meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Баламмен сырласу
ҒафурағаСен туыпсың бақыт, дәулет барында,Жақсы атымның заулап тұрған бабында.Көкірегімде әке деген сезімніңӘбден пісіп, қаулап тұрған шағында.Содан..
©  Ғафу Қайырбеков
Аға деген жалғыз сөз
Қайнекейге ескерткішЖолығыстық біз екінші көктеммен,Екінші жаз басымыздан өткерген.Екінші күз алтын қанат, жез айдар.— Ағаң қайда айтшы..
©  Ғафу Қайырбеков
Алтын бесік — туған жер
(ән)Амансың ба, Аманның қарағайы,Амансың ба, ақ терек, бала қайың?Амансың ба, Жеті көл — жеті бота,Тостағандай көзіңнен айналайын!Алтын бесік..
©  Ғафу Қайырбеков
Қолыңды бер, Қостанай
Қайда жүрсем сені есімнен тастамай,Өтіп кетті жақсы жыл мен жас талай.Менің атым сағыныш боп өзгердіСағынышқа қолыңды бер, Қостанай!Жалғыз жұғым..
©  Ғафу Қайырбеков
Оңтүстік аспанының жұлдыздары
Қараймын тағы,Оңтүстік, сенің көгіңе,Махаббат, құрмет,Шапағат толып көңілге.Қараймын тағы,Көзімнің нұры көбейіп,Сәбидей жайнапЖап-жаңа келген..
©  Ғафу Қайырбеков
Көкшетау естеліктерінен
Қол сілтеп қол тигізбес көп сылтауға,Ем іздеп жан-тәндегі дерт сырқауға,Қашаннан ақын жүрек аяушысыМен кеттім, кеттім содан Көкшетауға.Мен кеттім..
©  Ғафу Қайырбеков
Алатау аясынан
Салқын самал санаторийАлатаудың баурында,Толы екен бір қызға сол үйЖастық шақтың аулында.Жамилаға, Дариғаға,Ғалияға,ХалимағаӨлең жазып, дем алып..
©  Ғафу Қайырбеков
Жаздың жалпақ жазығында яки ақбоз аттың жалында
Ақбоз атым, келші бермен,Келші, жүйрік мерейім,Жез тұяғың жер сімірген,Бүтін бе екен, көрейін!Ерің қайда алтындағанАш беліңе салайын.Күміс жүген..
©  Ғафу Қайырбеков
Төрт шоқ
Төрт тұстан,Төрт өлкенің төскейіненЖайқалып алуан түрлі өскен гүлденТөрт байлам — төре сыйлық-жыр ұсындым,Борыш деп талай жылдар есте..
©  Ғафу Қайырбеков
Жер төбесі — «Көкиық»
Білмеймін — бармысың сен басқа жақта,Білмеймін — таныспысың көп қазаққа,Басынд іздеп барып шыққан сайынБаяғы жолығамын жастық..
©  Ғафу Қайырбеков
Көктемгі көңіл әуендері
Оралмайтын дүниенің — аңсау бәрі,Жанжақ түгел, дене жас, жан саудағы.Арман-түлкі жыл сайын қайта түлеп,Қарашаның қарына қанша аунады?!Соны қуып..
©  Ғафу Қайырбеков
Абай күні
Ардақ Семей, қабыл ал керуенді!Бір алтын көш қақпаңа келіп енді.Ол — Абайдың мұрагер ұрпақтары —Кең пейлінді сағынған, кең..
©  Ғафу Қайырбеков
Саинның бес жұлдызы
(Ж. Саинның алпыс жылдығына)1«Жаз жайнатып, күн күлдіріп,Біз лагерьге барамыз,Асыл жібек гүл устіндеАунап ойнақ саламыз».Жұмағали Саин..
©  Ғафу Қайырбеков
Асыл аға, ер ұстаз
МәліккеКішіпейілдік,ақжарқындық, жомарттық,Жақсылықшыл қасиетімен жолы артық,Атынды да жұмсақ үнмен атайтын,Көз қимайтын бір сабазды жоғалттық.Ол..
©  Ғафу Қайырбеков
Сан ұрпақтың жүрегі соғар сен деп
Көздің жасы көңілге сөз әкелмейЖан қиналған шағы бұл! Аза теңдей,Азынайды жүректе бір қара жел —Жақын бар ма дүниеде өз әкендей!?Сол әкеңді..
©  Ғафу Қайырбеков
Шаңырақ
1Күндер-ай,су ма едің сен жылға-жылға,Айдаған бізді тастай қырдан-қырға,О, ғажап, сол екпінмен білмей қаппынТолғанын шаңырағым жиырма жылға.Кеше еді..
©  Ғафу Қайырбеков
Аға атымен
Тахауи АхтановқаУақыт-ай,ойыншы екенсің, Тақанды ұтқан,Кеп-кеше екпінімен атан жыққан,Шыңғыртып дізеге сап асаулардыШыдатпай үзіп бырт-бырт,арқан..
©  Ғафу Қайырбеков
Жеңімпаз өмір заңымен
«Мен — Совет Одағының азаматы!»— Заманның бізге берген ғажап аты,Сол атпен, сол есіммен келеміз бізАймалап көктем лебі, жаз..
©  Ғафу Қайырбеков
Аға шебер
Ғабиден МұстафингеҚазақы өлең жазар келді ретім,Қадірін, қасиетін ел білетін,Тойында жақсы ағаның лебіз айтсам,Қалмасын сеземін мен сөзім..
©  Ғафу Қайырбеков
Гүлнәр
Алматының,Дзержинский атындағы тоқыма фирмасының озат бригадирі, қалалық Совет депутатыГулнәр ЖапабаевағаТұрмыс артқан серіліп қалың жүктенЖазайын..
©  Ғафу Қайырбеков
Ұядан ұшқандар
(Естелік)Есімде — отырғаны алты ақынның.(Жарыққа жаңа шыққан жан тату күн).Ортаңғы бөлмесінде ағаш үйдің,Ең шеткі көшесінде Алматының,Есімде..
©  Ғафу Қайырбеков
Алматыға келіп-кетіп тұрыңдар
(Ән)Алматыда жазылмаған жырым бар,Алматыда айтылмаған сырым бар,Мен қазақпын, маған туыс дегендерАлматыға келіп-кетіп тұрындар.Жан астанам..
©  Ғафу Қайырбеков
Одесса әсерлерінен
1Одесса. Әсем театр.Оңтүстіктің гүлдері.Мен көрмеген ғажап бірЖер бетінде жүргелі.Қызыл алтын, сары алтын —Тұрған көрік уылжып,Адам естен..
©  Ғафу Қайырбеков
Қойшы ауыл
1Секілді жүзі қара мыс,Секілді көзі қара шоқ,Қайыңдай қатқан тарамыс,Маңдайы бейне шапашот.Амандасса кісігеҚолыңды дереу тұтып ап,Алақанының..
©  Ғафу Қайырбеков
Шақпақ тас
Инженер, дос сыйлағанЖез аралас шақпақ тас.Серіктейсің сен мағанЖанымнан от жоқтатпас.Жалғыз түйір қалпыңменБолдың неткен аяулы-ақ!Туған жердің салты..
©  Ғафу Қайырбеков