Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Досыма
Өтеді жылдар, өтеді талай күндеріңҰмыт боп қалар өмірде талай көргеніңШіркін -ай, бірақ есіңнен қалай кетедіЖақындау тартып досым деп мәңгі..
© Жанна Жұмабаева
Анашым
Анам менің неткен асыл жан едіңСен мен үшін күліп атқан таң едің.Бере алмаспын айырбастап мен сені,Ұсынса да бар асылын әлемнің.Жүрегімде сақталасың..
© Жанна Жұмабаева
Бақытты балалық шақ
Ауыл бар «Қызыләскер» аты ерекше,Баурайын алған орап әсем көкке,Алыстан көкшіл тартып тау көрінер«Жалғызтау» жеткендей боп..
© Жанна Жұмабаева
21 ғасыр адамдары
Оқып емес барлығын естіп білген,Бесіктен шықпай жатып көпті көрген.Айналада алатын ақпарат көпӘр нәрсеге қызығып есі кеткен.Жан-жағын тұмшалаған..
© Жанна Жұмабаева
Төзім деген не?
"Төзім" деген сабырлықтың бір сыңарыОнымен байланысқан өмір сәніУақыттың өтіп жатқан желісіменАдамның кім екенін ұқтырадыБұл төзім "ашудай"..
© Жанна Жұмабаева
Жан әке
Өмір шіркін сырыңды ешкім білмеген,Зымыраумен өтіп жатыр күн дегенЖаныңды жеп алдамшы сол уақытпенКеткеніңді байқамайсың өмірден.Сағындым ғой жан..
© Жанна Жұмабаева
Қорқамын
Жүрген соң тірі, жер басып мына тірлікте,Ұғамыз дағы есесі қандай "жоқ", "бардың"Бір күдік бірақ, ұялап алған кеудемдеӨзгерген мына заманнан жаман..
© Жанна Жұмабаева
Мақтаншақ дейміз кімдерді?
Ойы жүйрік, ісіне жоқ шамасы,Ол бір жүрген ойсыз адам баласыЖайнайды екен күшейтіп, қосып айтылғанСөзіне қарай көзінің ақ пен қарасыОл орынды мақтану..
© Жанна Жұмабаева
Қарт ана
Кең екен аналардың құшағы да,Тірліктің мәнін таптық құшағындаӨткеннің сәулесіндей шуақ шашыпҚарт АНА аман жүрші ортамызда.Сөз жетпес қоссақ та қанша..
© Жанна Жұмабаева
Алтынды алтын
Алтынды алтын,Мысыңды мысың деймін.Итіңді ит,Кісіңді кісің деймін.Бірақ Адам тұрғанда,Ағайын деп,Өліп-өшкен жандарды түсінбеймін.Бұл мен жайлы сөз..
© Қадыр Мырза Әли
Бізді неге бұрынғыдай жаз айы
Бізді неге бұрынғыдай жаз айыБейішімен қуантпайды ғажайып?!Ертеңіңнің мүмкіндігі көбейіп,Ертегілер кеткен жоқ па азайып?!Неге төмен қарияның ақ..
© Қадыр Мырза Әли
Тұзы жеңіл тірлікте мендейлердің
Тұзы жеңіл тірлікте мендейлердің.Жолы болғыш алайда сендейлердің...Бой жеткісі келеді бала қыздың,Жасарғысы келеді жеңгейлердің.Кейбіреудің құдайдан..
© Қадыр Мырза Әли
Жүлдегерлер
ЖүлдегерлерЖемісіндей әр істіңЖамбысына ие болып жарыстың,Көк аспанда қартайып һәм жуасыпМысық-түнге айналады барыс-күн.Тәтті ұйқыда бөлінбейді ой..
© Қадыр Мырза Әли
Есіңнен шықпас ойдан ба
Есіңнен шықпас ойдан ба,Естінің сөзін қимайсың.Жаңаны былай қойғанда,Ескінің өзін қимайсың.Көк талдың күнге бойлағанБүршікті көзін..
© Қадыр Мырза Әли
Шет өлкеде қалайша қамықпайын
Шет өлкеде қалайша қамықпайын:Дүниенің тарлығын анықтайын...Тарылады тынысым,АквариумғаСалып қойған кіріптар балықтайын!
© Қадыр Мырза Әли
Тозған дене көк теректей құлайды
Тозған дене көк теректей құлайды,Демалысқа арнадым мен бұл айды.Желдің жұмсақ алақаныЖүйкеніРақаттың майыменен сылайды.Теңізге тарт мініп ал да..
© Қадыр Мырза Әли
Төрге шығу әлі бізге ерте ме
Төрге шығу әлі бізге ерте ме?!Ерте болса, турасын айт еркеңе.Мен бәрібір диваныңа шалқаймай,Құлай кетем жеңгей жайған көрпеңе.Киіз үйді кернеп шалқар..
© Қадыр Мырза Әли
Бір кездегі шаруаның құралдары
Бір кездегі шаруаның құралдарыАвтоматты бүгінде,Бұрандалы.Құрыш етін құлақтың жегеннен соңКөршіміздің гуілдек крандары;Ортасынан кеткенде өмір..
© Қадыр Мырза Әли
Басталғандай қайтадан құмар айым
Басталғандай қайтадан құмар айымДөңгеленіп далада туар айым.Киіз үйдің іргесін түріп тастап,Көкжиекке көзімді суарайын!Жұпарменен жұптасып өлең..
© Қадыр Мырза Әли
Қала менің тұғырымдай
Қала менің тұғырымдай,Тағымдай.Дала бірақ қол бұлғайды сағымдай.Шопан ұлы,Жылқышы ұлы,Қайтесің —Төрт түлікті тұра алмайды сағынбай.Қала менің..
© Қадыр Мырза Әли
Туған жердің ауасын
Туған жердің ауасынСағыныппын мен тегі.Үлкен түгіл, баласын,Момын түгіл, тентегін.Қайың түгіл, қаңбағын,Қырат түгіл, обасын;Шалғын түгіл..
© Қадыр Мырза Әли
Көргім келер Мексиканы, көргім келер Перуді
Көргім келер Мексиканы, көргім келер Перуді,Ацтектердің храмдарын зіл тастардан өрулі.Көргім келер піл жайылған жунглилі Үндіні,Көргім келер..
© Қадыр Мырза Әли
Қалай-солай айтқан сөзге балама
Қалай-солай айтқан сөзге балама,Қызығамын бала мінез данаға.Қалалықпын,Кенттен бірақ алыспын,Жақынмын да алыстағы далаға.Салып алып..
© Қадыр Мырза Әли
Көктем түгіл
Көктем түгіл,Қысың өтіп,Қар кетіп,Тозады екен мұз айдынның паркеті,Сәбилігім өте шықты зуылдап,Жігіттігім өте шықты жарқ етіп.Өтеп болып бүкіл..
© Қадыр Мырза Әли
Пендешілдік кім-кімге де тән деңдер
Пендешілдік кім-кімге де тән деңдер.Пайғамбарды менсінбейді менмендер.Қай кезде де көлегейлеп күнді бұлт,Қай кезде де үрген пілге қандендер.Жабыменен..
© Қадыр Мырза Әли