Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Әзәзіл
Жабылғанмен мәңгіге жер есігі,Жүректерде жүреді ер есімі.Жаңылмайсың өлген соң,ӘзәзілденТірі кезде көресің көресіні!Оқасы жоқ!Бақытты аңсап..
© Қадыр Мырза Әли
Шарапат
Өтпейді өмір жалғыз-ақ жыршылықпен.Айдайды уақыт күндерді бір шыбықпен.Талай-талай кез болдыТалай-талайТүңіліп-ақ кететін тіршіліктен!Аспанымда..
© Қадыр Мырза Әли
Қызғаншақ келіншек
Азаматын кінәлідей тергегенӘйелді мен бұрын-соңды көрмегем.Жүрекпенен ұстамасаң жігітті,Жүгендеуің мүмкін емес мөрменен!Құлағыңды түре берме..
© Қадыр Мырза Әли
Ғашық
Сен не дейсің?Ағайын, ол не дейді?Көп дүние ол үшін көлегейлі.Сүйгенінің қасында,Басқа түгіл,Періштенің өзін де елемейді!Ғашық жандар қызық қой..
© Қадыр Мырза Әли
Кеңес
ӘзілЖұлдызым боп жанса шындық төбемде,Өтіріктің шылымын мен шегем бе?!Сұлуларға әдемісің демесең,Селт етпейді ақылдысың дегенге!Сөз тұрғанда қару..
© Қадыр Мырза Әли
Туыстық туралы
Ғаламат қой туыстық,Достық деген.Бұл салада байқайсың бостық менен.«Ағайынның барынан жоғы жақсы!»Деген сөзді әйтсе де естіп келем.Дейді..
© Қадыр Мырза Әли
Менің пірім
Марқұм Мырзахмет БекболатовқаОйлануды бізден бұрын бастадың.Ойынды да елден бұрын тастадың.Сен алдымен қалқып алдың қаймағын,Біз білімнің жеп..
© Қадыр Мырза Әли
Кәрі бұлбұл
Бұл тірлікте махаббат пен от егіз.Бірақ оны түсінбей ғой өтеміз.Алпысында,Жетпісінің өзіндеӘлденеше ғашық болған Гетеңіз.Бұл арулар кімге де бас..
© Қадыр Мырза Әли
Адами арман
Қалмаса да соңымнан тасыр қайғың,Қиындыққа ешқашан бас ұрмаймын.Қызықпаймын түкке де,Бірақ осыЖүз жасағым келеді,Жасырмаймын!Құдіретімен әйгілі..
© Қадыр Мырза Әли
Алпыс
Амалсыздан көнеді адам болмысқа.Алты қырдан асқаннан соң —Жол қысқа.Ал сен болсаң жиырмадасың,Алаусың,Алаумын деп күлме бірақ алпысқа.Жан..
© Қадыр Мырза Әли
Елу
Дұрыс көрдімКелудіҚарсы жүзіп тасқынға.Ауылы бар елудіңАнау қырдың астында.Естіп жатам тілегін,Естіп жатам хабарын.Бармай-ақ та білемінОл ауылда не..
© Қадыр Мырза Әли
Жол ортасы
Қайран тірлік!Қызықтың бәрі осында:Өкпе-наз да,Үйлесім-жарасым да.Орта жолда тұрмын мен,Орта жолда —Жастық пенен кәрілік арасында.Талай беріп..
© Қадыр Мырза Әли
Құрмет
Ер бақытты бағасын берген елі —Көп екен ғой көргеннен көрмегенім —Қадеке!— деп,Кәке!— деп,Енді қазірОтырғызып қояды төрге..
© Қадыр Мырза Әли
Тірлік алдындағы тілек
Үйренгенмін кетпеніңе,Қайлаңа.Үйренгем жоқ бірақ тірлік, айлаңа.Не істесең де,Аяғымды тұсама!Не істесең де,Қолымды сен байлама!Аты-жөні жазылсын деп..
© Қадыр Мырза Әли
Бұлт және күн
Түс көріп ем:Сақ-сақ күліп албасты,Жүн-жүн қолмен жағама кеп жармасты.Келесі күнҚуанышым мендегіӨкінішпен,Ренішпен алмасты.Қырдың ұлы гүлді қалай..
© Қадыр Мырза Әли
Операция үстінде
Қалғаны ма ғұмыр бітіп,Жыр бітіп!Зембіл-арба алып келді зырғытып.Кесіп алып тастаймыз деп дертіңдіХирург пен ассисенттер тұр күтіп.Ауру, сірә..
© Қадыр Мырза Әли
Бәйге жыр
Қуаныш боп әлдилесе ғажап түн,Кейде дәмін татып көрдім азаптың.Биік те емес,Төмен де емес ешкімненМен кәдімгі қатардағы қазақпын!Жоқ демеймін менде..
© Қадыр Мырза Әли
Бастау
Сәтім, сірә, тұйығыңа қамалған.Алу, қосу — әйтеуір бір амалдан«Екі» алдым да,Бар шындықты жасырмайАйтамын деп,Таяқ жедім..
© Қадыр Мырза Әли
Сүйікті сүйел
Күнге тосып,Желге тосып арқамды,Еңбекпенен қарсы аламын әр таңды.Қаламсаптан пайда болған сүйел барМенің мынау саусағымда ортаңғы.Қанша жақсы..
© Қадыр Мырза Әли
Еңбек және сұлулық
Тозды жастық желкілдетіп желегін.Таба алмадым кәріліктің мен емін.Есім кіріп,Етегімді жиғалыЕңбегіме сиынумен келемін!Туған жерге тартып туған..
© Қадыр Мырза Әли
Сын
Орнын басып сынып түскен уықтың,Шаңырақты көтеруге туыппын.АлдымененБайқауынан өткенмінДалаға тән ыстық пенен суықтың.Жалғасқанша шуағына..
© Қадыр Мырза Әли
Біздің буын
Біз кәдімгі Мауглиміз,Тарзанбыз.Жасанды емес,Шын табиғи маржанбыз.Қызықтырған жоқ біздерді қымбат зат,Қызықтырған жоқ біздерді арзан қыз.Қанатты біз..
© Қадыр Мырза Әли
Төбет пен күшік
Иығыңды жауып жылы ішікпен,Даналықтың бальзамынан ішіп пе ең?!Ішсең егер — түсінесің,Қарашы,Дәу төбетті ойнап жүрген күшікпен.Бұл төбеттің..
© Қадыр Мырза Әли
Табиғи тірлік
Заман сырын қалай айтып таусамын!Шатыр ұстап мәз боламыз жауса күн.Біздер түгіл,Сиырлардың желініСағынады арулардың саусағын!Ұлы электр тұрған кезде..
© Қадыр Мырза Әли
Құштарлық
Тіленіп-ақ тұрса да тамашаға,Түсінеді халімді бала-шаға.Әйтеуір мен құмармын тыныштыққа,Әйтеуір мен құштармын оңашаға!Сақал-шашым біршама..
© Қадыр Мырза Әли