meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Сеп, сеп, сеп!
(Колхоз жастарының алмалап айтуына)Бозбала:Жеке - жеке құлданып,Жеген бізді бай құрсын.Қыз бала:Ауылым колхоз болған соң,Қаңғырсын бай..
©  Ілияс Жансүгіров
Таныңдар
Қара, бүгін далаға,Қара бүгін жер қандай?Кешегі күн тулақ па?Жерлеріңді таныңдар.Қара, бүгін далаға,Қара, бүгін ел қандай?Кешегі бай кулак..
©  Ілияс Жансүгіров
Тракторшыға
Бағанадай балтырлы інім,Трактордай сүйекті ұл.Жазғы күндей жарқын күнім,Еңбек ері, жүректі ұл.Жаяу - жалпы жүрген бауыр,Бүгін мінді..
©  Ілияс Жансүгіров
Элеватор
Бала:Кеудесі кең,Жегені жем,Батырың.Бойы зәулім,Аты кім?Аға:ЭлеваторМұның аты..Кең қамба,Бұл бір алып.СоциалдықДән қазына.Құйып астық,Толтырып..
©  Ілияс Жансүгіров
Экскаватор
Тастың талқаны ұшты,Таудың талқаны шықты.Міне біреу неткен мықты!Өйткені:Темір бура жеккені.Аузы жерді қапса,Азуы жерді шапса,Тасты тұздай..
©  Ілияс Жансүгіров
Жұмысқа
БАРЫС ҚАЙ ЖАҚ?Ауылдан шыққан алтаумыз,Аяндай басып келеміз.Кейде атандай адымдап,Аттай кейде желеміз.Жол - көрмеген жаңа жол.Жаңадан жаңа..
©  Ілияс Жансүгіров
Шошқа
(Молда ыңқылдап ауырып жатады, шошқа шығады)Шошқа:Ассалаумағалайкум, молда тақсырАуырып қалыпсың - ау жолда, тақсыр?Шайтаны дәретіңнен күшті..
©  Ілияс Жансүгіров
«Жаңа тұрмыс»
ТАМА ЕДІК, МАЛ ЕДІККелдім міне ауылға,Ауыл жиын қоныпты.Қонғанының мәнісіАуыл колхоз болыпты.Колхозының есімін«Жаңа тұрмыс»..
©  Ілияс Жансүгіров
«Еңбекші қазақ»
«Еңбекші қазақ» он жасарОктябрьдің ұлысың.Октябрьдің әскері,Партияның тілісін.Тіл дегеннің мәнісіБольшевиктер бастаған,Күрескен көптің..
©  Ілияс Жансүгіров
Октябрь екпіні
(Ленин поезы)Тарихтың жүрдек арбасыҰшады даңғыл жолменен;Трактор,балға,пулеметҚарулы қалың қолменен.Паровозшы - партия Алысып«Он,»..
©  Ілияс Жансүгіров
Евгений Онегин
А. С. Пушкиннен аудармаӨлеңмен жазылған романАУДАРУШЫДАНПушкин кітабының ішіндегі ең зор еңбегі «Евгений Онегин». Бұл — орыс әдебиетінің Пушкин..
©  Ілияс Жансүгіров
Жебірейілнама
А. С. Пушкиннен аудармаБұл шыным, жебірейдің жас сұлуынАқтауым керек, жанын құтқаруым.Періштем көркі көркем, кел жаныма,Ал қабыл, алғыстаған дұғам..
©  Ілияс Жансүгіров
Әзәзіл
А. С. Пушкиннен аудармаТүнде бұлбұл шырқап ән,Орман шуы, қыз көзі —Бәрі жаңа, бәрі сән.Көрінгенде өмір езі,Көкке көңіл желпінткен,Еркіндік, даңқым..
©  Ілияс Жансүгіров
Пайғамбар
А. С. Пушкиннен аудармаЖан шөлінен шаршап тым,Құла түзде қаңғырдым.Сұрапылды ұшыраттымТорабында жолымның.Түсімдей, епті саусағыКөзімді ақырын..
©  Ілияс Жансүгіров
Элегия
А. С. Пушкиннен аудармаЕсалаң өмірді ойлап қызығы өшкен,Кісідей ауырлаймын шарап ішкен,Қайғысы өткен күннің — тәтті арақтанУ жанға қанша тозса, сонша..
©  Ілияс Жансүгіров
Өшеді үнім
А. С. Пушкиннен аудармаӨшеді үнім... Ал егер шерлі күндеОй табалсам домбырам ішегінде,Ал егерде ықласты жастар тыңдап,Таңырқаса улы ұзақ сүюіме,Ал..
©  Ілияс Жансүгіров
Кеңес
А. С. Пушкиннен аудармаМаған нан: журнал жақтан маса, сонаЫзылдап, маза бермей, ұшса айнала,Үндеме, асыл сөзді қылма шығын,Арсыз шу, ызыңына қарсы..
©  Ілияс Жансүгіров
Ақын
А. С. Пушкиннен аудармаӘулие құрмандыққа АполлонғаӘзірге ақын керек болмағанда,Қанымда әуре-сарсаң дүниеніңОл жүрер байқалмастан батып шаңға,Ардақты..
©  Ілияс Жансүгіров
"ӨМІР"- ДЕГЕН...
Бірде ащы, бірде тәтті "өмір" - деген,Сәл нәрседен қалады екен "көңіл" - деген.Сыйластықта болайық, мәңгі бақи,Өмір сүру ешкімге берілмеген.Атақ..
©  Жібек Ысқақова
Ақынға
А. С. Пушкиннен аудармаАқыным! Бұлдама елдің махаббатын,Мақтаулар масайрасқан аз тұратын,Естірсің есер сотын, көп күлкісін,Бол бірақ өзің, тыныш..
©  Ілияс Жансүгіров
Үш бұлақ
А. С. Пушкиннен аудармаДүниенің шетсіз, шерлі даласынанҮш бұлақ ағып жатыр Сыр жағынан.Жастықтың бұлағы — асау, сылдыр қағып,Мөлдіреп, ағып, қайнап..
©  Ілияс Жансүгіров
Анчар
А. С. Пушкиннен аудармаҚу далада, құла түз,Жер қақдаған күн тамыз.Күзетшідей жапандаАнчар — ағаш тұр жалғыз.Табиғаты сахраныңӨсірді оны ашумен:Тамыр..
©  Ілияс Жансүгіров
Әуре сый, көлденең сый.
А. С. Пушкиннен аудармаӘуре сый, көлденең сый, өмірім сен,Әуелде не үшін маған беріліп ең?Сыры көп сұм тағдырдың бұйрығыменНеліктен бұйырылдың өлімге..
©  Ілияс Жансүгіров
Қиялымнан түңілдім
А. С. Пушкиннен аудармаҚиялымнан түңілдім,Тілегімді тауыстым;Жемісі бос көңілдіңТек азаппен алыстым.Дауылы тас тағдырдың,Солдырды өмір..
©  Ілияс Жансүгіров
Цыгандар
А. С. Пушкиннен аудармаОрманды өзен бойындағыҚоңыр кешкі бір іңір.Жарық лаулап от жанады,Шатырда шу, өлең-жыр.Есенсіз бе, бақытты ұрпақ!Мен танысқам..
©  Ілияс Жансүгіров