meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
АУДАНДЫҚ АУРУХАНАДА ЖАТҚАН ӘСЕЛХАННЫҢ АТА ТАРАХАНМЕН АЙТЫСЫ
Әселхан:Бисмиллә, Алла өзің сақтағын,Бұл төсекке бірінші еді жатқаным.Білінбейтін сықыры, дұрыс екен қап-қалың.Тумбочкасын ашып қалсам,Төбесінде..
©  Әселхан Қалыбекова
АРША БЕСІК
Қарағайлар, емендер самсап өсіп,Қажетіне жаратқан нанша кесіп.Таудан таңдап қырқылып жасалыпты,Қырғыздарды тербеткен Арша бесік.Жарықтықтың иісін-ай..
©  Әселхан Қалыбекова
АРСЫЗ ШАЛ
Бір жиында сөйлеп тұрды мықты ақын,Атам қазақ дәстүрінің нұсқасын,Біздің халық жасы үлкенді сыйлаған,Сол әдепті жас ұрпақ та ұстасын.Деді ақын даусын..
©  Әселхан Қалыбекова
АР ҒЫЛЫМЫ
Болса да мықты тұғырың,Тартса да ауыр шығырың.Санаңа сәуле түспесе,Саяз су сынды ғұмырың.Көзіңнің алмай шырымын,Сақтай көр, сақтан, құлыным.Менмендік..
©  Әселхан Қалыбекова
АНА
Жерге түсіп шыр етсең, кесіледі кіндігің,Іңгәлаудан басқаны ол заматта білді кім?Тыншығады әйел де солай болу тиіс деп,Ауырсынып жатса да шаранасын..
©  Әселхан Қалыбекова
АЛПЫСТЫ АЙТҚЫМ КЕЛМЕЙДІ
Асу да асу бел дейдіАса бір соққан жел дейді.Не барын алда кім білген,Нығыздап тарттым белбеуді.Жаз дәурен өтті ,жөн дейдіЖайланып қызық көр..
©  Әселхан Қалыбекова
АЛЛАХАЙ!
Туа сала анаңа жабыстырған Аллахай!Алақайлап далада жарыстырған Аллахай!Біреуді әлсіз, біреуді мықты қылған Аллахай!Бір жаман, бір жақсыны жұпты..
©  Әселхан Қалыбекова
АЛАҚАН (АЛЛА ХАН)
Он саусақты икемді еткен Алла хан!Бесік қозғап, күй тербеткен Алла хан!Жұдырықты жұмылдырған Алла хан!Бірлік күшін ұғындырған Алла хан!Масайраушы еді..
©  Әселхан Қалыбекова
АЛАКӨЗ ХАНЫМ АЛА БЕРЕДІ
Директор болатындар пара береді,Алакөз ханым ала береді.Жалғыз емес, әрине,Жамбаспай бастықтың жамбасына,Сықап сала береді.Сыбайластар сырынан дым..
©  Әселхан Қалыбекова
АҚЫН ТУҒАН АНА ӨТТІ ӨМІРІНЕН
Ризаласып баяу ғана,Көз жасына көмілген.Ақын туған аяулы ана,Сен де қайттың өмірден.Өршіл кеудең бұрқақтады,От төгілді деміңнен.Ажал әуен кілт..
©  Әселхан Қалыбекова
АЙТТА АЙТАР АҚ ТІЛЕК
Исламға жүгініп, шындап айқын,Алды-артыңа кез келді бір қарайтын.Мұсылманның мүбәрәк мерекесі,Құтты болсын, бауырлар, Құрбан айтың.Құдайға атап көк..
©  Әселхан Қалыбекова
АҒАЙЫНҒА АРНАУ
Ия, ағайын, жақсы-жайсан жарамды,Сөз айтайық елге пайда орамды.Ұлы жиын деп атапты бұл асты,Ұлылыққа болар бәлкім жоралғы.Міндетің көп ертеңіңе..
©  Әселхан Қалыбекова
* * *
Жұлдыз дедік, күн дедік, жарық дедік,Талайларды тірідей дәріптедік.Жақсылығын асырдық ағайынның,Ақын деген көңілшек халық па едік.Бәрінен де шаршаған..
©  Әселхан Қалыбекова
* * *
Жақсы жігіт қызғанар,Жар қылығын құт көрсе.Жаман жігіт сызданар,Жібекті жүндей түткенше.Көкірек пақыр дүңкілдеп,Миыңды шағар біткенше.Ақылы кірер..
©  Әселхан Қалыбекова
* * *
Сүйетін пайғамбардың үмбеті бар,Үмбетке міндеттеген сүндеті бар.Құдайға құлшылығын құп көрмейтін,Пенденің нәпсі деген індеті бар.Ауыртып, ауыртпай-ақ..
©  Әселхан Қалыбекова
ДОС АҢСАУ
Тілегін қосып біз дейтін,Сөйлейін достар екшелеп.Өзегі өртеніп іздейтін,Өліп кетсең де дос керек.Жап-жарық мына дүние,Жарқырап мәңгі тұрмайды.Ажал да..
©  Әселхан Қалыбекова
Сүйем сені
Көктем қандай шырайлы, шұғылалы,Мың құлпырып қызғалдақ құлпынады!Бақытты жұп екеуміз бар әлемдеЕшкім сырын білмейді мұның әліТаң қаламын келбетіңе..
©  Шәмші Қалдаяқов
Байқоңыр
Арайлы аңсаған асыл армандарымдайӘлемге аян БайқоңырАлатау, Алтайдың жасыл ормандарындайКең далам менің - жайлы өңірҚайырмасы:Саяңда БайқоңырҚұлашын..
©  Шәмші Қалдаяқов
Құшақ жайған қандай
Әлі де бұл кеудеме толмай арманЖас көңіл ешнәрсеге болмай алаңБей хабар жүр едім-ғой махаббаттанҚол созып құшақ жайған қандай адамҚандай адамҚиалым..
©  Шәмші Қалдаяқов
Әкелер туралы ой
Өмірдің көрген талай жол торабын,Әкеден кім аяйды қолда барын.Әкенің ақ тілегін тілеу парыз,Мен бүгін әкемді айтып толғанамын.Ыстық – ау..
©  Шәмші Қалдаяқов
Шынарым
Қайырмасы:Әлде сен жырмысың еркелеп жүрмісіңСырмысың жүректі шарпығанӘлде сен жырмысың еркелеп жүрмісіңСырмысың жүректі шарпығанДаланың гүлдері шешек..
©  Шәмші Қалдаяқов
Теріскей
Байлығы жатқан жалпақ жерге сыйманКеудесі әнге сыймайКүлімдеп тұрған менің ТеріскейімКүнгейдің құдасындай, сырласындайҚайырмасы:Теріскей, айналайын..
©  Шәмші Қалдаяқов
Жүрек сыры
Мен туыппын ақпандатқан борандаКім біледі, бәлкім әлде сонан ба?!Алақұйын мінезім бар ашулыҚапелімде басылам ба, болам ба?!Сол күйіммен өміріңе еніп..
©  Шәмші Қалдаяқов
Сыған серенадасы
Тулаған қаны барТұлпар да табылар,Үміт болса;Күн туса басыңа,Мойыма, жасыма,Жігіт болсаң!Қайырмасы:Толқысын шартарап, тасышы, тебіренші,О, гитара!Ей..
©  Шәмші Қалдаяқов
Қаракөз
Күлімдеген қара көздер қалалықКөп қарайсың көрген сайын қадалыпҚандай жақсы, карағаның қарағымҚандай тұнық сырға толы жанарың - 2ретЖанап мені..
©  Шәмші Қалдаяқов