Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
* * *
Жан жүйемді кеміргіш ой кеміріп,Жын соққандай өлең жазам еліріп.Көз көрмейтін кеткім кеп жүр бір жаққа,Бұл өмірдің тәттілігін сезініп.Сонда ұғармын..
© Роза Сейілхан
Қайғы
Жаныңа қанша қайғы жамаса да,Күлкі арсыз, ұйқы да арсыз, тамаша да.Өмірдің заңы қатал, талғамайды ол,Өзіңді қанша мықты санасаң да.Төрінде жүрегімнің..
© Роза Сейілхан
АРПАЛЫС
Жүрегім, қорқытпашы дүрсіліңмен,Онсыз да күндер өтті күрсінумен.Мен осы қаншама рет құлап тұрдым,Көз ашпай кедергіден кіл сүрінгем.Өмірдің күтіп алып..
© Роза Сейілхан
Талғажау...
Талғажау ғып қанағат пен төзімді,Арман, арман, биік арман көз ілді.Көрінбейтін кеңістіктің ішінен,Белгісіз жан іздеп жүрмін өзіңді.Ал сен..
© Роза Сейілхан
Сұрағым...
Сұрағым да көп,Жауапсыз лағып, сенделген.Жыладың ба деп,Аяйтын сезім менде өлген.Барлығы жым-жырт,Былығып біткен тірлігім.Бір-бірін құл ғып,Жер бетін..
© Роза Сейілхан
Таң самалы...
Таң самалы,Көп-ақ екен жанымның аңсағаны.Өзіңді көрсем деген бірер арман,Кеудемде жар салады,Сені күтіп, көп болды шаршағалы.Шағын кафе,Жұрт күліп..
© Роза Сейілхан
Жұлдыз
Көктен жұлдыз бір құлайды.Күндер жейді үңгіп Айды.Көлеңкелі тірлігімнен,Бір бақытым бұлдырайды.Таңда жаңбыр себеледі,Іздегенім өлең еді.Көрінбейді..
© Роза Сейілхан
Жолықтың маған...
Жолықтың маған,Мұңайып жүрген шақта бір.Күз айы еді, төгіліп тұрдыБаққа нұр.Біреуді бұлай ұнатпағалыКөп болды,Кеудемнен жаным шығып кетердейШаққа..
© Роза Сейілхан
***
Мен келемін,Әйтеуір жүріп келем.Күдікпенен, өлмейтін үмітпенен.Қол ұстасқан қыздың да жігітпененБір ғаламат назы бар біліп келем.Өлгем бе екем,Әлде..
© Роза Сейілхан
***
Алдандырып жүргендей үміт мені,Бітпей қойды көңілдің күдіктері.Мұз боп барам, жүрегім тасқа айналып,Сабыр бер де, Тәңірім, жібіт мені.Тас боп барам..
© Роза Сейілхан
* * *
Таба алмадым маңайымнан бір ізгі ән,Менің бүгін көңілімде көп күдік.Маңдайыма бұйырған сол ғұмырданЖүрегіме келем, тек мұң өптіріп.Ащы өмірдің..
© Роза Сейілхан
* * *
Көзімнен жасым аққанша қуанып,бір күлсем деп ем,Төгілер ме едің моншақтай болыпмүмкін сен де өлең.Сағыныштарым сарқылып,сағымға айналғандай..
© Роза Сейілхан
ҚАРАҢҒЫДА МЕН ЖҮРМІН ӨЛЕҢ ІЗДЕП
Күңгірт бөлме, күңгірт ой, күңгірт бәрі,Өлең іздеп ойымды үңгіп тағы.Отырамын оңаша оқшауланып,Жанарымнан мөлдірім сырғып, тамып.Көлеңкелі көңілге..
© Роза Сейілхан
Күлкі
Таба алмай жүрмін күлкімді,Жауын ғып көңіл бұлтымды.Ішін бермейтін біреулер,Ашпақ боп кілтсіз құлпымды.Ұлпасын үрлеп арымның,Шоғыңа, тағдыр..
© Роза Сейілхан
Сығандар...
Сығандардай пал ашқан алақанға,Ойларымды жан-жаққа таратам даӨзім болжап, өзімнің өмірімді,Аласұрам ұйықтамай ала таңда.Өмір болса өтуде..
© Роза Сейілхан
ОН ТӨРТ ЖАС РОМАНТИКАСЫ
Тентек жылдың тебінді көр текпегін,
Бара жатыр жүректі өртеп тебін,
Саған алғаш кезімде ынталанған,
Сен он үште, мен онда он төртте..
© Жақсылық Қазымұратұлы
Бара жатыр жүректі өртеп тебін,
Саған алғаш кезімде ынталанған,
Сен он үште, мен онда он төртте..
ҚАРАЛА СЫРМАҚ
Көңілімнен айығар сырғақ-күдік,
Бала күнді толғансам жырлап тұнық.
Анам сонда жүретін тым асығып,
Ою салып өрнектеп сырмақ..
© Жақсылық Қазымұратұлы
Көңілімнен айығар сырғақ-күдік,
Бала күнді толғансам жырлап тұнық.
Анам сонда жүретін тым асығып,
Ою салып өрнектеп сырмақ..
Біздің ауылдың боздақтары
Біздің ауылдан соғысқа 500-ден астам алынып, оның 300-ге жуығы қаза тапқан.Бұл деректер Тынышбек Дайрабайдың «Сыр перзенттері» кітабынан..
© Нұрлыбек Саматұлы
Апталық есеп
Көретұғын түгі де жоқ сағаттан,Дүйсенбіде кешіктің бір сабақтан.Кен байлығын білмедің де Оралдың,Сейсенбіде сүмірейген «бір» алдың.Сені..
© Қадыр Мырза Әли
Одағай
Асау тайым бермеді бой,Ашу мені кернеді ғой,О-ой!Тарғыл жылан шақпады шақ,Табанға сап таптадым-ақ.А-ахһ!Шыбық алып ешкі қуып,Шаршадым мен кешке..
© Қадыр Мырза Әли
Қайтіп келем?
Қырдан төмен ағып келем,Қыраудан гүл тағып келем.Қалтарыста қалт-қалт етіп,Кездескенді қағып келем.Қырдан төмен зулап келем,Қос жанарды сулап..
© Қадыр Мырза Әли
Үш күндікті бір күнде
Шынын айтам:ШарбақтыҚосып дуал, албармен,Сырлап едім үш күндей,Сырлап едім жандәрменБір күнде оны балалар«Сүртіп» шықты шалбармен.
© Қадыр Мырза Әли
Мінездеме
Алыс жолдан қатты арып,Азар келген құнандыҚойып едім қаңтарып,Қайрат бұған қуанды.— Құламаймын мұнан да!Деді маған ол күліп.Сосын сорлы..
© Қадыр Мырза Әли
Ана мен баланың әңгімесі
— От жақ деп ошағыңызТұрмайды алдыңызда.Қол соғып, қош алыңыз,Көмекке келді газ да.Қыдырғыш сыпырғыштыҚұртыңыз, білдіңіз бе!Шәртиген жұмыр..
© Қадыр Мырза Әли
Тоңазытқыш
Ыссыда ет біткенің базданатын —Өзінің жоғалтатын жазған атын.Қасық та жүзіп беріп майға тыққан,Қалатын сүт дегенің шәй қатықтан.Білмедім қымыз..
© Қадыр Мырза Әли