Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Азамат Өмірғалиға
Азамат ӨмірғалиғаЖүзі қоңыр болғанмен,аппақ оның жүрегі,күлсе шындап күледі,ал, күрсінсе — түн еді.Шындық пенен әділдік –оның жалғыз..
© Фариза Оңғарсынова
Оғыланды
Адасып келем,дала асып келем елсіздетүн менен ойға қамалып,Жусан иісінен нәр алып.Жұлдыздар көктен қарайды самсап қадалып.Алдымда тұтас көкжиек құшып..
© Фариза Оңғарсынова
Мен сені жүретінмін мақтан көріп
Мен сені жүретінмін мақтан көріп,қызғыш боп, өсек айтқан жаттан қорып.Өзгеше жұрттан бөлек жан дейтінмін,жоқтай бір көлеңкесі таң кейпіңнің.Аңқау да..
© Фариза Оңғарсынова
Қызғанып қалма, жаным, сен
Біреулер менің қолымды қысса, жаныма қейдекүліп кеп,қызғанып қалма, жаным, сен:сен үшін ғана құрметтеп мені тұратын шығаржігіттер,қызбалық қылма..
© Фариза Оңғарсынова
Мен онымен қай кезде көрісемін
Мен онымен қай кезде көрісемін?Қашан?Қашан?Айтшы сен соны, сенім?Мен қашанғы аңсаумен аласұрып,жүрегімді, миымды таң асырып,тарта берем күтудің мұңды..
© Фариза Оңғарсынова
Қоштасу
Қыз Жібектің соңғы сөзіҚайран дүние, кең едің маған,сен неге бүгін тар болдың?Қасірет шегіп, кешегі мөлдір күлкіме де мензар болдым.Аңсаумен жүрген..
© Фариза Оңғарсынова
Телефоны құрғырың үндемеді
Телефоны құрғырың үндемеді -оятпады мазалап түнде мені.Шырт ұйқыдан тұрғызып сүйіктім кепкетеміз, жүр демеді.Ақ айдынға тоғытып жыр-кемені,желмен..
© Фариза Оңғарсынова
Көгалды алаң
Көгалды алаң. Сүт сәуле қырды басқан,біз отырмыз жанардан арман ұшып.Еленбейтін бұрынғы жұлдыз, аспан -бәріне таңданысып.Теңесем де өзіңді..
© Фариза Оңғарсынова
Шыдам
Бұл адамдар шыдап жүр қалай маған?Сырбаздықты әдетте қалайды адам.Шындықты айтар шыдамсыз болмысымнанзардап шегіп жүргендей бар айналам.Өткіншінің..
© Фариза Оңғарсынова
Дей алмаймын "жиынның жұлдызымын"
Дей алмаймын "жиынның жұлдызымын",Қуып жүрген бір жанмын жыр қызығын.Сезім нәзік, ой жүйрік, кейде кекшіл,кейде жарқын қазақтың бір қызымын.Сырт..
© Фариза Оңғарсынова
Мен тағы да ғашықпын
Мен тағы да ғашықпын! Мына Құдайжүрсін дей ме ғұмырда мұңы арылмай,сезіну мен сезуден жосаланғанжүрегімді келеді сынап ұдай.Күйіп-жанып, қуанып..
© Фариза Оңғарсынова
Серік Құсанбаевпен айтыс.
Серік:Желпінтіп жел мая жыр желгеннен соң,Тереңнен сөз маржанын тергенннен соң,Айтысты «біссімілдә»деп бастап кеттім,Сөйле деп апам кезек..
© Әселхан Қалыбекова
Өзбекстандық Мекембай Омаровпен айтысы
Мекембай:Армысың жанашырым туған халқым,Бармысын айтысқа бел буған халқымКөркейтіп айтысын да, өлеңін де,Өмірін қайтадан бір құрған халқым.Ән мен жыр..
© Әселхан Қалыбекова
Обылыстық айтыс
Әбдікерім:Мерекең құтты болсын арқалы елім,Өзіңе сағынышымды сарқа келдім.Оралып Түркістанға тайқазаным,Алдыңа сый табақты тарта келдім.Қызылқұм..
© Әселхан Қалыбекова
Мұхамеджан ТАЗАБЕКОВ ПЕН Әселхан ҚАЛЫБЕКОВАНЫҢ АЙТЫСЫ.
Әселхан׃Әнім бар Оңтүстіктен қалықтаған,Тыңдаушым өз сөзімнен жалықпаған.Қуанып Абай тойға келгеніне,Көңілім нәрестедей шарықтаған.Әселхан дегендерің..
© Әселхан Қалыбекова
Қызылқұмдық ақын Әселхан Қалыбекова мен Шардаралық ақын Камал Ендібаевтің жыр айтысы.
«Оңтүстік Қазақстан» газетінде 1986 ж 14 қазанындағы нөмерінде жарияланған.
Камал:Деп жүрме сөз бастауды қызғанады,Әселхан, сан айтыстың..
© Әселхан Қалыбекова
Камал:Деп жүрме сөз бастауды қызғанады,Әселхан, сан айтыстың..
Кировтық Мұхтар Құралов пен Отырарлық Әселхан Қалыбекованың Шымкентте өткен айтысы.
Мұхтар:Ассалаумаағалайкум асыл халқым,Қуаныш шаттық күткен күннен әр күн,Кировтен сары балаң сәлем берді,Қазақтың ұмыстпастан ата салтын.Халқым-ау..
© Әселхан Қалыбекова
Жезқазғандық Мұхамметқали Сейітқазиновпен Алматыда өткен айтысы
Мұқаш:Дегенде ағайындар Астаналық,Біз бүгін жыр жастығын жастаналық.Ортаңа екі ақының шығып отыр,Тосыннан тәуекелді тасқа жанып.Тентектеу ақын едім..
© Әселхан Қалыбекова
Жезқазғандық Мұхамбетқали Сейтқазинов пен Қызылқұмдық Әселхан Қалыбекованың жыр сайысы.
«Оңтүстік Қазақстан» газетінің 1990 ж 13 қарашасында жарияланған.
Мұхамбетқали:Демеймін мен айтыста жырындымын,Қалайық жаман емес ырым..
© Әселхан Қалыбекова
Мұхамбетқали:Демеймін мен айтыста жырындымын,Қалайық жаман емес ырым..
Әселхан Қалыбекова мен Баянғали Әлімжанов айтысы
Екі күнге созылған жыр сайысында кеншілердің ықыласына бөленіп, ала бөтен айтыс өнерін көрсеткендер Қазақстан Республикасының Халық ақыны Шымкенттік..
© Әселхан Қалыбекова
Бірінші Қазақ құрылтайындағы айтыс. (1994 ж)
Әселхан:
Сын сәтте күйін кешіп нар қасқаның,Тағдырмен тірлік үшін арбасқанмын.Күніне қанша бәле көрсек тағы,Лаулады көкіректе тозбас жалын.Басыма..
© Әселхан Қалыбекова
Сын сәтте күйін кешіп нар қасқаның,Тағдырмен тірлік үшін арбасқанмын.Күніне қанша бәле көрсек тағы,Лаулады көкіректе тозбас жалын.Басыма..
Түркістанда өткен Әселхан Қалыбекова мен Талғат Құлыншақовтың айтысы.
Әселхан:Қолыма домбырамды ала сала,Деместен жараспайма, жараса ма.Алдыңа шыға келдім тағы ағайын,Болса да әріптесім бала-шаға.Қор қылды Әбдікәрім..
© Әселхан Қалыбекова
БҰТАДАН СЫҒАЛАҒАН БІЗ БІР ҚОЯН
Нәпсіні тәтті тамақ жалаңдатар,Бұрылсаң көрмейін деп алаңдатар.Су болып сілекеймен у боп сіңіп,Дегенін жасаған соң жамандатар.Өзіңе өз денеңді ауыр..
© Әселхан Қалыбекова
БАЯНСЫЗ ДОС
Арыс десе Арыспын.Талыс десе талыспын.Барыс десе барыспын.Бес қаруды қолға алып,Өз нәпсіммен алыстым.Өлтірмек боп шыныменБасын тасқа жаныштым.Жауым..
© Әселхан Қалыбекова
АШЫҚ ХАТЫ - Ауыл мұңын тербейік кел енедеше.
Елім,жұртым қиналса,елеңдесе,Ұл едім ғой,қайтсыншы менен де есе.Әселхан-ау неге үнсіз жатсыз бүгін,Ауыл мұңын тербейік кел ендеше!Қиын шақта несіне..
© Әселхан Қалыбекова