meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Біздің жазда
Бозторғай шырлап, жаз құсын жырлап,Үйрек сытырлап, қаз пырлап,Түйе боздап, қой қоздап,Жылқы азынап, жел маздап,Қарға қаңқылдап, қу саңқылдап,Жас..
©  Ілияс Жансүгіров
Қаламға
Жаз! Жаз! Қалам, жорғалап,Тек қағазға барыңды.Отырмайды қол қарап,Сен шақырсаң зарыңды.Қайырылмасқа қайта айтып,Кетірме, қалам, арынды.Білсін құрбың..
©  Ілияс Жансүгіров
Tалғамалар
Бірді жесең, майды же!Аузында тұрсын жылтылдап.Бірді мінсең, жүйрік мін!Астында тұрсын жылпылдап.Бірді құшсаң, сұлу құш!Жанында жатсын былқылдап.Бір..
©  Ілияс Жансүгіров
Қалпымыз
Ашылар ма көз,Іс болар ма сөз,Көп көксеген күн туып?Дауыл, жел айдап,Жауын, сел қайнап,Өз еркінше жүр қуып.Алу үшін тендікті,Сағынамыз..
©  Ілияс Жансүгіров
Жаңылғаным
Жалғанды «жазықты» деп жамандадым,Ол жазықтан өзімді амандадым.Ойладым да отырдым ел табуға,Заманнан жақсы досты таба алмадым.Үш буынды..
©  Ілияс Жансүгіров
Шым-шытырық
Алған - берген,Қалған - өлген, шым - шытырық қу заман.Жаулаған да,Даулаған да, сұм құзғындай шулаған.Бозбала аусар,Ақылы жансар, қартаймастан..
©  Ілияс Жансүгіров
Жыбырлақ
Көңілім қорқақ,Тілім шорқақ,Мінсіз емес бозбала!Өнерім аз,Сен өнерпаз,Тапқан лаж, қозғалма!..Аттап кетсең,Таппай сөксең,Қиянат маған, өте обал.Жүйрік..
©  Ілияс Жансүгіров
Замандасқа
Өнерге ұмтыл, өнерді біл замандас!Қамдан, жатпа, заманыңнан хабарлас!Ынта салсаң, білім туын қолға алсаң,Тендік тиер, ешкім күйе жаға алмас.Шөлдеп..
©  Ілияс Жансүгіров
Ынтықтар
Күн батқан соң қарайып,Қараңғы перде жабылар;Құрт - құмырсқа, халайық,Құс ұшпас, аңдар жалығар.Қарауытып маңайың,Батып ақшам жамырар.Күн батқанға..
©  Ілияс Жансүгіров
Алдымда
Сен не дейсің, не дейсің?Тілің тәтті, жай мысың?Ая! Ая! Әрине!Мені жаман демейсің.Таңдайың тәтті, тілің май,Тауып айттың апырым - ай,Op қазалық, оқ..
©  Ілияс Жансүгіров
Мұңды құс
Бұлбұлдың сыны толады мамыр, шілде күнінде,Қуанып сайрап қонады бірінен соң біріне.Көлде құстар қаңқылдап, шалғынды шайқап жел соғып,Шағала шалқып..
©  Ілияс Жансүгіров
Жанды сөз
Ұйықтап жатқан көңілді өлең түртер,Қайғы, зарын, қуанышын жақсы тінтер.Жүрегімнің айнасын шаң басқандаОрамалым осы өлең бетін сүртер.Өлең, мақал..
©  Ілияс Жансүгіров
Көңілдің жүгірісі
Зыр айналып тоқтамай,Үмітке мініп жүр көңіл.Қайдағы ойланып жоқтамай,Қайтсін, таппақ қызыл гүл.Я мақтамай, боқтамай,Бәрін дос деп бекер жүр.Жағын..
©  Ілияс Жансүгіров
Сәлемдеме
Сәлемдеме жастарға,Зарым замандастарға.Көкірекке ақыл, көзге ғибрат,Жалыңды талап, жаңа үміт,Адал жүрек, ақ ниетЖамандықтан қашқанға.Жай таппаған..
©  Ілияс Жансүгіров
Өзіме
Хақ сөйле, қызыл тілім, адал сайрап,Тапсырдым бар ойымды саған арнап.Көңілім арам ойлап алаңдама,Алмаққа біреуді алдап, біреуді арбап.Мың қайғы бip..
©  Ілияс Жансүгіров
Бұлбұлға
Сайрадың құйқылжытып, құбылжытып,Тамсандым, таңдайымның суын жұтып,Толқытып, толықсытып, емірентіп,Қиқуға қызықтырдың, қылдың ынтық.Ерікті алып, ес..
©  Ілияс Жансүгіров
Күзгі гүлге
Сарғайдың тоғайда, гүл, күзгітұрым,Жайылып жапырағың тұрған бұрын.Ара бал, көбелек сөл жұтқан сенен,Ол қайда маса, сона, шіркей - шыбын.Саянда сан..
©  Ілияс Жансүгіров
Ұршық
Сыртылдама он саусақ,Майдалап, мапа түтілші.Шыртылдама шынашақ,Шыр айналшы, шүйке ілші.Оймышты ұшқат, ырғай caпҰршығым, сені қолға алам.Ұршығым..
©  Ілияс Жансүгіров
Әншіге
Өлеңге көңілің құмар, даусың жытар,Созылтып ән мұржасы созсаң зытар.Ән сүйгіш, жылы көңіл, сөзге таңсықЖылпыңдар жылы сөзді неге ұмытар?Тамырды..
©  Ілияс Жансүгіров
Орақ науқаны
Күн шыжып, жалпақ егін кетті пісіп,Ораққа жан жабырлап жатыр түсіп,Қым-қиғаш қыруар жұрт орып жатыр,Жел шықса, күн бұлттанса зәресі ұшып.Шоқпардай..
©  Ілияс Жансүгіров
Не күйде
Ылғал тұман шағында,Құздардан жауын сырылдап,Қиядан сорғалауында...Самалшыл, сауқым, сауықшыл,Саятшы Сартай не күйде?Теңіз көшкен дауылда,Асты терең..
©  Ілияс Жансүгіров
Ағыңды менің Ақсуым
Ағыңды менің Ақсуым,Ақырып әлі ағасың,Ақиланған ашумен,Ақтарды асқар сабасын.Тас тарпуын, шапшуын,Қарасаң қайран қаласың,Жалғыз жазғы бір..
©  Ілияс Жансүгіров
Арыным
Алқынамын, басылмайды арыным,Тау селінде екпін қайрат, сарыным.Жарлы-жалшы, жақыбайды жарылқау -Жандағы ауру, жүректегі жалыным.Егер салсам қос..
©  Ілияс Жансүгіров
Ауылдың алды
Ауылдың алды айдын көл,Айдын көлде шағала,Айдын көлді жағалаАйнала қонған қалың ел.Ауылдың алдын абайла,Ауылдың алды ұлы көш,Алдында өткел, оны..
©  Ілияс Жансүгіров
Арман
Мезгіл бар ма құтылар,Шынжырлаулы тағдырдан?Бірақ ой жоқ ұмтылар,Табылар тағдыр дағдыдан.Рахымы жоқ шынжырғаБайқамастан шалдырған,Аяқ, қолы..
©  Ілияс Жансүгіров