауы көк тірер,
Шыққан алып тектілер,
Алматымнан айналдым!
Күмбірлеген күй..
Махаббатпен ойнама
Махаббатпен ойнама,
Қорлап босқа сезімді.
Алдаймын деп ойлама,
Алдасаң да өзіңді.
Достықпенен ойнама,
Ол біз үшін жат тірлік.
Кешірер деп..
© Саят Әбенов
Қорлап босқа сезімді.
Алдаймын деп ойлама,
Алдасаң да өзіңді.
Достықпенен ойнама,
Ол біз үшін жат тірлік.
Кешірер деп..
Жүрегіңнен бір орын бер...
Жүрегіңнен бір орын бер...
Сені көріп есім кетті өмірім де өзгерді,
Өміріме керек емес сенен басқа өзге енді.
Жүрегіңнен бір орын..
© Саят Әбенов
Сені көріп есім кетті өмірім де өзгерді,
Өміріме керек емес сенен басқа өзге енді.
Жүрегіңнен бір орын..
БІЗ АСАБА
Біз асаба - адамдармыз кәдімгі,
Ел алдында сөз айтататын тəлімді
Тойы дұрыс өтпегенге қадірсіз,
Тойы күшті өткендерге қадірлі.
Біз асаба ..
© Саят Әбенов
Ел алдында сөз айтататын тəлімді
Тойы дұрыс өтпегенге қадірсіз,
Тойы күшті өткендерге қадірлі.
Біз асаба ..
ӘКЕМЕ
Ойланып кеттім ағарған шашын көрдім де,
Балалықпенен байқамаппын-ау мен мүлде...
Өмірге сонда жастығын ұрлап жүзінің,
Қап-қара шашын ағарту үшін..
© Саят Әбенов
Балалықпенен байқамаппын-ау мен мүлде...
Өмірге сонда жастығын ұрлап жүзінің,
Қап-қара шашын ағарту үшін..
БІЗДІҢ ЕЛДЕ
Біздің елде қол жетпейтін үйлер көп,
Бұйырмайтын қарапайым жұртыма.
Біздің елде қол жетпейтін билер көп,
Сөйлемейтін ақша тықпай ұртына.
Біздің..
© Саят Әбенов
Бұйырмайтын қарапайым жұртыма.
Біздің елде қол жетпейтін билер көп,
Сөйлемейтін ақша тықпай ұртына.
Біздің..
Үйлену той
Той соңында қалыңдық гүл лақтырар.
Таласқанын жастардың кім жақтырар.
Бойжеткендер сол гүлге үміттеніп,
Тіпті жерге бір-бірін тырнап..
© Саят Әбенов
Таласқанын жастардың кім жақтырар.
Бойжеткендер сол гүлге үміттеніп,
Тіпті жерге бір-бірін тырнап..
Ақын жүрегі
Əттең-ай, əттең, əттеңім-едің,
Басыңды бір сəт бүгін бұр маған.
Он екі беттік дəптерім едің,
Он екі ай бойы жырымды ұрлаған.
Сонда да күнде..
© Саят Әбенов
Басыңды бір сəт бүгін бұр маған.
Он екі беттік дəптерім едің,
Он екі ай бойы жырымды ұрлаған.
Сонда да күнде..
ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЗЫН ҚЫЗҒАНАМ!
Барасың қайда Қазағым?
Жоғалған бүгін ажарың...
Көзіммен көріп жүргенді,
Жүрегім жылап жазамын!
Қызыңды көрші өсірген,
Ұяты кетіп..
© Саят Әбенов
Жоғалған бүгін ажарың...
Көзіммен көріп жүргенді,
Жүрегім жылап жазамын!
Қызыңды көрші өсірген,
Ұяты кетіп..
Өмірдің мəні - махаббат
Бұл өмірдің мəні - махаббат, сəні сыйластық! Сол себепті, өз теңдеріңізбен бақытты өмір сүріңіздер!
..
© Саят Әбенов
..
Ұйықта, қазақ!
Үнді - басшы, біздің қазақ - күзетші,
Күзетшінің көңілінен сыз өтті.
Қайтсін енді қолдан келер шара жоқ,
Келімсектер кең жүрегін мұз етті.
Ішіп..
© Саят Әбенов
Күзетшінің көңілінен сыз өтті.
Қайтсін енді қолдан келер шара жоқ,
Келімсектер кең жүрегін мұз етті.
Ішіп..
Ерке Есмахан туралы
Ерте,ерте,ертеде,
Ешкі жүні бөртеде.
Торғайдың бір жігіті,
Ғашық бопты Еркеге.
Ерке сондай әдемі,
Баурап алар жан еді.
Ән айтқаны бір..
© Саят Әбенов
Ешкі жүні бөртеде.
Торғайдың бір жігіті,
Ғашық бопты Еркеге.
Ерке сондай әдемі,
Баурап алар жан еді.
Ән айтқаны бір..
ЖҰМБАҚ ҚЫЗ
Жұмбақ қыз маған,
бұл кім?
Сыр ашып қалар, мүмкін...
Қалайша жүрегінің,
Табам кілтін?
Жымиып тұрды, тыңдап,
Қылығы - үлгі қымбат.
Барша қыз..
© Саят Әбенов
бұл кім?
Сыр ашып қалар, мүмкін...
Қалайша жүрегінің,
Табам кілтін?
Жымиып тұрды, тыңдап,
Қылығы - үлгі қымбат.
Барша қыз..
Бір күнім болар
Бір күнім болар өмірдің жеңер сынағын,
Бір күнім болар жағылар арман шырағым.
Бір күнім болар білмеймін бірақ қай күнім,
Сол күнге мені жеткізер..
© Саят Әбенов
Бір күнім болар жағылар арман шырағым.
Бір күнім болар білмеймін бірақ қай күнім,
Сол күнге мені жеткізер..
Жан жарыңды алдама
Жан жарыңды ешқашанда алдама,
Ол жайында талқылама талдама.
Пәк сезімін кірлететін өзгемен,
Жүрегі жоқ, жүрегі тас жан ғана.
Қидырған соң серт..
© Саят Әбенов
Ол жайында талқылама талдама.
Пәк сезімін кірлететін өзгемен,
Жүрегі жоқ, жүрегі тас жан ғана.
Қидырған соң серт..