meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Өмір заңын түсінем
Өмір заңын түсінем,Тіршілікке ілесіп.Улы газдар ішінен,Келе жатыр гүл өсіп,О, ғажап!
©  Айтуар Өтегенов
Түсті де сәуле
Түсті де сәулеҚараңғылықты қақ жарып,Дүние болды жап-жарық.Ал ол сәуле,Ол сәуле,Сәулесі еді – Дінімнің.Сәулесі еді –Ілімнің.Бұған дейін..
©  Айтуар Өтегенов
Дала
Дала,Дала,Ұлы дала,Кең дала,Ұлылығың түсінетін мен балаң.Бар қымбатым,Махаббатым,Мұрат-мүддемСен ғана.О, байтағымТолғана алмас сен жайлы,Сезімі жоқ..
©  Айтуар Өтегенов
Коммунизм
Коммунизм...Ол идея күйреді,Капитализм...Елді қайта биледі.Комунистер – ел тірегі бұрынғы,Шыға келді буржуой боп жырынды.Меншік,Меншік,Меншік үшін..
©  Айтуар Өтегенов
Өмірден көргені кіл азап
Өмірден көргені кіл азапБолса да,Мұңаймай бұ қазақКеледі,Үмітін үзбеумен,Бақытын іздеумен.Сол бақыт – әрі нұр, әрі ізгі,Арбайды ақ сағым..
©  Айтуар Өтегенов
Сұлулық
– Сұлулық –Дүниені ұстап тұр,–Деп едім.Астына алды ол қыспақтың:– Казинода сатылатын салдақыСол сұлуды құшпақ кім?Келдідағы одан әрі талдағым:–..
©  Айтуар Өтегенов
Ақыннан ақыл сұра ма
Ақыннан ақыл сұра ма,БілседағыАйтпайды ақыл сірәда.Одан да сұра:Келсе егер гүл боп өрілгің,Түніне тылсым берілгің.Шарапқа қызған қандай,–..
©  Айтуар Өтегенов
Мидағы
Мидағы–Клеткалар ақпараттар жинағы.Ашылуда құпиясы дүниенің,Алла берген сый бәрі.Жер – Анамыз екен құттай шар ғана,Түкпірі жоқ бүгін адам..
©  Айтуар Өтегенов
Себезгілегенде таңнан нұр
Себезгілегенде таңнан нұр,Шығарып әсем жаннан жыр.Мінезіңмен, ісіңмен,Айналаңды таңғалдыр.Қарамас ешкім бұған жай,Шарасынан көз шығардай,Тамсануменен..
©  Айтуар Өтегенов
Біреулерге баю деген арман, ә?!
Біреулерге баю деген арман, ә?!Сыймайсың-ау кейде адам арнаңа.Сатылады бұл дүниеде бәрі де,Ауа,Ауа,Сатылмайтын сен ғана.Небір ойлар тулап жатыр..
©  Айтуар Өтегенов
Ой тамшылары
ОЙ тамшылары,АРЫМДЫ қамшыладыӨмір заңын түсінем,Тіршілікке ілесіп.Улы газдар ішінен,Келе жатыр гүл өсіп,О, ғажап!
©  Айтуар Өтегенов
Ән
Ойын, қырын, адырын,Құшқың келіп жүресің.Досым, елдің қадірің,Алыс жүрсең білесің.Өзге өңірден ерекше,Сұлу болар таңы да.Құмартасың керексе,Аунасам..
©  Айтуар Өтегенов
Күтіп бірге жылдағы жыл құсымен
Күтіп бірге жылдағы жыл құсымен,Болып жүр ме жаныңның күлкісі кем.Толып жүр ме жүрегің сағынышқа,Нөсер тілеп жаумаған бұлт ішінен.Қызыл нұрға боялған..
©  Айтуар Өтегенов
Ұйқыда бар әлем
Ұйқыда бар әлем,Мен жалғыз ояумын.Заматта барар ем,Алыссың, аяулым.Шалқитын теңіз боп,Сол таңдар атсын да.Бұл түнде мені іздеп,Сен де әлде жатсың..
©  Айтуар Өтегенов
Шықпай жатып ауылдан-ақ, жол бастап
Шықпай жатып ауылдан-ақ, жол бастап,Қобыз-кеудем сағынышқа толды асқақ.Түсінді ме менің мөлдір сырымды,Кетті бір дос солдат жайлы ән бастап.Сезім..
©  Айтуар Өтегенов
Аңсады сені, сағынды жүрек
Аңсаймын қырды желпіп бір самал өткенде,Аңсаймын сырды құрбыға шертер көктемде.Кездескендердің бәрін де құшсам деп жүрмін,Жатсыну деген жоқ..
©  Айтуар Өтегенов
Отанымның жауына ор қазам, – деп
Отанымның жауына ор қазам, – деп,Тарихтың жарқын бетін жазам, – деп,Лақылдаған оққа ұшты, жас дәурен,Лапылдаған отқа түсті, жас дәурен.Демейтұғын..
©  Айтуар Өтегенов
Кіріскем жоқ әзір мен күз қамына
Кіріскем жоқ әзір мен күз қамына,Сенбес едім жүрегім мұздарына.Мен ғашықпын – өр тұлға ұлдарыңа,Мен ғашықпын қыпша бел қыздарыңа.Жүземін де, көп..
©  Айтуар Өтегенов
Жүрмесемде даңқ пенен атақ ап
Жүрмесемде даңқ пенен атақ ап,Киелі Отан, балаң сыннан өте алад.Жүрегімде – сыймай жатқан сағыныш,Жүрегімде – қимай кеткен махаббат.Әсем неткен күліп..
©  Айтуар Өтегенов
Самғадым көкке өзіңде түлеп
Бақытты тартып алар қиядағы,Асыл арман кеудеме ұялады.Менің орным – мұнайлы мұнаралар,Менің орным – театр, би алаңы.Менің орным – домнаның от..
©  Айтуар Өтегенов
Малмау үшін арулар
Малмау үшін арулар,Қайта жасқа кірпігін,Болдырмауға жарылған,Бомбалардың зіркілін,Күзеттемін!Мұқалмауға көңілдер,Қапасында тор сымның.Көз жасы боп..
©  Айтуар Өтегенов
Жауыңнан еш ығыспа
Жауыңнан еш ығыспа,Қорқынышты тіпті ұмыт.Солдаттарға ұрыспа,Ең керегі – мықтылық.Жауыңмен еш ұғыспа,Арыңды ойла Отандық.Солдаттарға ұрыста,Ең керегі..
©  Айтуар Өтегенов
Ей, адамзат!
Ей, адамзат!Райхан гүлдер солмасын,Бақыт құсын қондыратын қолға шын.Жыламасын жарын күткен жас ана,Құламасын алтын діңгек – босаға.Атында да, затында..
©  Айтуар Өтегенов
Опасыз боп кетсем, досым
Опасыз боп кетсем, досым,Шалыс басып жаңылыс.Жүрегіңді кек кернесін,Шап басымды, мә, қылыш.
©  Айтуар Өтегенов
Қырық бірдей күн туса саған, Отан
Қырық бірдей күн туса саған, Отан,Жалмамақ боп бақыттың байтақ әнін,Махаббатпен кіршіксіз балаңа тән,Жарқ етем, – деп көгіңде айта аламын.Кемерінен..
©  Айтуар Өтегенов