meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қарлығаштын ұясы
Қарлығаш шыр-шыр етіп ұя салды,
Ұясын қол жетпестей биік салды.
Өзінің балдай сүйген балапанын,
Барымен қорек беріп асырады.
            Басында..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Арман қала
Арқа төсі гүлденді,
Бәйшешектер құлпырып.
Қызғалдақтар, сарғалдақтар жайқалып,
Нұр аспанның шуағына шаттанып.
            Жылдар жылжып, заман..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Ғашық еттің сен мені
Танысып ек екеуміз жаз айында,
Бір көргеннен ғашық оты  лаулады  ма?
Жүрек толқып сымбатына сұлулықтың,
Ғашықтық па білмеймін күйіп-жандым.
     ..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Қызды көрсем сүйіп қалам...
Қыздар, қыздар ғажапсыңдар,
Тал шыбықтай бұралып барасыңдар.
Сәуле шашып күн нұрындай,
Еліктетіп, санамды уларсыңдар!
          Қайырмасы
Қызды..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Сүймесең де түсінуді қалашы
Өмір сондай тамаша,
Сезім оты оянса.
Жақсы көріп, ұнатып,
Жүрек оны қаласа.
            Сүю деген ұнатудан бір басқа,
            Сәл көрмесең..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Бәрінен де не сұлу
Қолға қолы жақындап,
Сезім оты жарқырап.
Білгенінен жаңылып,
Іштен ұғып түсінген.
           Ғашық қылған,
           Бір біріне асық қылған,
 ..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Нұрлы сезім
Білуші едім өзіңді жас күніңен, Сенің көзің қара да емес, қонырда емес, көк те емес.
Сенің жүзің, келбетің қыпша белді, бойшаң да емес,Біле білсең..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Ғашық жүрек не дейсің...
Ғашықтық құмарлықпен егіз екен,
Құмарлық бір нәпсі үшін керек екен.
Ләззатын құмарлықтың татсаң егер,
Сенен артық жан жоқ деп қалады..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Сұлулығын табиғаттың сезесің бе?
Әсемдігін табиғаттың сезбеппін,
Сезсем дағы оң бағалай білмеппін.
Зымыраған күндерімен ілесем деп,
Қадірін де сұлулықтың білмеппін.
           ..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Ұлықтайық ананы
Атасуда анам бар деп қуанам,Бір ғасыр мен бір ғасырды жалғаған.Текті жерге келін болып кезінде,Хасеновтер әулетіне өз өмірін арнаған.     Ана болып..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Бақыт деген немене...
Бақыт деген бала күнгі кездерің,Балалармен асыр-салып жүргенің.Шаттықпенен күлкі ойнап жүзіңнең,Ата-анаңмен бірге жүрген күндерің.            Бақыт..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
ӨМІР – ӨЗЕН
Өмір өзен арнасы мен тоғысқан,
Өмір өзен толқынымен жарысқан.
Өмір өзен ағып жатқан тоқтаусыз,
Өмір өзен өтіп жатқан білінбей.
            Өмір..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Эльбурс
Кавказдың таулары,
Өзені, көлдері.
Көк орай шыршамен өрілген таулары,
Нәр алған сияқты ғажайып көркіңнен.
            Шыңына шықтым да,
       ..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Әбіш ата
Бойы сұнғақ, ойы шалғақ,
Жаны жомарт, кен пейілді.
Мейірімді жаны жайсан, рухы биік,
Ол менің Әбіш атам.
            Тумаса да туғаныңдай..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Анама ұқсап барасың
Табиғаттың әр маусымы ерекше,
Әр маусымның ішінде қыс мезгілі өзгеше.
Қара жердің бетін басқан ақ ұлпа,
Айналаға сән бергендей..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Анашым
     Ақ сүт беріп аялап,
     Асқақтатып өсірген.
     Әрбір ойды баласына,
     Даналықпен жеткізген.
     Дүниеде ең асыл жан, АНА деген.
Сен..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Ана...
Жан бар ма екен ана десе толғанбайтын,
Жан бар ма екен аналарын сағынбайтын.
Бар ма жүрек ана десе толқымайтын,
Бар ма жүрек ана десе..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Ана өмір гүлі
Сен алғаш маған ана деп сөйлеуді үйреттің,
Мейірімді жүрегіңмен.
Сен маған тәй-тәй басып жүруді үйреттің,
Болашаққа бағыт беріп.
            Сен..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Әке деген асқар тауың білесің бе?
Әке деген асқар тауың білесің бе,
Әке деген асқар шыңың сезесің бе.
Әке деген аққан бұлақ нәр беретін,
Әке деген жол көрсетер..
©  Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Бектердің басын кескенбіз
Қара ағашты ТашкенттенМырзаби деген бек шықты,Екі иінін жеп шықты,«Қатын менен қызыңнанЗекет бергін» деп шықты.Ордабасы..
©  Мәделі Жүсіпқожаұлы
Келіппіз дүние деген кең сарайға
Басында қатыра судан болдық пайда,Неше күн шайқатылып жүрдік бойда.Сол судан қан-сол ғайып пайда болып,Сүйек пен етке шаптық үш-төрт айда.Тарықпай..
©  Мәделі Жүсіпқожаұлы
Қыз бала
Қыз бала, бір жасыңда талпынарсың,Шыққан соң екі жасқа, қаз тұрарсың.Екі жастан үш жасқа шыққаннан соң,Жүгіріп үйден-үйге шарқ ұрарсың.Қыз болып төрт..
©  Мәделі Жүсіпқожаұлы
Үш қиян
Бұл толғау жаңа низам жүріп, ел «штатка» көніп, елді оязнай, болыс, ауылнайлар билей бастаған заман түріне айтылған. Айтылуы 1873 жылдын..
©  Мұрат Мөңкеұлы
Шәлгез жыраудың айтқаны
«Ноғайлығының он шалы, біреуі Шәлгез жырау, қалмақтың көп жылқысын қуып қашады. Артынан көп қалмақ қуып жеткенде Шәлгез жырау тоғыз шалға..
©  Мұрат Мөңкеұлы
Топқа түскендегі толғауы
Ақ сұңқар құстың асылы,Айдыннан таңдап қу алған.Тәуекелшіл ер жігітАдаспай жүріп жөн табар,Қараңғы түнек тұманнан,Жиырманың күніндеДабылым кейін..
©  Мұрат Мөңкеұлы