meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қазақпын
Қазақпын мен ұлт боп ұзақ ұйығанСері елмін ұнатқан күй, сүйіп ән.Досқа құшақ ашып, жауға бас имейТарихтың өткен талай сынынан.Қазақпын мен дем беріп..
©  Оразақын Асқар
Достықтың да шегі бар
ІШыңда мұз, қар жарқырап,Жаздың ашық күніне.Сайларда су сарқырап,Бой балқытар үніне.Беткейлердің әр алуанГүліне көз тұнады.Желпіп соққан..
©  Оразақын Асқар
Үйрен ана тіліңді
Өз тіліңсіз көрсең де өз күніңді,Өз тіліңсіз болсаң да асқан білімді.Өз халқыңа бола алмайсың азамат,Білмей тұрып туған ана тіліңді.Әлде қалай..
©  Оразақын Асқар
Табан
Монғол, жоңғар арт-артынан қаптағанКезде елімді қалмады жау шаппаған.Ойран болып Отырарым, Саураным,Сонда болдым шұбырынды ақ табан.Енді ес жия..
©  Оразақын Асқар
Өз туым
Бұлтсыз ашық аспанымдай көк туым,Ту төрінен елге нұрын төкті күн.Ту төбемде қалықтады қырандай,Қуанбаған бір де қазақ жоқ бүгін.Көз тартады тудан..
©  Оразақын Асқар
Шетте жүрген бауырластарға
Шетелге кетсеңдер де бауыр басып,Құтты орын тепсендер де ауырласып,Атажұрт шақырады тұқымым деп,Құшағын байтақ дала, тауың да ашып.Бөленіп онда бәрің..
©  Оразақын Асқар
Жақсылық алда
Сары уайымға салынып,Төндірме ақыр заманды.Жақсылық алда барын ұқ,Негізі жаңа қаланды.Қиындық, ауыртпалықтыңЕкені айқын не үшін:Бағы үшін еркін..
©  Оразақын Асқар
Маса
Кей жерлерде маса көп,Әдеттен тыс аса көп.Мазалайды ызыңдап,"Бір қарсылық жаса" деп.Қаптап ұшып келеді,Қараңғыға сенеді.Қақтығысың ғана емесҚаның..
©  Оразақын Асқар
Майлы, Майлы десе де май болмадың
Майлы, Майлы десе де май болмадың,Ат пен түйе алсаң да бай болмадың.Би болмай, батыр болмай, дүние іздеп,Сонда да төрт түлікке сай болмадың.Сонда..
©  Құлыншақ ақын
Адамзат келер-кетер, жүзге келер
Адамзат келер-кетер, жүзге келер,Бәрібір үйде өлсең де, түзге көмерҚайыр-қош, аман боп тұр, қайран елім,Ағайын енді қайда бізге келер.
©  Құлыншақ ақын
Енесі жүдеп, нашарлап
Енесі жүдеп, нашарлап,Ертелеп туған төл ғаріп.Ауадан жауын кем болса,От шықпай қалса, жер ғаріп.Басшысы нашар жолығып,Ынтымақ кетсе, ел ғаріп.Көкала..
©  Құлыншақ ақын
Сен едің Рысқұлбек бұлғақтаған
Сен едің Рысқұлбек бұлғақтаған,Көргенше болдым ғашық шырақтаған.Құсындай ителгінің теуіп өткен,Бар екен бір мінезің шұнақтаған.
©  Құлыншақ ақын
Әңгімесін естісең
Әңгімесін естісең,Жаһаннан асқан ұлама.Қылған ісін байқасаң,Батқандай белден күнәға.Күндіз сопы болса да,Бұзылар көңілі қонаға.Арызға келген..
©  Құлыншақ ақын
Нұғманға
Нұғман баласы едің Молыбайдың,Молыбай секілді еді толық айдың.Көлемің Келдібайдан кем болғанмен,Қожасы ең Қаратамыр Төребайдың.Қайқы атам қалайда да..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Сейдахметке
Кеңес тұр кеше күндіз күтіп көпті,Жер түгіл, көрсетеді ұшып көкті.Ерлердің өзі түгіл түзде ұрпағы,Шұбар төс шынжыр қатар ата-текті.Жасасын..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Ленин туралы
Ленин жолдас иірімді,Ұқсасында дарияның.Мирзоян жолдас мысалы,Тасқынды бұлақ қайнарың.Оған жалғас жолдастар,Туып тұрған айларың.Әскер құрған..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Мирамкүлге
Мирамкүл мысалында, бұлбұл - жастар,Тыңдауға үндерін ел ісін тастар.Қайнаған қабағында бұлағы бар,Ленин бұлт шөгетін биік асқар.Тігілген үстіне оның..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Ұлы Сұлтан Аяповке айтқаны
Ағаң ем отыратын тілегінде,Ойынды отырамын білемін де.Қамқорлық қай уақытта қылғаннан соң,Марқайып мәз боламын күлемін де.Калошым киіп жүрген..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Октябрьге
Октябрь он сегізге қадам басты,Жемісі жұртқа жетер тікті ағашты.Туғаннан туралықтың туын ұстап,Кедейді өркендету оның қасты.Қалайда көлеңкелі гүжім..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Пушкинге
Аламға аты мәшһүр ай мен күндей,Қадірлі, қымбат сөзі гауһар дүрдей.Пушкиннің орыс, қазақ осы күні,Рухын оятумен отыр бірдей.Оларда аңлағанда арман..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Жұбанға
Қалайсың, хош ба уақытың, құрбым Жұбан?Сырдай ең сыймай тасып шыққан шыған.Бай ұлы Қаракесек баласынан,Оның да жоқ еді пікір деген ығам.Сонда да..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Қолдауға
Отырмыз ұшырасып інім Қолдау,Баласың байқауымда зейілің молдау.Жаның сау, жағаң бүтін болып тұрса,Қолыңнан келер көптің ісін оңдау.Отырмын өкініштің..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Рүстембекке
Рүстембек сен қаяқта, мен қаяқта,Қалынды басым қаңғып, ел қаяқта.Сен едің сенген қосшым, кеттің қаңғып,Жарайтын жолдастыққа ер қаяқта.Жолдасын жолға..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Айышқа
Ақылым айтатұғын келін Айыш,Құрметтеп қатарыңды талдай майыс.Ақылы ажарымен тең болмаған,Әйелдер аңлауымда илі қайыс.Кеседен келсе қонақ қол..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы
Қармақшы ауданының секретары Ызбановқа жазған өлеңі
Қаздырып берді Ызбанов,"Ақжар" атты жарманы.Бітетұғын болды енді,Аш, арықтың арманы.Жер менен суда қалайда,Бұл дүниенің бар малы.Ағысы сондай..
©  Тұрмағамбет Ізтілеуұлы