Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Трамвай
Күнде, күнде құлпырдыАлатау сенің бауырың,Трактор мен комбайнКүрілдеді ауылым.Сусыз жапа бейнеттенАрылғанда халығым.Құлазыған даладаҚаланың құрдым..
© Жамбыл Жабаев
Жастық жыры
Жүрегім менің елжіреп,Көзімнің жасы мөлдіреп,Өткізіп ем ертерекӨксумен бала шағымды,Көксегем бірақ көбірекБахытты болашағымды,Алба-жұлба..
© Жамбыл Жабаев
Үлкен МХАТ-қа
Ел өссе жер үстінде, мендей өссін,Сталин бақшасында гүлдей өссін,Өрістеп ұлы ұяда, қыз қияда,Мұхиттай суы шалқып, желдей өссін.Ел өссе, мендей болып..
© Жамбыл Жабаев
Елімнің қыздарына
Танадай көзі жайнаған,Талпына қанат талмаған.Қуанышты қыздарымБеті қызыл алмадан.Алтын кірпік, ай қабақ,Жамалы жарқын айнадан.Жүрегі қызыл..
© Жамбыл Жабаев
Ғалім ініме
(Академик Келлерге)Қош келдің, ағаңды іздеп ғалім інім,Жасарған Сталинмен жаңа өмірім,Асауын табиғаттың бағындырған,Тілегім — өрістеген оқу..
© Жамбыл Жабаев
Жауға оқ
Жамбыл деген жай атым,Халық менің шын атым —Жал, құйрығым, қанатым.Социализм Отаным,Қалаған бақыт мұрасын.Совет менің мыңдап жылАңсап тапқан..
© Жамбыл Жабаев
Қазақ ССР Жоғарғы Советінің сессиясын ашардағы үш орденді халық ақыны, депутат Жамбыл Жабаевтың сөзі
О жолдастар, жолдастар!Асыл тастан шығады,Ақыл жастан шығады.Әділдіктің түрлері,Әдемі заман гүлдеді,Сталин соққан бесіктенӨрбіп өскен кіл..
© Жамбыл Жабаев
Жеңіс жырын сайраңдар!
О балалар, балалар,Қарашығы көзімнің,Қуанышы сөзімнің;Кеудемдегі жүрегім,Таянышым — тірегім;Ардақтысы елімнің,Гүл шешегі жерімнің;Алдыңа келді..
© Жамбыл Жабаев
Толғау
Бармақтай жәндік бұлбұл кұс,Жаһанда жауы — зәрлі қыс;Аңсағаны жаз болар.Жаздың қонып гүліне,Ел ынтығып үніне,Бақшасында мәз болар.Бармақтай..
© Жамбыл Жабаев
Қымбатты сый
Дүниеде жалғыз күн бар нұры сөнбес,Оны сөнед дегенге әлем сенбес,Ақылдың сомдап соққан биік шыңы,Ленин мен ұлы Сталин соған теңдес.Еңбекке бере..
© Жамбыл Жабаев
Тағы бітті жаңа күш
Жамбыл алсын домбыра,Сал құлақты, Майтөбе,Тоқсан үш жыл жолдассын,Тоқсан үш жыл сырлассын,Неше тоқсан өткізген —Жасанды қартсын ертеде.Ортадан..
© Жамбыл Жабаев
Күн толғауы
Өлеңім, май күнінің толға жырын!Қақ канат, қуаныштың ақтар сырын,Жастығым шыққан күндей туды жаңа,Құлпыртып көкке өрлеп жердің түрін.Құл болған қара..
© Жамбыл Жабаев
Отанды сүй
Балқытып бақыт ұйып елге, жерге,Жасарған мен Жамбылмын елмен бірге.Келді дос, сүйсіндірді көңілім хош,Махаббат, қою достық қалың елде.Сүйкімді үн..
© Жамбыл Жабаев
Шын жүректен
Көзіңді салшы далама,Түкті кілем түгіндей:Тауыма сұлу қарашыҚыздардың жиған жүгіндей.Өзеніме қарашыАғып жатқан гүрілдей.Ауылыма қарашыҚырдың қызыл..
© Жамбыл Жабаев
Мәстек пен тұлпар
Ертеде ерте-ертедеАстыма менің мінгенім:Тұлпар емес мәстек ед,Шүу-шүулеп әрең жүргенім,Борбайы борша, арқа арша,Көтерген әрең өз белін.Жауыры қазған..
© Жамбыл Жабаев
Ұлыма
(Папаниншілерге)Ақ басты Алатаудың Жамбылымын,Өлеңнің ұлы сүре даңғылымын.Көктемдей қызғалдақтай қызық заманҚайта туып жасарған балғынымын.Ырысты..
© Жамбыл Жабаев
Күн нұры
Пернеге бауыр басқан кәрі бармақ,Арының домбыраның шыңға самғат.Ақтарып Жетісудың тасқынындай,Ал, ағыт, өлеңіңді Горькийге арнап!Ежелден менің жырым..
© Жамбыл Жабаев
Жоғалт көзін
Бақытты халық, сөз тыңда!Бақасқан жау әлі көп,Түнге үйренген жарқанат,Күннің оған сәні жоқ.Қорегі нәжіс құзғынғаАдал астың дәмі жоқ.Улы тілді..
© Жамбыл Жабаев
Сәлем бүкіл халықтан
Көңіл көкке шарықтап,Қуанбасқа немене,Құйғандай қуат сергідімТоқсандағы денеме.Сақшы ерлердің, салтанатТойында жырым жебеле,Жыр қырманын..
© Жамбыл Жабаев
Өнердің өсуі
Нeге шықсын домбыраЖаңадан шек тақпаса,Таққанынан не пайда,Бабыменен қақпаса,Құр қағудан не пайда,Ән менен күй таппаса.Құйқылжыған кұс әуез,Қосылып..
© Жамбыл Жабаев
Қайта келген жастық
Бұл Жамбыл жасап отыр тоқсан жасты,Тоқсаннан әрі кетіп, жүзге де асты.Шебер сөз, асыл меруерт, шаттық күйіЖамбылдан енді сірә құтылмасты.Бұл Жамбыл..
© Жамбыл Жабаев
Сталиннің туған жері
Екінші өмір — ғасырды,Көргенде жаңа асылды,Үндемей қалай тұрайын,Жырламай қалай тұрайын?Ұлдарым менің коммунист,Немерелерім..
© Жамбыл Жабаев
Жеңіс пен шаттық
Жеңіс пен шаттық сенің атыңды атап,Тойыңа осы өлеңді тартады қарт,Жырымның өр дауысты қыранысың,Мен де шат, мендей және халқым да шат!Ажарың алтын..
© Жамбыл Жабаев
Туысқан ел
Қақты қанат жаңадан,Кең даламда домбырам.Қайта естілді аулымда,Жырлап Жамбыл салған ән.Домбыра күйін келтіріп,Ойға шомып толғанам.Ойға шомып..
© Жамбыл Жабаев
Одақ
Одағым десем ойыма,Шалқыған шалқар көл түсер,Көк жиегі бал құрақКөкорай шалғын жер түсер.Сазға біткен өрімтал,Бағымда сансыз бұлбұлыШырқап салған үн..
© Жамбыл Жабаев