Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жас келін
Жаңа түскен жас келін,Кемпірлерге ас келін.Орамал-шаршы бермесе,Абұйырсыз тас келін.Алғанға қабақ шытпаса,Сонда болар бас келін.Жаңа түскен..
© Мағжан Жұмабаев
Жарыма
От жұтқан туысқанның халін көріп,Күнәсіз судай аққан қанын көріп,Айрылған ар-намыстан қарындастыңКөз жасы, қалың қайғы, зарын көріп.Елжіреп..
© Мағжан Жұмабаев
Жарым
Кердең-кердең жүресің сен, не таптың?Мен айтайын - айнымайтын жар таптым.Күндіз-түні жар қойнында жатамын,Естімеймін уын-шуын жан-жақтың.Қанша..
© Мағжан Жұмабаев
Өміріме өкпем
Сұм өмір, сұлу дүние, алдадың ба?Тән арып, тамырда қан қалмадың ба?Жалған үшін жан қиып, жапа шектім,Еңбегім, екі болып, жанбадың ба?Жайшылықта жан..
© Мағжан Жұмабаев
Өнер-білім қайтсе табылар
Ер жігіт өнер табар ерте қуса,Ерініп шаршамастай, белін буса,ЬІртың-жыртың, жоқ-барға көңіл бермей,Періште боп анадан қайта туса!Жақын туған, бауыр..
© Мағжан Жұмабаев
Жаралы жан
Cap дала бейне өлік сұлап жатқан,Көбіндей ақ селеулер бетін жапқан.Тау да жоқ, орман да жоқ, өзен де жоқ,Сәуле емес, қан шашып тұр күні батқан.Жалқау..
© Мағжан Жұмабаев
Жан сөзі
Өмір-теңіз, жоқ оның түбі, шеті,Сылық-сылық күлген сиқырлы толқын беті.Осы өмірге кіргелі көп күн болды,Енді бір ай-толады жиырма жеті.
Мен жоқ едім..
© Мағжан Жұмабаев
Мен жоқ едім..
Жан жарымды бір сүйейін түсімде
Тұтқын болып, тысқа шығып жүре алмай,Зарықтым ғой, жан жарымды көре алмай,Осы күнде алтын сәулем нағып жүр,Қандай күйде, қайда екенін біле..
© Мағжан Жұмабаев
Жазғытұры
Су ақты, жетті апрель, қырдан ойға,Секіріп арық-тұрақ кетті тойға.Жас бала: «Жазғытұры туды»,- десіп,Жабағы, көтерем тай, ақсақ қой..
© Мағжан Жұмабаев
Жазғы таң
Жып-жылы түн маужырап,Көтерілген жерден бу.Саф күмістей жалтырапТыныш жатқан тұнық су.Көкке тиген биік тауҚұшақтасқан тұманмен,Қосылысып есен-сау,Бал..
© Мағжан Жұмабаев
Жазды күні қалада
Қала, рас, өнер-білім қайнаған жер,Тұтқын ғып надандықты байлаған жер,Егілген ескіде өнер ағашыныңЖемісі, қызыл гүлі жайнаған жер.Білемін..
© Мағжан Жұмабаев
Еңбек - өлім жан қанатын қиятын
Еңбек - өлім жан қанатын қиятын,Еңбек - өлім жанды ашудан тыятын.Еңбек деген - еңбектеген мылқау дию,Жаншып, жанның сұлу сынын жоятын.Ерді, еңбек, от..
© Мағжан Жұмабаев
Еслам қазасына көңіл айту
Сонау Еслам үздік туған бала екен,Байтақ елге асқар таудай пана екен.Сол панадан, сол баладан айрылып,Жалпақ Жауар жүрегінде жара екен.Көлі кетіп..
© Мағжан Жұмабаев
Жігер шіркін желінді
Жігер шіркін желіндіБолат жеген қайрақтай.Мешеу болды жүйрік ойКететін орғып айдатпай.Қолды қардан оқ үзді,Ордаға байрақ байлатпай.Өлер өмір, сөз..
© Мағжан Жұмабаев
Ескі Түркістан
1. ЕСКІ ШАҺАРЕскі шаһар - таң дүние,Салар болсаң назарың,He көресің?Көресің -Майдан сайын мазарын.Мазар сайын мың сопыСаулатып тұрған ғазалын.He..
© Мағжан Жұмабаев
Ес кірген соң
Бұртаң-бұртаң,Жыртаң-жыртаң,Ой, сезім жоқ көк есек.Бұқа мойын,Тұтам бойынКөрмеген мен - көбелек.Шіркін жастық,Ессіз мастық,He айла бар?..
© Мағжан Жұмабаев
Еділде
1Бүктетіліп жатқан белСүтке тойған марқадай.Бұйра қою қарағайБелге біткен шалқалай.Су жеп қойған жұмыр тасТүйір-түйір малтадай.Арнада өзен..
© Мағжан Жұмабаев
Еділдің сағасында
1.Араладым біраз күнЕділдің саға өлкесін.Қазақты көрдім қуарғанЖүк тасып, тескен желкесін.Балық аулап бозарып,Жайлау қылған көл төсін.Селеңдейтін..
© Мағжан Жұмабаев
Достық һәм көз жасы
Достықты мастық туғызад,Шын-шын достар - екі мас.Жүректі мастық өртейді,Төккізіп көзден ыстық, жас.Достықты ауру туғызад,Ауру адам - адал дос.Ауру..
© Мағжан Жұмабаев
Дін үйреткенге
Қармаңбай, қарап жатып бақ күтуге,Ізденбей аласұрып, тақ күтуге,Тағдырда, бір тақтайда жазулы деп,Әр іске кім үйретті шақ күтуге?Шарқ ұрып ерікке..
© Мағжан Жұмабаев
Бөбектің тілегі
Тоқтышағым, тоғыз тап,Саулық қойым, сегіз тап,Сегізін де семіз тап.Құла бием, құлын тап,Құлын таппа, құнан тап,Құнан тапсаң, егіз тап.Бөкен жүнді..
© Мағжан Жұмабаев
Бұлбұл
Сайрайсың мұңды күймен жүз құбылтып,Кейде аяң, кейде желіс, кейде сылтып.Денені суытасың, ысытасың,Тұрасың маужыратып кейде жылытып.Кұясың тәтті..
© Мағжан Жұмабаев
Ботамды көрдім түсімде
Ботамды көрдім түсімдеҚырмызы моншақ тағынған.Ботамды көрдім түсімдеАтасын боздап сағынған.Апасы құшып еркесін,Көзінен меруерт ағызған.Мен сендерден..
© Мағжан Жұмабаев
Бостандық
Жер жүзін қан басқанда,Көбігі шығып аспанға,Жын жолдас боп адамға,Туралық, теңдік ұмытылып,Інжід, құран жыртылып,Жатқанда жерде - табанда.Қызыл қанға..
© Мағжан Жұмабаев
Батқан күн, атқан таңның жыры
Алтын күн батып барады,Күйдіріп көктің жиегін.Құралай көзді қарағым,Болдың ба иіріп жібегің?Кұралай көзді қарағым,Қолыңа қардай бәтесті ал.Қандай..
© Мағжан Жұмабаев