Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Фариза бұлағы
Сырымды көрінгенге ақтармайындегендей,баяу жылжып аққан дәйімбалбұлақ қайдан білсінАлматыданАқындар тірейтінін ат маңдайын.Жүгіріп жалғыз өзі жазықта..
© Мұхтар Құрманалин
Шындық
Өшпес деме алаулап жанған көмір,
Өте шығар зымырап жалған өмір.
Ажалменен бетпе-бет жолыққанда,
Қандай күйді кешесің, қайран көңіл?!
Кім туса да..
© Шырын Мамасерікова
Өте шығар зымырап жалған өмір.
Ажалменен бетпе-бет жолыққанда,
Қандай күйді кешесің, қайран көңіл?!
Кім туса да..
КӨКІРЕГІНДЕ КҮНІ БАР
Жанарында жұлдызды аспан аунаған,
Көкке самғар сұңқарлардан аумаған.
Жігіттерден көкірегінде күні бар,
Аласа боп көрінеді тау маған.
Ақыл-ойы..
© Шырын Мамасерікова
Көкке самғар сұңқарлардан аумаған.
Жігіттерден көкірегінде күні бар,
Аласа боп көрінеді тау маған.
Ақыл-ойы..
АСЫЛ АНАМ
(Анам Ділдәк.лдің рухына арнаймын)
Енді ешкім сыйнамайды бұрымымды,
Өзіңсіз өтіп жатыр күнім мұңды.
Аяулы асыл анам, кешіре гөр,
Жетпеген..
© Шырын Мамасерікова
Енді ешкім сыйнамайды бұрымымды,
Өзіңсіз өтіп жатыр күнім мұңды.
Аяулы асыл анам, кешіре гөр,
Жетпеген..
ТУҒАН ЖЕР - АЛТЫН БЕСІГІМ
Ханға балар немересін аялап,
Қарттары бар құшақтары сая бақ.
Қасиетті туған жерім - Құланым,
Қыран құс пен қызғалдаққа бай алап.
Арайлана таңдар..
© Шырын Мамасерікова
Қарттары бар құшақтары сая бақ.
Қасиетті туған жерім - Құланым,
Қыран құс пен қызғалдаққа бай алап.
Арайлана таңдар..
КІШІ МЕККЕ
Астанасы қазақтың хандарының,
Түркістанда ұлттық рух самғары шын.
Жан сарайын тазартып арай шашқан,
Кіші Мекке мұсылмандар жандар үшін.
Сүйегі..
© Шырын Мамасерікова
Түркістанда ұлттық рух самғары шын.
Жан сарайын тазартып арай шашқан,
Кіші Мекке мұсылмандар жандар үшін.
Сүйегі..
МӘШҺҮР ЖҮСІПТІҢ монологы
Бақыт құсы қашан да қызықтырған халықты,
Өмір бойы таба алмай қаншама жан зарықты.
Шат тұрмысты аңсаған Меккедегі бір жігіт,
Сүйген құлы Алланың..
© Шырын Мамасерікова
Өмір бойы таба алмай қаншама жан зарықты.
Шат тұрмысты аңсаған Меккедегі бір жігіт,
Сүйген құлы Алланың..
Бұқар жырау
Бөбектей жұпар иіс жөргектегі,
Балауса жырларыңды тербеткелі.
Жас шақтан арман қуып кеттінң бе екен,
Сиынып ақындарға жер-көктегі.
Арыған..
© Шырын Мамасерікова
Балауса жырларыңды тербеткелі.
Жас шақтан арман қуып кеттінң бе екен,
Сиынып ақындарға жер-көктегі.
Арыған..
ҰЛТ ЖҮРЕГІ
Адам, жәндік, аң мен құс та бағынар,
Табиғаттың өзіне тән заңы бар.
Қаз қаңқылдап, кісінейді жылқылар,
Оған қарсы шығам деуші жаңылар.
Қырғыз..
© Шырын Мамасерікова
Табиғаттың өзіне тән заңы бар.
Қаз қаңқылдап, кісінейді жылқылар,
Оған қарсы шығам деуші жаңылар.
Қырғыз..
ТҮРКІ ЕЛІ
Азияның ақсақал қариясы,
Әз Түркістан - тарихтың дариясы.
Атамекен төрінде шырқалып тұр,
Асқақ үнмен шежіре дариясы.
Ұрпағына бақ, дәулет тілеп..
© Шырын Мамасерікова
Әз Түркістан - тарихтың дариясы.
Атамекен төрінде шырқалып тұр,
Асқақ үнмен шежіре дариясы.
Ұрпағына бақ, дәулет тілеп..
Астана
Бақ нұрының толқыны тербетіле,
Орнатқандай жұмақты жер бетіне.
Ару қала Арқаның төріндегі
Астанамның көз толмас келбетіне.
Тамыры алтын бәйтерек..
© Шырын Мамасерікова
Орнатқандай жұмақты жер бетіне.
Ару қала Арқаның төріндегі
Астанамның көз толмас келбетіне.
Тамыры алтын бәйтерек..
ТӘУЕЛСІЗ ЕЛ ӨРЕНІ
Алтай менен Алатауды жайлаған,
Қымыз ішіп, құлын - бие байлаған.
Қаншама жау сойқан соғыс ашса да,
Атажұрттан тапжылмаған, таймаған.
Түбі ..
© Шырын Мамасерікова
Қымыз ішіп, құлын - бие байлаған.
Қаншама жау сойқан соғыс ашса да,
Атажұрттан тапжылмаған, таймаған.
Түбі ..
СОҒЫСТАН СОҢҒЫ ОЙЛАР
Әлдилеумен немересін мәз етер,
Әжелер көп жүрегіңді жаз етер.
Ал ол болса бара жатыр көшеде,
Арқалап ап бума-бума газеттер.
Дәл білмеймін жасы..
© Шырын Мамасерікова
Әжелер көп жүрегіңді жаз етер.
Ал ол болса бара жатыр көшеде,
Арқалап ап бума-бума газеттер.
Дәл білмеймін жасы..
МАРГАРИТА
(М.Г. Жуковага)
Көкірегімді тілгелеген зары мың,
Көрмесем де сұм соғыстың жалынын.
Көрген едім әжелерді жылаған,
Көрген едім аталарды жаны..
© Шырын Мамасерікова
Көкірегімді тілгелеген зары мың,
Көрмесем де сұм соғыстың жалынын.
Көрген едім әжелерді жылаған,
Көрген едім аталарды жаны..
ЖАУЫНГЕРЛЕР АНАСЫНЫҢ ӘНІ
Шекараны күзетіп,
Тоңып тұрса далада.
О арайлы, алтын күн,
Шуағың төк балама.
Қоныр салқын самал жел,
Еркелетші мен болып.
Сырқаттанса..
© Шырын Мамасерікова
Тоңып тұрса далада.
О арайлы, алтын күн,
Шуағың төк балама.
Қоныр салқын самал жел,
Еркелетші мен болып.
Сырқаттанса..
Ұмыту қиын
Соғыс - сойқан,
Кімді ажалға қиясың,
Қардай жауса, оқты қалай тиясың?!
Сыз окопты баспана етіп батырлар,
Сағынатын туған..
© Шырын Мамасерікова
Кімді ажалға қиясың,
Қардай жауса, оқты қалай тиясың?!
Сыз окопты баспана етіп батырлар,
Сағынатын туған..
АУҒАНДАҒЫ АСЫЛБЕКТІҢ МОНОЛОГЫ
Дос таппадық құшақ жайып қарсы алар,
Қайта бізге: “Кетіңдер!” деп жар салар.
Неге келдік, не іздейміз жат елден,
Айтыңдаршы Ауғанда..
© Шырын Мамасерікова
Қайта бізге: “Кетіңдер!” деп жар салар.
Неге келдік, не іздейміз жат елден,
Айтыңдаршы Ауғанда..
СОҒЫС АРДАГЕРІ ШОЙБЕК АҒАНЫҢ АЙТҚАНДАРЫ
Фашистен қорғаймын деп өз елімді,
Ауылға тастап жылы төсегімді.
Отанды қуантсам деп ерлігіммен,
От кешіп, оққа тостым өзегімді.
Мерт болса қан..
© Шырын Мамасерікова
Ауылға тастап жылы төсегімді.
Отанды қуантсам деп ерлігіммен,
От кешіп, оққа тостым өзегімді.
Мерт болса қан..
ТҰЯҒЫ ЕДІ ТЕКТІНІҢ
Шындықты іздеп шыңырауға бойлаған,
Үш күндігін үш жыл бұрын ойлаған.
Шойбек деген ағам менің бар еді,
Әділеттің ақ жолынан..
© Шырын Мамасерікова
Шындықты іздеп шыңырауға бойлаған,
Үш күндігін үш жыл бұрын ойлаған.
Шойбек деген ағам менің бар еді,
Әділеттің ақ жолынан..
Ескерткіш
Көп болған соң қантөгістер, қырғындар,
Жер шарының жүрегімде бір мұң бар.
Бейбітшілік патшалығын аңсайды.
Сұм соғыстан тату қайтқан..
© Шырын Мамасерікова
Жер шарының жүрегімде бір мұң бар.
Бейбітшілік патшалығын аңсайды.
Сұм соғыстан тату қайтқан..
НЕМЕРЕМЕ
Атқанымен шіреніп насыбайды,
Баяғыша шаттанып тасымайды.
Байқаймысың, қарағым, мынау шалды,
Кәрі қойдың жасындай жасы қалды.
Жеңін жастық, етегін..
© Шырын Мамасерікова
Баяғыша шаттанып тасымайды.
Байқаймысың, қарағым, мынау шалды,
Кәрі қойдың жасындай жасы қалды.
Жеңін жастық, етегін..
ҚАРТ САРБАЗДАР, ҚАРИЯЛАР
Жан сарайын алдында жиі ақтарар,
Жас шыбықтар қатайып қуаттанар.
Жол сілтейін қашан да қариялар,
Жұрттың күре тамыры сияқтанар.
Тітіркенсе..
© Шырын Мамасерікова
Жас шыбықтар қатайып қуаттанар.
Жол сілтейін қашан да қариялар,
Жұрттың күре тамыры сияқтанар.
Тітіркенсе..
Қобыландының ұрпағы
Он сегізде от кешкен,
Өкпелерін оқ тескен.
Жойқын соғыс зардабын,
Шығарады кім естен.
Қыршын кеткен жастар-ай,
Шоршып түскен..
© Шырын Мамасерікова
Өкпелерін оқ тескен.
Жойқын соғыс зардабын,
Шығарады кім естен.
Қыршын кеткен жастар-ай,
Шоршып түскен..
ЖОЙЫЛСЫН ҚАРУ-ЖАРАҚ ЖЕР БЕТІНДЕ
Қайыңға құлақ түрсең үн шығады,
Қол созып арай таңға ол құлшынады.
Қаптаса айналасы улы газға,
Қиналып жапырағы тұншығады.
Адамның бағы жансын..
© Шырын Мамасерікова
Қол созып арай таңға ол құлшынады.
Қаптаса айналасы улы газға,
Қиналып жапырағы тұншығады.
Адамның бағы жансын..
Бармысыңдар, бауырларым
Есіңде ме қан шайқастар,
Қаруластар, майдандастар.
Жарты нанды бөліп жеген,
Қайдасыңдар, қайран достар?!
Айбынды әскери-құрыш жандар,
Атуы үшін..
© Шырын Мамасерікова
Қаруластар, майдандастар.
Жарты нанды бөліп жеген,
Қайдасыңдар, қайран достар?!
Айбынды әскери-құрыш жандар,
Атуы үшін..