meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Он бес деген жасым-ай
Он бес деген жасым-ай,Жарға ойнаған лақтай.Жиырма деген жасым-ай,Көлге біткен құрақтай.Отыз деген жасым-ай,Таудан аққан бұлақтай.Қырық деген..
©  Шал Құлекеұлы
Баспай деген бай "мені жамандашы" дегенде айтқаны
Басеке, мал жануар басқа бітер,Қына шөп секілді ол тасқа бітер.Үйіңнен ит жаланып шықпайтұғын,Өзіңдей жатып ішер насқа бітер.
©  Шал Құлекеұлы
Телефонмен жұбатады
Біздің Әсем келе сала сабақтан,Татпай тұрып столдағы тамақтан,Телефонмен шақырады анасын,Хабарлайды бүгінгі алған бағасын:– Мама, бүгін екі бірдей..
©  Мұзафар Әлімбаев
Хат жазып тұр…
Бар болғаны:татар малай НұрименЕкі жылдай көрші тұрдым бір үйде.Бар болғаны:жұрт қатарлы күнелтіп,Диктант жазсақ, ұқсас қате жібердік.Бар болғаны:Бір..
©  Мұзафар Әлімбаев
Серуендетем атамды
Менің атам майдангер,Фашизмді құртыпты.Бастап кетті майданды,Төрт жыл талмай қырқысты.Шеккен бейнет баяғыҚайдан қалсын боран-сыз.Баса алмайды..
©  Мұзафар Әлімбаев
Ана тілі
Ана! - десем ана тілі ойға оралар.Баладай қуанарсың тойға барар.Тыңдасаң көне аңыздан көркем нақылОлжам да қанжығама байлап алар.Тере білсек бір -бір..
©  Мұзафар Әлімбаев
Биіктер
Емшектен шықпай жүргенде:"Бесіктен биік жоқ!"-деп ем.Ойынға кірген күндерде:"Есіктен биік жоқ!- деп ем.Санатқа кірген жылдарда:"Ауылдан биік жоқ!"..
©  Мұзафар Әлімбаев
Ана тілім ғажап деп айта аламын
Ана тілім ғажап деп айта аламын,Жәннаттай жан балқыта жай табарым.Шырқатып ғұмыр бойы айтар әнім -Келеді толас таппай қайталағым.Тозбайды сыны кетіп..
©  Мұзафар Әлімбаев
Қарамашы пұлыңның азына, аға
Қарамашы пұлыңның азына, аға.Құтқармайды өлімнен қазына да.Жылы сөзді достардан жиі естімей,Сыздап жүрген жүрегің жазыла ма?!Жүр, достарды аралап бір..
©  Мұзафар Әлімбаев
Бар қазақ балаларын қалай баққан?
Осы жұрт неге айтады пайда еместі,Қымбат қой көнермейтін қайран ескі!Бесікте көзін ашқан күйкі болса,Кәдімгі Қажымұқан қайдан есті?!Тал бесік - жан..
©  Мұзафар Әлімбаев
Әуейілер әулеті
Құрманғазы көзінше сен күй шертпе!- Карповтарды шахмат ойнап, үйретпе!- Әуезовке әу дей көрме сөз жайлы... -Бізге уағыз соғасың-ау сөйдеп те...Біз..
©  Мұзафар Әлімбаев
Хаттар
Хат - алаңқай, адамдар жолығысар,Бірін-бірі құттықтап, қолын қысар.Хат та - майдан, пікірлер шайқасатынӨмір күшін байыптап байқасатын.Хат жазба, дос..
©  Мұзафар Әлімбаев
Мінажат
Тұманынан шаңқан күні көп Дүние!Сараңдығынан дархандығы көп Дүние!Иттігінен игілігі көп Дүние!Күйігінен сүйгілігі көп Дүние!Мен қадырыңды аз..
©  Мұзафар Әлімбаев
Туыс тілек
Білетін сыйлата да, сыйласа даАқжарқын жақсы жеңге, қимас аға!Армандай күттік қанша осы күнді,Күтті оны бізбен бірге бұл босаға!Қуаныш қорыққанмен..
©  Мұзафар Әлімбаев
Ұқсастық
Мен мектеп қоңырауындай ұқыптымын:Шарқ ұрам, келеді істің күтіп күнін.Ей, ақын!Сен де ұстазсың, борышың мол,Өмірдің оқырманға тоқыт жырын.Мектептің..
©  Мұзафар Әлімбаев
Мойындау
"Аз ата" деп сөкпегін,ағайыным көп менің...Күйбеңдемес күні үшінкүрескердің бәрі де -жастары да, кәрі де -бәрі менің туысым."Аз ата" деп..
©  Мұзафар Әлімбаев
Зілдей мен гүлдей
Еңбекте, майдан шебіндеТүссе де ауыр ерге зіл,Салтанат шеру легіндеЖеңістің туы жеп-жеңіл!
©  Мұзафар Әлімбаев
Күн бата ма
Күн батады,- дейді-ау жұрт,- ұясына,Ондай ұя әсте жоқ туасы да.Інге кіріп, ұйқыға шомбайды күн,Күн самғайды заңғардың қиясында.Күн бата ма?Күн батса..
©  Мұзафар Әлімбаев
Мінбеден түстің, кібіртік басып
Мінбеден түстің, кібіртік басып,Күмілжи толқып, беттедің залға.Алабұртасың, дегбірің қашып...Сөзіңде құйттай ағаттық бар ма?Дауылдай оқыс сапырып..
©  Мұзафар Әлімбаев
Өкпелеме
"Түрсіз ғой" деп, түсіне тыжырынба, ардақтым!Сұр шинелдің ішіндеЖүрегі бар солдаттың."Өңсіз ғой" деп, түсіне өкпелеме, ақылдым!Бөз көйлектің..
©  Мұзафар Әлімбаев
Өзімізше шетімізден дейміз-ау
Өзімізше шетімізден дейміз-ау,Тұлғамызға теңеседі қандай құз?!"Бала" десе, "шала шығар..." дейміз-ау,Демесек те, ішімізден ойлаймыз.Райхан гүлді өзім..
©  Мұзафар Әлімбаев
Тал кестім...
Тал кестім, алайын деп таяқ жонып,Таяқ тал себі тиер, аяқ болып.Ойдың бір үзігіндей әлгі таяқ,Аршыдым, күрең түске алдым бояп.Өмірім, өксітпесін зая..
©  Мұзафар Әлімбаев
Қылышсыз қиып түсер қайран қырық
Қылышсыз қиып түсер қайран қырық!Өкінбес жай түссе де, ойран қылып.Түссе де аспан құлап төбесінен.Жалпыны желпіндірер жайраң күліп.Сүйсініп сары..
©  Мұзафар Әлімбаев
Дон-Кихотқа көзқарас
Дон-Кихотты кім десең де өз еркің...Ал меніңше керек лайық сөздер тың,He десең де, Дон-Кихоттар қолындаДүниеге көзқарасты өзгерту!Дон-Кихоттар..
©  Мұзафар Әлімбаев
Үндемейді неге анау Қаратас?
Дүниеге кеткен еркін, кең сыйыпАна бір тас неге жатыр мелшиіп?- Ол өкпелі.Here десең, аты жоқ.Ішінде оның өкініш пен қапы көп.Болмағанда..
©  Мұзафар Әлімбаев