Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
М.Д. абақтыдан шыққанда
Зор қуаныш — қара түн өткенiне,Алтын таңды ашық күн жеткенiне,Қан аралас төгiлген көп көз жастыТәңiрi қабыл, мейiрiм ғып, еткенiне.
Ерiк құсы..
© Мағжан Жұмабаев
Ерiк құсы..
Ләззат қайда
Бұл жарыққа шыққан соң,Іздейді көңілім күн-түніҚайдасың ләззат, рахат деп,Таппады сал боп еш мұны.Ойында ма бос өткен?Қайғыланған ойда ма?Жүйрік..
© Мағжан Жұмабаев
Көңіліңді ашар
Көңіліңді ашар,Жалынды басарЖоқ жанында жолдасың.Отырсаң аулақ,Дерт басса қаулап,Жұбатар қиял - мұңдасың.Бейне хор жүзі,Бейне бал сөзі,Жан жарыңмен..
© Мағжан Жұмабаев
Көңіл
Сұм көңілге разы емен мен,Тез жанад да, тез сөнед.Бір тілегін істесең сен,Оған басқа ой келед.Жас баладан артық жеңсікМұндай нәрсе көрмедім.Тұрағы..
© Мағжан Жұмабаев
Көбелек
Отқа ұшар көбелек,Қарамай, сорлы, алды-артын.Ойына кіріп-шықпайдыКүйдірер деп от-жалын.Шырқ айналып ентелепЖүрер де, бір уақ ол қонар.Ұмтылған оты..
© Мағжан Жұмабаев
Күз
Бұрқырап қара дауыл соғып тұрған,Көкорай түсі қашып солып тұрған.Шыдамай қатты ызғарлы жел өтіне,Бүрісіп ағаш, шөптер тоңып тұрған.Көрік жоқ..
© Мағжан Жұмабаев
Зуһра
Зуһра деген қыз бала,Беті - алма, жүзі - Ай,Саусақтары күмістей,Сүмбіл шаш, көзі - құралай.Түн сайын көкке қарайды,Ақырын үнсіз..
© Мағжан Жұмабаев
Зарлы сұлу
Қайғыландың, зарландың,Ісіңді тастап, мұңайып.Ойнамайсың, ойлайсың,Күлкіңе салды кім айып?Жалғыз қалсаң бір үйде,Өзіңді өзің жылаттың,Мөлдіреген..
© Мағжан Жұмабаев
Зар
Күз жетіп, жердің жүзі солғын тартса,Алтын күн нұры кеміп, салқын артса,Жер жүзі өлім күтіп тұрса жылапСексенде селкілдеген байғұс қартша.Қатты қыс..
© Мағжан Жұмабаев
Заманымыздың ақыны
«Терезеге қараймын,Қарындашты жалаймын.Келтірем деп өлшеуге,Сөздерді іштен санаймын.Басқаға мойын бұрмаймын,Бітірмей жазып, тұрмаймын.He керек..
© Мағжан Жұмабаев
Жәмила
Жәмила!Мұнша неге жүдедің?Бетінде тамшы қан жоқ қой.Жаралы ма жүрегің?Тегінде, терең зар көп қой!Жәмила!Себебі не? ЖалғандаСерпілігі..
© Мағжан Жұмабаев
Жәй әншейін ойын ғой
1Айт! Құйт! Ха, ха, ха-ау!Петербор, Мәскеу...Иванов қалқам,Мәссаған Арқам!..Әй, керек-ау, әй, керек,Арақ ішсең, асыңаМай керек.Төрелерге жем..
© Мағжан Жұмабаев
Жылқышының үйінде
Түн түнерді, ұйықтады ауыл,Сорлы, бейбақ, атаң қайда?..-Боран мынау, туды дауыл,Апатайым, атам қайда?..-Сорлы, бейбақ атаң қайда?Көр үңгірді боран..
© Мағжан Жұмабаев
Жоғалған алтын
Апалап, қуанбастан, жылаған күн,Жүрем деп қаз-қаз тұрып, құлаған күн.Еркелеп, құр былдырлап, өтірік жылап,Алдына апам байғұстың сұлаған..
© Мағжан Жұмабаев
Жолдасқа
Әй, әй, жолдас, жас жігітҚиқу салған, лепірген,Кетті ме әлде жын соғып,Аузын, мұнша көпірген!Дүниенің діңгегіҚарын дейсің жалғыз-ақ.Күнді көрмей..
© Мағжан Жұмабаев
Жердің жұмырлығы
Оқудан қайтты жас Сапар,Терде отырған ақсақалОрын берді қасынан.- He білдің, балам? He хабар?Жұлып алды жас СапарТақияны басынан:- Тыңдаңыз, міне..
© Мағжан Жұмабаев
Жер жүзіне...
Жер жүзiне ер атағым жайылған,Жан емеспiн оттан, судан тайынған.Қайраты мол қандыбалақ қыранмын,Күн болған жоқ жаудан жүрек шайылған.
Еркiн ырғып..
© Мағжан Жұмабаев
Еркiн ырғып..
Жер жүзін топан басса екен
Жер жүзін топан басса екен!Асқар таудан асса екен!Таудай толқын құтырып,Улы көбік шашса екен!Басса екен топан жер жүзін!Жапса екен көбік күн..
© Мағжан Жұмабаев
Жел
Жел - тым тентек бір бала,Жан сүйгені - cap дала,Дамыл алмай жүгіред.Ерні өтірік қыбырлап,Сыр айтқан боп сыбырлап,Кейде аң боп өкіред.Желге еш нәрсе..
© Мағжан Жұмабаев
Жел
«Тәңірі ие, атпады ғой таңың!»- деп,Күңіреніп жатыр тұтқын уһілеп.Естіледі терезеден темірлі,Тұрса керек тыста жүйрік жел..
© Мағжан Жұмабаев
Жауға түскен жанға (М.Д.-ға хат)
Дамыл көрмей ерте-кеш,Жұрттың қамын көп жедiң.Байладың белдi, салып күш,Тыныштық жүзiн көрмедiң.
Жағаластың жауменен,“Бермеймiн жұртым..
© Мағжан Жұмабаев
Жағаластың жауменен,“Бермеймiн жұртым..
Жауынгердің жыры
Желе бер, жаным Қаракөк,Желкілде желмен, айдарым!Қолымда найза көк болат -Ерлігіме айғағым.Ұлт дегенде көпіріп,Жарайсың, қаным, қайнадың,Ұлтымнан мен..
© Мағжан Жұмабаев
Жауардың азаматтарына
Сағада сіз, байтаққа аға Зәкең бар,Қарағашта хатқа жүйрік Бәкең бар.Ғабдолла бар атқа мініп алысқан,Елге сыйлы, байыпты сөз Шәкең бар.Қалидан да..
© Мағжан Жұмабаев
Жатыр
Басқа жұрт аспан-көкке асып жатыр,Кілтін өнер-білім ашып жатыр.Бірі - ай, бірі - жұлдыз, бірі күн боп,Жалтырап көктен нұрын шашып жатыр.Таласып..
© Мағжан Жұмабаев
Жас Мағжанға
Мағжан депті біздің Бәкең баласын,Қарашығым, бүлдірген бөбек, адасым!Сұрайсың ғой: «Қайдан келдің, аға?- деп,Енді қайда жол тартып сен..
© Мағжан Жұмабаев