meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Сәулелі достық мендегі тілек
Кек пенен ызаны оқ қылып ататын,Солдаттар майданда қансырап жататын.Ыңырсып, күрмеліп әрең тіл қататын,Соғыстың апатын,Көргем жоқ./Көру үшін де..
©  Айтуар Өтегенов
Күзетемін, сені, Отан!
Қырық бірдей күн туса саған, Отан,Жалмамақ боп бақыттың байтақ әнін.Махаббатпен кіршіксіз балаңа тән,Жарқ етем, – деп көгіңде айта аламын.
©  Айтуар Өтегенов
Ажарымсың, Ақкетік
Әні: Бақытжан ЕламановтікіБір өзіңде шежірем бар, салтым бар,Ақ желкендер көк айдында жалтылдар.Ғашықтардай бірін-бірі сағынған,Жағалауға асығады..
©  Айтуар Өтегенов
Армансың сен, Армансың
Әні: Ғалымжан СағынбаевтікіҚалған шақта кездесе,Ұшқын атар көзіңде.Ал мен болсам өзгеше,Бөленемін сезімге.Қ –сы:Армансың сен армансың,Айсың маған..
©  Айтуар Өтегенов
Жауынгердің хаттары-ай
Әні: Амангелді ОрақовтікіТуған жердің бар тынысын өңгерген,Жауынгерге сапар шеккен хаттар-ай!Самал болып жүректерге дем берген,Ұшыңдаршы, ұшыңдаршы..
©  Айтуар Өтегенов
Атырау жастарының жыры
Әні: Айтқали ЖайымовтікіАтырау сенен тыныс, жыр аламын,Жайқалттық сұр далада гүл алаңын.Армандай қолын бұлғап шақырады,Оттары самаладай..
©  Айтуар Өтегенов
Өзің едің
Әні: Айтқали ЖайымовтікіҚызғалдақтар гүл атқанда бақтағы,Өзің едің өмірімнің ақ таңы.Өзің едің қуанышым, бақытым,Өзің едің жас жанымның тапқаны.Бал..
©  Айтуар Өтегенов
Алқызыл нұр шашқан әсем өлкеде
Алқызыл нұр шашқан әсем өлкеде,Гүлдер үнсіз ғашық жырын шерте ме.Хайям айтқан бір әнді айтшы, аяулым,Жаным мұңлы бір нәрсеге қаяулы.Гүлдер үнсіз..
©  Айтуар Өтегенов
Босфорда болу жазбаған
Босфорда болу жазбаған,Болмад деп және сөкпеңіз.Көгілдір оты маздаған,Жанарың сенің-көк теңіз.Бағдатқа және бармадым,Керуенмен жібек тасыған,Тізеңде..
©  Айтуар Өтегенов
Дедің сен: «Саади әйелдің»
Дедің сен: «Саади әйелдің,Төсінен өзге сүймеген»,Тоқтай тұр жаным /әй, өлдім/,Оны да мен үйренем.Әндеттің тағы: «Қыздары,Ефрат жақтың-бейне гүл».Бай..
©  Айтуар Өтегенов
Шаганэ, менің Шаганэм!
Шаганэ, менің Шаганэм!Айтуға жырдың қандайын,Далалық жанмен мен дайын.Елімде тербер ән дәйім,Шаганэ, менің Шаганэм!Солтүстік жақтың ұлымын,Желпіген..
©  Айтуар Өтегенов
Бірді екі етер адамдарға байқаған
Бірді екі етер адамдарға байқаған,Иесінен шайхана.Деп сұрадым: «парсыша мен Лалаға,Қалай нәзік ғашықпын, – деп,– айта алам?»Дүниені жел секілді..
©  Айтуар Өтегенов
Парсы саздарынан
/С.Есениннен/Сергей Есениннің лирикасы адам сезімін сиқырлап, ғаламат күйге түсіреді. Өлеңдері қазақ тіліне аударылып, бірнеше рет кітап болып шықты...
©  Айтуар Өтегенов
Аппақ әлем
Аппақ әлем...Айналамыз ақ бояу,Ақ бояуда бізден өзге жоқтай-ау.Қос жүректің кетті шаңын тазартып,Ешбір әсер жүрекке өтпес соқпай-ау.Соғады да, соғады..
©  Айтуар Өтегенов
Еске алдым
Біз кездестік.Кезді өткенді ой талай,«Өзгеріпсің», осы сөзді,Бердік іштей қайталай.«Мұндай жігіт боларыңды білсем мен»,Сөзің неткен сыйқырлы еді..
©  Айтуар Өтегенов
Ынтызар отым едің
Ынтызар отым едің,Таңым бар қозасына әлі суы құйылмағанына.Бөтенсің. Өкінемін,Сенің бал-шырыныңның өзіме бұйырмағынына.Тағдырдан өтінесің,Таңың бар..
©  Айтуар Өтегенов
Сен — менің Шаһаризадамсың
– Бұл сырды айтам жүрегімнің үнімен,Сезім отқа өртенердің бірі мен.Білсең жаным,Шаһаризадамсың, сен менің,Ғажап-ғажап сыр шертетін түнімен.Таптым..
©  Айтуар Өтегенов
Әке күдігі
– Алғашқы махаббатың оянды ма?– Оянды...(Қызымның альбомынан)Алай-дүлей боп кеткені ішімнің,«Асыл досым өзіңе альбом ұсындым»,–Деп жазылған көк..
©  Айтуар Өтегенов
Көзіңдегі сырды үнсіз
Көзіңдегі сырды үнсіз,Ұғушы едім.Шақырғанда кірбіңсіз,Шығушы едің.Екеуміз де бал құрақ,Балауса едік.Атқан таңға албырап,Қараушы едік.Ажырассақ..
©  Айтуар Өтегенов
Асықпашы
Асықпашы,Асықпашы,Асықпа,Асығыстық жараспайды ғашыққа.Мендегі өртті, сендегі өртті, сәулешім,Сөндіре алмас-ау,Ақ Жайық суын шашып та.Жүрек –..
©  Айтуар Өтегенов
Көрдім сені өзгенің
Көрдім сені өзгенің,Қолтығында барасың.Тырнап кеттің, сезбедің,Жүрегімнің жарасын.Сыртқа сыр боп жайылмас,Іңкәр гүлдің солғаны.Қандай қайғы..
©  Айтуар Өтегенов
Білмеймін...
Білмеймін...Өңім бе екен, түсім бе екен,Баурадың кереметтей күшіңменен.Сен әлде алмасың ба желінбеген,Сен әлде шарапсың ба ішілмеген.Білмеймін...Өңім..
©  Айтуар Өтегенов
Сағындым ғой
Үйірімді ағысы бар толқынды,Сағындым ғой, сенің әсем күлкіңді.Сағындым ғой, бақыт таңын әкелген,Сағындым ғой,Сағындым ғой сол түнді.Сағындым ғой, ақ..
©  Айтуар Өтегенов
Ақтарсам деп өзіңе лағылын сырдың
Ақтарсам деп өзіңе лағылын сырдың,Мен жүрек әміріне бағынып жүрмін.Келіскен түгіл, керіскен шақтарымды да,Сағынып жүрмін.Берген серттен мәңгілік..
©  Айтуар Өтегенов
Сол тойда
Сол тойда,Кездестім алғашқы рет,Тәтті ойымның сен кеттің жалғасы боп.Пікіріміз, сөзіміз сәйкес келіп,Жүректің қыл пернесін дәл басып ек.Іште тұнып..
©  Айтуар Өтегенов