meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жұмбақ бейне
Жұмбақ бейнеКім сезеді жүректегі жарамды?Ішіндемін тұнжыраған қапастың.Сезім билеп, сиқырлады санамды,Қалың ойдың орманында адастым.Мың өткіздім..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Әжені сағыну
Әжені сағынуТерең ойдың құшағына малынып,Қасиетті жыр-тұмарды тағынып,Сезім билеп сансыраған санамды,Отырмын мен ақ әжемді сағынып.«Әжесінің..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ұрлау операциясы
Ұрлау операциясыМенің апам – мейірімді, жақсы адам,Бірақ, бізге бал татыған дәм керек.Сәске түсте жасырынып бақшаданҰрлайтынбыз шытырлақ пен..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Сырласу
Жұбанышы жабырқаған жанымның,Куәгері қамсыз бала шағымның,Естелігі ескірмейтін күндердің –Құрбым, сені сағындым...Көкіректі қимастық пен мұң..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Марқа қозым
Еңселігі қара терге малынып,Әкем отыр қырықтығын қолға алып.«Құрбандыққа кетем бе» деп қамығып,Марқа қозым тыпырлайды долданып.Маңырайды..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ару көктем
Ысырып дүлей дауыл, өктем желді,Көк майса, гүлге орап бөктерлерді,Шаттықтың шомылдырып шуағына,Күлімдеп ауылыма көктем келді.Сылдырап жылғалардан..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Қиқар Ұлан
Қиқар Ұлан маңқа мұрны пысылдап,Ойы да жоқ әлдекімнен қысылмақ.Қолындағы бәдіреннің қабығынӘпкесіне сый ретінде ұсынбақ.-Әпке, мені ақылгөй деп жек..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ғаламат
О, ғажайып ғаламым!Өмірдің бар бейнетінен безініп,Таусылғанда амалым,Мен өзіңе кезігіп,Нағыз бақыт бар екенін сезініп,Мұңайып та, шаттанып та..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Анаға тілек
Алтын күнім, жарқын нұрым, жұмағым,Сарқылмайтын, балдай тәтті бұлағым.Ұрпагғыңа деп арнаған ғұмырыңҰзақ болсын-Тәңірімнен сұрарым.Жәннат бағым..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Мөлтек сыр (Ф.Оңғарсыноваға арнау)
Апатай!Қырға біткен қасиетті шынарым,Ақиқат пен әділдікке сыңар ең.Жырыңды оқып ұғамын,Көлдей тұнық көңіліңді мына мен.Аласармас алыбым!Алаулатып..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ажырау (М.Жәлелдің «Расставанье» туындысына еркін аударма)
Ажырау(М.Жәлелдің «Расставанье» туындысына еркін аударма)Қандай қиын қоштасу,Жан досыңмен, жақыныңмен, құрбыңмен...Енді оның жолықпасын..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Жыр ханшасы, сен мәңгілік тірісің (Поэзия падишасы – Фариза апама арнау)
Ей, жанардан нұр атылған жарық күн!Ей, санамды тұмшалаған тамұқ-түн!Өзегім – өрт, өкпелімін сендерге,Дауа бар ма, жан дертімді емдерге?Қайсар..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Абылай ханның сынағы
Керей руынан шыққан жас батыр Жәнібектің (Жәнібек Бердәулетұлы) жау алдындағы қайраты аңыз болып, ел ішіне тез жайылады да, Абылай хан оны жете..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Күз. Сіз. Біз Әділ Ботпановты іздеу
Күз. Сіз. БізӘділ Ботпановқа арнауКүз.Қараша-қыздың лебіне қалтырап тағы,Солғындау бақта үзіліп жапырақтары,Жалаңаш қалған теректің сонау..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Жастық жыры
Мен – тәуелсіз, егеменді ел ұланы,Қожасымын, тұтқасымын заманның.Ақ гүлімін байтақ ұлы даламның.Ізі қалған батыр ата-бабамныңҚасиетті..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Қызылордам – мәдениетке бай қалам
Қызылордам – мәдениетке бай қалам!Алты Алашқа аты мәлім анам – Сыр,Ауаң – ыстық, суың – шипа, далаң – гүл.Қобызының үні..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Сүй
СүйЕй, Адамзат!Сен ояндың.Тірісің.Тіршіліктің сезудесің тынысын:Әсем әлем. Күміс ауа. Сазды жел.Шүкір етіп, әрбір жарық күн үшінАлланы сүй!Кездеріңде..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Тастанды баланың монологы
Қазіргі таңдағы күрделі әлеуметтік мәселелердің бірі – анасынан тірідей ажыраған тастанды балалардың өмірі. Интернет бетінде кең таралған..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ай ару
Ай аруТау бөктері.Көк аршалар жауынгердей тізіліп,Көз тастады, табиғаттың ғажабына сүзіліп.Иінағашпен су әкетіп бара жатыр Ай ару,Сәл кідірсе..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Қу дүние
Қу дүниеБала:- Әке, анық қарап ал, кеңсе – міне,Нар тұлғамды балаймын еңселіге.Атышулы мекеме бастығымын,Көк қағаздар айналған..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ауылым – алтын бесігім (ауыл туралы жырлар)
Ауылым – алтын бесігім(ауыл туралы жырлар)Жыр-тұлпарға шабыт-шана жексем де,Ақ бұлттарға ақ сұңқар боп жетсем де,Ақ түтіні бұрқыраған..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Тілек (Бибінұрдың 1 жасқа толу, тұсаукесеріне)
ТілекҚұтты болсын қадамың,Бибінұржан балбөбек.Әкең мәз боп қолға алып,Анаң сені әлдилеп,Қуанышқа бөледің,Қылығыңа тоймаймыз.Балдай тәтті..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Сағынба дым
Әке, қалай жағдайың?Күтуші едім қашан сізді көрем деп.Аяз ата көрсем бұрын әрдайымСіз бе екен деп қарайтынмын елеңдеп.Келді деймін мені алыстан..
©  Ақгүл Тұрсынбай
Ақ көгершін
Ақ көгершін азығынҚолыңнан бердің, бөбегім.Ал сені де ана жаныныңКөгершіні дер едім!Әсем ғой ақ құс өзіңдей,Қызыға күліп қарайсың.Қатерді әсте..
©  Әбу Сәрсенбаев
Сен құрметте оны
Сен құрметте оны!Түсіндін, бе, қарағым?Ол ақшаға сатқан жоқ,Тізеден кесіп аяғын.Еріккеннен ұстап та жүрген жоқ,Қолтықтағы ұзын таяғын.Кеше елге қатер..
©  Әбу Сәрсенбаев