meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ақша бұлт
Ақша бұлтым, айтшы маған, айтшы маған, келдің қайдан?Кәрі әжемдей айтшылаған, неге бейқам кездін, майдан?Жеткен бе әжем ақ шашымен мені аялап таң..
©  Әбу Сәрсенбаев
Жағымпаздық
Жағымпаздық бұл заманда басты өнер,Шындық оған бола алмай жүр тас кемер.Қазіргі бақ қайсар рухты ерді емес,Арын сатқан жағымпазды ескерер. 
©  Мұхтар Шаханов
Амалың не
Амалың не, тасты соқпақ кештің бе?!Амалың не, жанбай жатып өштің бе?!Тек басыңды жоғары ұста өлсеңде,Тек өзіңді мүсіркетпе ешкімге! 
©  Мұхтар Шаханов
Шабуыл алды
Шабуыл алды,Таңға жақын.Қолыма алып,ДәрменімніңЕң ақырғыЖазған хатынОтырдым мен:Шомып ойғаОкобымда,Жаздыкүні талауратқанҚарап айға.Қандай..
©  Әбу Сәрсенбаев
Ескерткіш
Советтер Одағының Батыры Мәншүк Жиенғали қызы Мәметоваға арнадым.Кең Ресей даласымен,Тартсаң егер күн батысқа,Кездесесің зәулім биік,Бір ескерткіш..
©  Әбу Сәрсенбаев
Авал шыңында
Мұнартып Авал тұр биік,Шаншылып көкке найзадай.От өріп аспан төсіндеЖалтылдайды найзағай.Қары алды бізді бұл тұстаТүн қатқан бір топ..
©  Әбу Сәрсенбаев
Жақсы болса ағайын
Ел баққанның тұқымы —Көптің көңілін аулайды.Дау баққанның тұқымы —Болмашы істі даулайды.Туысқанын жат көріп,Жаудан жаман қармайды.
©  Сүйінбай Аронұлы
Қажыларға
Ысқақ, Ыспан кешегі —Мекке барған қажылар.Кітабына жазмыштың,Бәрі - дағы жазылар.Меккеге жүрер кезіндеОн сапар тілеп, бата алдыңҚожа болып..
©  Сүйінбай Аронұлы
Бақсыға
Ей, Елеміс, Елеміс,Киініпсің әлеміш.Бақсылықты қойсаңшы,Сенсіз де болар бір мәніс.Қолың толған салдырмақ,Сылдырмақ не тындырмақ.Сиқырлы адам..
©  Сүйінбай Аронұлы
Сәлде ораған Қожаға
Сәлде ораған басына, байғұс Қожа,Қарайсың дегелекше мойның соза.Алпыс екі мақаммен сөз сөйлеген,Халықтың ақынымын арым таза!Қызылбастың топысын киіп..
©  Сүйінбай Аронұлы
Сұраншыға
Батыр - ай, кедейшілік жаман екен,Бұл дүние азулының заманы екен.Қолдаушың арт жағыңда көп болмаса,Жауапсыз кедей жазған қалады екен.Күжірейіп мына..
©  Сүйінбай Аронұлы
Төрелерге
Дәулетбақтан - Ноғайбай сен бір арсыз,Байсүгір - Қараталдан тұғыянсыз.Ыстанбек төремін деп мақтанбағын,Бұл арсыздың ішінде сен де барсың.Қаратал..
©  Сүйінбай Аронұлы
Болыстарға баға
Сыйқымбай өзің атың Аятбектен,Сенде болат кездіксің асыл тектен.Бойыңда қылтылдаған мінезің бар,Әйтпесе озар едің талай көптен.Ноғай мырза, атаң өліп..
©  Сүйінбай Аронұлы
Батырбек датқа айтқандары
Ассалаумағаләйкүм, дәу Батырбек,Туғаның хабарлады «Сен келсін» деп.Баурыңның иманы жолдас болсын,Айтпақ едім көңілді өзім де кеп.Төрт..
©  Сүйінбай Аронұлы
Үмбетәліге
Екей деген ел едім,Сүйінбай деген мен едім.«Орман өлді» - деген соң,Көңіл айта кеп едім.Көңіл айта келгенде,Мұның қалай, хан..
©  Сүйінбай Аронұлы
Жұмыққа
Атың емес, Жұмық - ай, ойың жұмық,Бір басыңнан шығады нелер қылық.Сүйінбайдың аты бар, өлеңі жоқ,Жүргендей боп кеттім - ау көзді жұмып.Сүйінбайды..
©  Сүйінбай Аронұлы
Жақсы мен жаман адамның қасиеттері
Жақсы жігіт ел - жұртының қаласындай,Жақсы әйел әмме жұрттың анасындай.Жақсыға ешкімнің де жаттығы жоқ,Көреді бәрін де өз баласындай.Жақсы жігіт..
©  Сүйінбай Аронұлы
Қуаныш вальсі
Жадырап жанымыз,Жарасып әніміз,Болашақ бүгіннен басталғандай.Нұр құйып көңілге,Жол сілтеп өмірге,Арман тұр асқақтап асқар таудай.Қайырмасы:А-а-ай..
©  Мұхтар Шаханов
Кешікпей келем деп ең
Аңсаған бақытым сияқтанып,Ай туып келеді қияқтанып.Жол жаққа қараймын,Сен жоқсың, арайлымКешікпей келем деп ең,Мен тұрмын елеңдеумен.Қайтемін кінәлап..
©  Мұхтар Шаханов
Арыс жағасында
Өзіңмен АрыстыңБойында таныстым.Жайнаған гүлдей құрбым сен,Жағада тұрдың сен.Қайырмасы:Жаз еді күлкің де,Қайдасың бұл күнде,Сені іздеп, арманым,Сыр..
©  Мұхтар Шаханов
Ақ бантик
Балауса қыз едің бір кездеШашыңа ақ бантик байлаған.Өзгеріп кетіпсің бұл күндеКөркіңе көз тастап ойланам.ҚайырмасыНұрлы бейнең қандай..
©  Мұхтар Шаханов
Сын сағатта
КүзетшіАлдияр хан!Асығындай еліктің,Шемен жігіт келіп тұр.Аты-жөнін айтпайды.ХанЕшкіммен де әңгімеге зауқым жоқ.КүзетшіҚырсық екен, айтқанынан..
©  Мұхтар Шаханов
Махаббат елі
Әні автордікіДарқан тағдыр сені маған жолықтырды қайданӨміріме нұрлы көктем болып кірдің, айнам.Бір сәтке де босай алмай өзің жайлы ойдан,Жүрегімде..
©  Мұхтар Шаханов
Мен саған ғашық едім
Әні автордікіҚалайша жүрегіме бойламадың,Өзіңмен бірге талай тойға бардым.Мен саған ғашық едім, амалым не,Сен мені бақытым деп ойламадың.Сезбедің..
©  Мұхтар Шаханов
Ерлер достығы
Қанаттыны қарындыЖеңген заманда,Сендей жаны дарындыСерік табам ба?Қайырмасы:Нағыз достық махаббаттан бір де кем емес,Досы жоқтарды тағдыр..
©  Мұхтар Шаханов