Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Шөлдеп өткен қазақпын
Шөл даламын,Бостандыққа шөлдеген,Шөл даламын,Өксік ойлар кернеген.Шөл даламын,Күйі үзілген пернеден,Шөл даламын,Аңызақ ой тербеген.Шөл даламын,Шөлдеп..
© Шөмішбай Сариев
Шөл даланың – құйын-ай!
Бір Құдайға сыйынып,Жер дүниені үйіріп,Құм аспаннан құйылып,Борайтан бір жиылып,Шөл даланың Құйыны-ай!«Біссімілә!» дегізіп,Желбауларды жел үзіп,Жас..
© Шөмішбай Сариев
Шөл даланың көкжалы
Шөл даланың құмын айт,Ирім-ирім теңіздей,Сол бір құмның сырын айт,Адамменен егіздей.Шөл даланың аңын айт,Аңға шығар қол босы.Түйе боздап аңырайт,Оның..
© Шөмішбай Сариев
Теңізде де шөлдедім
Арал – теңіз! Айналасы шөл дала,Қорғанышы – үлкен-кіші көл ғана.Жалаңаяқ теңіз кештім жас кезде,Бала шақтан құмын кештім толғана.Жұлдыздармен..
© Шөмішбай Сариев
Жұмбақ әлем
Шөл басқаннанШығар биік төрге хан.Шөлдеп тұрыпИе болар елге хан.Шөл дала бұл,Жұмбақ әлем, жұмбақ сыр,Шөл дала бұл,Құпиялы кең жаһан!Жұмбағы мол,Құм..
© Шөмішбай Сариев
Шөлдеуменен өтемін
Шөл даланың ұлымын,Шөл далада көп жүрдім.Шөл даланың ұлымын,Шөл даланы төр білдім.Осы менің мекенім,Түнде жұлдыз жиі ақты.Шөлдеуменен өтемінОсы далам..
© Шөмішбай Сариев
Ұлы Дала – Шөл даланың ұлымын
Ұлы Дала –Шөл даланың ұлымын,Өркеш-өркеш құмнан өрген бұрымын.Шөліркеген Шөл даланың көсемі –Құмдары аман болса, мен де тірімін.Ару Дала, арман дала..
© Шөмішбай Сариев
Болашаққа хат
Болашақ! О, Болашақ! Сен қандайсың?Жұлдыз болып алыста жанғандайсың.Шомылып сәулең Сырдың толқынына,Аралдың айдынына тамғандайсың.Болашақ! О..
© Шөмішбай Сариев
Біздің ғасыр
Жаңғырып жер бетінде жол қалды — ізден,Жан болмас түп-тамырмен орманды үзген.Біздің Ғасыр,— дейміз біз,— Біздің Ғасыр,Біздің Ғасыр өйткені, болған..
© Шөмішбай Сариев
Ата Жамбыл
1846—1946Жамбыл ата, бір ғасыр бұрын мененБірге тудың жұлдызды жырыңменен.Өлеңдерің сырласар ертеңменен,Өзің болып сөйлейді бүгін де өлең!Халқыңның..
© Шөмішбай Сариев
Бетбұрыс
Бастау қажет бәрін қайта жүректен,Жүрек қана дүниені жыр еткен.Жүрек қана жүректерге ғашық боп,Жүрек қана жүректерге гүл еккен!Баста бәрін жүрегіңе..
© Шөмішбай Сариев
Табандылық
Қарады кеудемізден заман мініп,Кеуледі жәдігөйлік — жаман ғұрып.Алмастай кесіп түсер ақиқаттыАйтуға жетпей іште табандылық!Шен-шекпен саулығы үшін..
© Шөмішбай Сариев
Арал теңізінің хаты
«Егер балықшылар қол ұшын бермесе, орыстар мен мұсылмандар, отырықшылар мен көшпенділер — бәрін бірдей сұм ажал күтіп тұр... Біз осылай еткенде ғана..
© Шөмішбай Сариев
Мәриям Хакімжанова айтқан бір сыр
I— Адамға арман бақ па екен?Атақ, дәулет ат па екен?..Бәрінен артық нан-тұздай,Тіршілік дәмі тәтті екен,—деп ақын айтып ойын да,Өрбітіп әрі..
© Шөмішбай Сариев
Күн мен түн
БалладаТүн мен күннің арасынЖалғадым осы жырменен.Қөздің ақ пен қарасынБөліп алған нұрлы әлем.Түн мен Күннің бірінде,Бір жағына тұрса ауар.Абай..
© Шөмішбай Сариев
Көгершіннің басталған сәт азабы
Көгершіннің басталған сәт азабы,Дәл сондағы жағдайдан соң, ғажабы.Теңіздейін тебіренген жанымның,Құдіреттей өзгерді күй, саз әні.Қасіреті қанды..
© Шөмішбай Сариев
Үміт үзбес тіршілікке не дерсің
Үміт үзбес тіршілікке не дерсің,Тек қашанда көсегесі көгерсін.Тасты-құмды, асфальт жолдан жем іздеп,Ертеңіне жерге түсті көгершін.Сылтып басып, шұқып..
© Шөмішбай Сариев
Дәрігердің үш оқиғасы
ПоэмаҚазақ қыздарының бейбіт еңбек майданындағы батыр Мересьеві — Еңбек Ері Жадыра Тастанбековаға және осы оқиғаның куәгері — хирург Қаратай..
© Шөмішбай Сариев
Бала жайлы баллада
IДүние төңкеріліп табан асты,Аспан — Жер астан-кестен араласты.Қапыда құдай құрып, қара басты,Үйінен безіп шығып жас келіншек,Табан асты жынданып..
© Шөмішбай Сариев
Шөмішбай Сариев
БалладаДіңгектен тамыр тартып жан бабасы,Бүршіктен көзін ашып бар баласы.Шебер қол, нәзік саусақ шілтеріндей,Гүлдейді-ау кестеленіп алма ағашы.Көздің..
© Шөмішбай Сариев
Өнер құдіреті
ПоэмаЕмдетпеген ем қалмай,Емші іздеген ел қалмай,Құтыла алмай ажалдан,Тәрк етер тағын да,Ішке тартып қанын да,Хан сұрланып сазарған,Жолдасы — ауру..
© Шөмішбай Сариев
Аралға хат
Сырдан алсаң өмірдің қайнар басын,Айдыныңа неге құс айналмасын.Ақынның арманына сай болғасын,«Толқыны көкке ұмтылған Аралым» депТолғанып тебіренген..
© Шөмішбай Сариев
Саяжайдағы түн
Жайнатып жұлдыздарын сылқым аспан,Ғажайып қара түнім кірпік ашқан.Тас төбемнен қарайды нұрлы көздер,Бір үйдің баласындай шұрқырасқан!Жұлдыздар жұлдыз..
© Шөмішбай Сариев
Өз күшін өзі болып байқап алғаш
Өз күшін өзі болып байқап алғаш,Тұлғалар қалды өмірде қайталанбас.Абай мен Пушкин ақын дәл осылай«Қайталанар» деп ешкім айта да алмас.Кәдімгі..
© Шөмішбай Сариев
Ақтық демім қалғанша
Жыр жазу деген затында,Жұлдыз боп жану түнекте.Еркіндік қажет ақынға,Бостандық керек жүрекке.Ақын боп тусаң атадан,Өмірдің мәнін ұқ..
© Шөмішбай Сариев