meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Мықтылыққа үйретіп
Жар басында жалқы өскен талшыбық,Тас төбемнен қарайды әркез шаншылып.Таңда көрсем бір уыс боп тұрады,Балғын дене мөлдір шыққа малшынып.Сағымменен..
©  Айтқали Нәріков‎
Мінезім
Бұл жырды кеше ғана бастап тұрып,Несіне мәз болайын сақ-сақ күліп.Мен сізге ақкөңіл боп көрінермін,Қайтейін, жаныма жат асқақ қылық.Ал, біреу жатса..
©  Айтқали Нәріков‎
Мешейім
Мақсот ЕрниязовқаКеп қалған сезім селін жасқамадым,Тағы да ауыл жыры бастағаным.Мен туған Мешей деген бір ауыл бар,Сыртында Каменканың ..
©  Айтқали Нәріков‎
Мерейлі мекен
Басыма ойлар келіп ала-құла,Жүргенде жыр ілікпей қаламыма.«Қарағым, аунап-қунап қайтсаңшы» деп,Болады шақырғандай дала мына.Жалғанда табынарым..
©  Айтқали Нәріков‎
Махаббат
Төбемізден төніп тұрған айға ұқсап,Жас махаббат, пәк жүрекке жай құшақ.Кейде ләззат шарабына мас қылып,Кейде жүрсің көңіліме қайғы caп.Алаулаған..
©  Айтқали Нәріков‎
Маңдайымыз терлемей...
Дейміз әркез: байымайды ел неге,Кілті мұның көктеме, әлде, жерде ме?Күн көрістен қажып жүрген халқымыз,Белшесінен батар қашан теңгеге.Бұл айтқаным..
©  Айтқали Нәріков‎
Маңғыстау шілдесі
Жатыр, міне, тырысып «тулақ» дала,Бұйрат-бұйрат боз құммен бунақталып.Тұяқ тірер бір тұлдыр таппай құйын,Секіреді Каспийге, тулап барып.Қылтанақтан..
©  Айтқали Нәріков‎
Маңғыстау
Бұрын өңсіз жон еді бұл аралар,Бүгін бос жер таппайсың сына қағар.Жер төсіне қадалған темір діңгек,Айдала самсап тұр мұнаралар.«Маңғыстаудың білерсің..
©  Айтқали Нәріков‎
Қысқы сурет
Кенеттен қар жауғанда жапалақтап,Баладай қуандым қол шапалақтап.Бір әйдік Аяз ата келе жатты,Мұрты аппақ, кірпігі аппақ, сақалы аппақ.Кеткендей..
©  Айтқали Нәріков‎
Қырық бесінші жыл
Түнеріп сол күндерде тұрды аспаным,(Таяғы тағдырдың ұрмас бәрін).Қарсы алдым балалармен қатар барып,Әкемнің жаудан қайтқан құрдастарын.Мойнына әкенің..
©  Айтқали Нәріков‎
Қызғалдақ
Қыр мені қызықтырып шақырады,Ол бірақ, қызғалдақсыз тақыр әлі.Даланы күн құрғатпай кеземін дeп,Ұлтаны бәтеңкемнің қақырады.Әйтеуір, қызғалдаққа..
©  Айтқали Нәріков‎
Құштарлық
Екі келмес, бір-ақ келер өмір бұл,Солмасын тек, солмасыншы көңіл-гүл.Жанарымыз жұмылып бір кеткенше,Жетелейді арман-сағым көгілдір.Түссектағы күніне..
©  Айтқали Нәріков‎
Құр қалмас
Әркімнің де бар өзінше есебі,Өзінше ойлап, тек өзінше шешеді.Опынады, опынады сан соғып,Дұрыс болмай шықса ісі кешегі.Ешкімді де жатпайтұғын таң..
©  Айтқали Нәріков‎
Құрдастар
Болдық біз де бір кездерде қыз, жігіт,Сүйдік, күйдік кереметтей үздігіп.Енді, міне, көктем өтті, жаз кетті,Төрге шықты, егделіктей күз кіріп.Ұлдар..
©  Айтқали Нәріков‎
Құлан едім...
Құлан едім құлдыраған далада,Еркіндікке ерке көңіл қана ма?Аяғыма тұсау түсер деген ой,Еш уақытта кірген жоқ-ты санама.Ойын-тойда өлең оқып, ән..
©  Айтқали Нәріков‎
Құлайды
Кей адамның бағы жылдам өрлеген,Бетіне оның ешкім жел боп келмеген.Қайда барсын, сый-құрметке бөленіп,Әрқашан да дайын тұрар төр деген.Ондай жандар..
©  Айтқали Нәріков‎
Құдаға құрмет
Аты алысқа кеткен ауыл Сүйіндік,Бүгін мұнда бас қосыпты дүйім жұрт.Арада өскен азаматын ардақтап,Жатыр екен бір тамаша жиын қып.Елу жасқа әркім келер..
©  Айтқали Нәріков‎
Қос шумақ
Мерзімін уәделі істің кешіктіріп,Мезгілсіз мазалама, есікті ұрып.Айналса болмас па еді азаматтан,Айтарын бір-ақ айтар, кесіп тұрып.Жүргем жоқ..
©  Айтқали Нәріков‎
Қос еңбеккер
Таң алды, жұрт ұйқыда, бұйығы маң,Жүрекке тұр бір ғажап құйылып ән.Ұялтып тастай ма деп келесі күн,Отырмын түспей түннің иығынан.Сан қағаз..
©  Айтқали Нәріков‎
Қос домбыра
Дәулеткерей Құсайыновтың үйінде туған өлеңАдамзат ғұмыр кешпес босқа, сірә,Бір ұрпақ, бір ұрпаққа қосқан мұра.Қалдырған Құрекеңдер аманат қой,Төріңде..
©  Айтқали Нәріков‎
Қолдай көрші жалғызды
Бұл тірліктің қарамай оң-солына,Барды салам жалғыз ұлдың жолына.Жасым болса, бара жатыр ұлғайып,Бақыт құсы қашан қонар қолыма?..Қандай адам болар..
©  Айтқали Нәріков‎
Қимас көңіл
Фәниден бақиға көшкен дарынды дәрігер, күйші досым Сағынгерей Әбілхайыровтың рухына бағыштаймын.Өзіңді жүруші едім таудай көріп,Жатырсың, қайран..
©  Айтқали Нәріков‎
Қатарымнан қалмаспын
Абай айтқан - қартайғанда мол қайғың,Мен де өзімше толғанамын, толғаймын.Сұңқар болып саңқылдауға шамам жоқ,Үнім баяу, шырылындай торғайдың.Сондадағы..
©  Айтқали Нәріков‎
Қара сиыр
Соғыс сұмдық түтеп тұрған кез еді,Шаттық семіп, қайғы деген тез өніп...Біздің де әкей кетті қанды майданға,Зұлым жауға кек қаруын кезеніп.Әке сері ..
©  Айтқали Нәріков‎
Қарақия
Қара нардай қасқайып тұрасың да,Бұйра бұлтқа «өркешің» ұласуда.Жолаушыны жеткізбей шаршатасың,Бір асудан жетелеп, бір асуға.Оңға-солға жолыңды..
©  Айтқали Нәріков‎