Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Монологтар
Пәк сезімдер – тамырларға таралған,Бұл жүректе болмас тамшы арам қан.Мен – Бақыттан, Бақыт менен жаралған,Қос бұтамыз бір түбірден нәр..
© Жұмекен Нәжімеденов
Ей, күншуақ, құйыла бер жерге осы
Ей, күншуақ, құйыла бер жерге осы,Ей, күншуақ – дүниенің зердесі.Шуақ болып жарқырашы, алғы күн,Не берсең де – көлеңкелеп бермеші.Ей..
© Жұмекен Нәжімеденов
Күндер
...Лақылдатып төкті бұлақ көбігінШалқақ жатқан жағасына уақыттың.Уақыт, уақыт! Басқа сыймас көп ұғым,Уақыт сыйды құшағына Уақыттың.Еркелеймін басқаға..
© Жұмекен Нәжімеденов
Сымдар
Аспан тұрды айналаны тұйықтап,Жалт қарадым – тоқтадым,Жалап-жалап дүниенің оттарынҮндемейді жел де, тілі күйіп қап.Айналада – ауада бір..
© Жұмекен Нәжімеденов
Мойнына арқан түсіп, күш батпаған...
Мойнына арқан түсіп, күш батпаған,көнбеген жаз – кермеге, қыс – қақпаға,бір асау әлі қашып жүрген сын-ды,құрыққа сол күндері..
© Жұмекен Нәжімеденов
Көктем әсерінен
Жасыл түсті секілді нұр, арай да,жасып қалған секілді алап, маңай бар.Тастардан да сабыр қашқан тәрізді,Кәрінің де ақылы жоқ абайлар.Көк теректер..
© Жұмекен Нәжімеденов
Күн батқан соң
... Көгіс тартып тұр безеріп қыр үсті,қоя аурудан айықпаған баладай.Кәрі шыңдар бір-біріне суысты,бір суық леп кезіп жүрді жағалай.Тау әжімі терең..
© Жұмекен Нәжімеденов
Поезда
Келеді ағып... жылдамдық еді қандай,көкжиекке біз қазір соғылардай.Терезеден айнала қарай-қарай,талай қырды қалыппыз абайламай.Арал-теңіз дей ме анау..
© Жұмекен Нәжімеденов
Шегелер
Еңбек!Әркүн сайын қағылады мың шегең,Мың шегеде – бір балғаның салмағы.Мен де өзімше бір балуан, бір шебер,Әкел, бермен бес тонналық балғаны!Әр..
© Жұмекен Нәжімеденов
Сарыарқа
1Дауыл, дауыл! Күркіретті,Ойдан қырға шаң шұбады.Тозған бұлтты жыртып өттіНайзағайдың қамшылары.Атылады ақтаңдақ ат,Ер адасса – қияда..
© Жұмекен Нәжімеденов
Соқ, сағат! (1 басылым) цикл
Бірінші өлеңИегін тау сүйеп ЖиеккеҮмітін тұр артып.Тағы бір ғажайып түн өтті –Тек қана үлгердім құмартып.Тағы бір таң атты арайлы,Бір шаттық..
© Жұмекен Нәжімеденов
Апрель таңы (1 басылым)
I...Таң бір ғажап, таң арайлыШығыс жақта тұрды күліп.Біздің қала қарағайлы,Қарағайлар жүр қыдырып.Таң жүзінде шық мөлдірепЖапыраққа қонады кеп.Таңды..
© Жұмекен Нәжімеденов
Шал – Қобылан
Көктем. Аула. Боразда.Топырақтың түріліпті еріні –Күрек салған бораздаға ол аз ба.Шал қолында темір күрек кәдімгі,кәдімгі шал бұл өзі.Жалғыз..
© Жұмекен Нәжімеденов
Өткен күндер көп шытынып қабағым
Өткен күндер көп шытынып қабағым,Маңдайыма түсті содан көп әжім...Күнмен бірге көзімді ашам көру үшінаспанның да қабағынТүн түнегін көрмеу үшін..
© Жұмекен Нәжімеденов
Өзім
Болмаса да көк өзенім гүрлеген,көп өзенмен бірге ағамын, бірге мен.Ой түбінен ойнап туған жырменентыныш таппай – тірі болып жүр денем.Ойнай алман..
© Жұмекен Нәжімеденов
Өз көзіммен
Жер,Көк аспан,Күн жанып тұр сұрапыл –тіршіліктің үш негізі бұл берік.Зырылдайды кинолента-уақыт –Көре алсам-ау соның бәрін..
© Жұмекен Нәжімеденов
Құм жырлары
1. «Уағалайкүмәссалам»Сол ауылда Әшім деген бір шал бар,Қол тигенде барып-кетіп тұрсаңдар:қалбаң қағып қарсы алдыңнан шығады,Бірақ, әттең..
© Жұмекен Нәжімеденов
Соқ, сағат!
Бірінші өлеңТау сүйеп иегін көкжиеккеүмітін тұр артып.Тағы бір ғажайып түн өтті –тек қана үлгердім құмартып.Тағы бір таң атты арайлы,тағы бір..
© Жұмекен Нәжімеденов
Менің үйім
Төрт қабырға,қос терезе,сырлы еден...қос көлеңке түсіреді бір денем:күннің нұры,шамның нұры бар тағы -бірі жанса,бірі солғын тартады.Төрт қабырға.....
© Жұмекен Нәжімеденов
Теңіз туралы
Теңіз, теңіз!.. жел тұрмай-ақ тулады ой,Теңіз болса табар ма еді жан шыдам.Теңіз бірден - теңіз болып туған ғой,Мен теңізді құям деймін..
© Жұмекен Нәжімеденов
Көп адамның тұрағы бар
Көп адамның тұрағы бар,табаны жоқ секілді.Табансыздың тайқымасқаамалы жоқ секілді.көп ісімнің азабы бар,сауабы жоқ секілді.Көп ойлардың сауалы..
© Жұмекен Нәжімеденов
Аз-ақ уақыт бөлінген-ау өлуге
Аз-ақ уақыт бөлінген-ау өлуге,өмірге көп;айналмайды бал уға.Сондықтан да асықпайды от сөнуге,шикі тезек асықанмен жануға.Күлімсіреп бата алады күн..
© Жұмекен Нәжімеденов
Үзінді
Майдан.Балшық.Сұп-сұр жертабанынан солқылдатып сорады -тоңған солдат...Шешіп алып шинелінвинтовканың затворын орады.Қара түтін жұтып жатты..
© Жұмекен Нәжімеденов
Аударып тастадым календарь бір бетін
Аударып тастадым календарь бір бетін,көйлегім тастадым көне бір.Өлімді жек көрсе кімде-кім,атқарған болады адамдық міндетін.Көңілден, дүние..
© Жұмекен Нәжімеденов
Шанада
Айнала аппақ, аппақ дала қар аппақ,Ойнайды жел аппақ қарды парақтап.Бір шанада екеу отыр құнысқан,Шана артында үйіріледі күміс-шаң.Тұяқтардан..
© Жұмекен Нәжімеденов