Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ат екен бір аспаншыл
Ат екен бір аспаншылҚұспен, сірә, аталас.Асқар таудан аспаншаҚұмары әсте тарқамас.Бар еді бір маң жартас,Суға құлап кетердей.Басында оның аң..
© Ғафу Қайырбеков
Бұқтарма теңіз үстінде
Бұқтарма теңіз үстіндеАралдар бар не қызық.Тұрады мұнар ішіндеТолқынға төсін емізіп.Дүрбімен көріп кешкілік,Азанда соған тартамыз.Күн бойы сауық қос..
© Ғафу Қайырбеков
Бала бекетке
Сыбызғы кесіп қурайдан,Сыйлауға саған ұйғардым,Шеберлік тілеп құдайдан,Жасауын білмей қиналдым.Шаңыраққа байлап кептіріп,Шаңқай түс кезіп кеп..
© Ғафу Қайырбеков
Қалбаның бір қабаты
Қалбаның бір қабаты сонау сілем,Кей-кейде арасында айғай-сүрең.Алтайдың аюлары еріккендеОйнайды тас лақтырып жолаушымен.Кем соқпас көздегенде..
© Ғафу Қайырбеков
Ay қараймын азаннан
Ay қараймын азаннан тұрып алып,Осы теңіз балығын қырып алыпЖүрген сабаз секілді сенімдемін,Жылы толқын жатады күліп ағып.Қос қанаттан қос ескек суға..
© Ғафу Қайырбеков
Батар күннің тауда қалып
Батар күннің тауда қалып сирағы,Cay денесі сай ішінде қирады.Анау жақтан аю бұлттар шыға кеп,Күннің алтын сынықтарын жинады.Жинады да бері қарай..
© Ғафу Қайырбеков
Дүңк, дүңк еткен
Дүңк, дүңк еткен катерлерДүрсіл қаққан жүрек пе?Тіршілікті әкелерМынау шалғай түбекке.Күн ұзаққа кей-кейдеБірі өтпейді-ау тұсыңнан.Тарылады кең..
© Ғафу Қайырбеков
Ағамыз жатқан ақ отау
Ағамыз жатқан ақ отауКөгілдір теңіз басында.Жағалай орман, жасыл тау –Қасиеттің бәрі қасында.Құлаққа ұрған танадай,Айнала аппақ тыныштық.Қылығы..
© Ғафу Қайырбеков
Ғабит Мүсіреповке
Ардағым Алтай - даламның асқақ төрі екен,Таудың да тарлан таланттысы екен, сері екен.Тау емес мынау кілең бір алтын баспалдақ,Алланың өзі аспаннан..
© Ғафу Қайырбеков
Ұмытпан Сары жайлау
Ұмытпан Сары жайлау, салқын кештер,Аспанда ала бұлттар - алтын көштер,Сендер де серілікті сағынғандаАунаған бауырында ақынды ескер.Тауларым гүл..
© Ғафу Қайырбеков
Жеті емес, жетпіс шығар
Жеті емес, жетпіс шығар су дегенің.Естимін күндіз-түні гулегенін,Бұл таулар осыншама селдетпесе,Білмедім дала қайтіп күн көрерін.Тірліктің тұңғыш..
© Ғафу Қайырбеков
Ғали Ормановқа
«Бүркітті» шыңның басындаКезіккен кетпес естен күн.«Баянжүрек» басындаБақытты сағат кешкен күн.Үш ақын едік онда біз,(Ұласып..
© Ғафу Қайырбеков
Баурында бала қойшы
Баурында бала қойшы қой айдаған,Маужырап кәрі жартас ой ойлаған.Күндерін күңіреніп еске аладыБір кезде кеудесінде жай - ойнаған.Жастықтың жасын бұлты..
© Ғафу Қайырбеков
Арасанның иесі - Сарбас жылан
«Арасанның иесі - Сарбас жылан», –Естігенде осыны қалмас шыдам,Қан салқындап, жүрегің баяу соғып,Деп тұрғандай миың да:«ал..
© Ғафу Қайырбеков
«Тышқан көз» деген
«Тышқан көз» деген бұлақ ол,Тәтті де суы шекерден.Қандырып сусын, шығады олШілдеде шып-шып шекеңнен.Балауса шөпті жапырып,Балалар бақа..
© Ғафу Қайырбеков
Жүгірші, балапандарым
Жүгірші, балапандарым,Қыр қандай, мынау ой қандай,Қаладан шығара алмадым,Қапшыққа салып қойғандай!Сендердің табандарыңдыКөк шалғын сүйіп..
© Ғафу Қайырбеков
Ақбоз үйді
Ақбоз үйді тіктіріп,Көк жайлауда жатырмын.Шаңырақтан бұлт кіріп,Шабытындай ақынныңОралады жел бауға,Қонады кеп омырауға.Майдың іші. Әлі ешкімБұл..
© Ғафу Қайырбеков
Ана туралы жыр
Әлемнің жарығын,Сыйладың сен маған.Даланың әр гүлін,Жинадың сен маған.Сен берген құстардыңҚанатын самғағанБалалық құштарымӨзіңе арналған.Әлдилеп..
© Ғафу Қайырбеков
Ағаны аңсау
Тоқсанға толған күніңде,Тоғыса алмадың халқыңмен.Көрісе алмадың дүние,Дүрілдеп тұрған даңқыңмен.Таусылды, тағат амалым,Даусыңды ғана тыңдатып."Жоқ"..
© Ғафу Қайырбеков
Ар дегенің күнменен егіз туған
Мен жан емен әзелден айқайым көп,Ашуланам өзімді шайқайын деп.Қар суындай көктемде қаптағанменТүсерім көп сабама, қайтарым көп.Мен келіппін дүниеге..
© Ғафу Қайырбеков
Гүлнар-апа
(Міржақыпқызы Дулатоваға)Мен атыңды бала кезден естідім.Содан бері жоқ ұмытқан еш күнім.Тағдыр-дауыл қоймай қуған қаңбақтайКөз алдымда тұрды сенің..
© Ғафу Қайырбеков
Балықтар
Көксерке - Ақжайықтың әміршісі,Оны да солай еткен тәңір күші.Жолында ағып өткен сәуле қалып,Балықтар басын иген үлкен-кіші.Шынында ол - су астының..
© Ғафу Қайырбеков
Мемлекетім менің
Мұз құрсанған, ақ көрпеге оранған,Қиын-қыстау, сары аяздан бораннан,Қорықпастан туған менің - бөбегім-Мемлекетім - азаттығым оралған.Сені әлдилеп..
© Ғафу Қайырбеков
Қазақ қызына
Әрқашан алла атымен, иман, антпен,Адамдық ар, абырой, инабатпен,Ақындық жүрегіммен, қазақ қызы,Сүйемін сүттен таза махаббатпен.Сенде бір халық қалпы..
© Ғафу Қайырбеков
Шашу
Қазақстан - менің туған анамсың,Өзгеде жоқ, өзімде бар даласың.Кеңдігіңмен, молдығыңмен момақан,Ақыл, сабыр үлестірген данамсың.Қазақстан - ғажапстан..
© Ғафу Қайырбеков