meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қаракөз /2-нұсқа/
Қарасындай көзімнің сәулем едің,Бастан кешкен баяғы дәурен едің.Күндіз естен кетпейсің, түнде түстен,Не сиқырмен басымды әуреледің.Қаракөз сәулем көз..
©  Әсет Найманбайұлы
Қаракөз /1-нұсқа/
Мынау қолым, Қаракөз, саған созған,Махаббаттың жүректе оты қозған.От жалындай көзіме көрінеді,Желбіреген көйлегің берен боздан.Қаракөз сәулем көз..
©  Әсет Найманбайұлы
Кіші Ардақ
Ей, Ардақ!Ат қайда Ақбақайдай ақсай желген?!Қыз қайда Ардақжандай көзі күлген?!Алыстан әдейі іздеп келгенімде,Айттырмай ішкі сырды өзі..
©  Әсет Найманбайұлы
Кәрілік
Ақша бет ауырғанда албырарсың,Қара көз жан берерде жаудырарсың.Қаламға атша шапқан он саусағым,Астында қара жердің саудырарсың.Ет қатар қартайғанда..
©  Әсет Найманбайұлы
Інжу-маржан
Әуелетіп ән салса әнші Әсет,Аққуменен аспанда жер тілдесед.Еркем, сені-ай, сағындым!Дауылдатып тұнықтан шыққан даусы.Жүрегінен күңіреніп желдей..
©  Әсет Найманбайұлы
Әпитөк
Көрдім де болдым құмар, сәулем, саған,Күн туса дидарласар есен-аман, Әпитөк.Жалғанда сенсіз маған қызық бар ма?Тілекке жететұғын болса заман..
©  Әсет Найманбайұлы
Болжаусыз осы екен ғой өлім деген
Болжаусыз осы екен ғой өлім деген,Күн бұрын көзге келіп көрінбеген.Артыма сөз қалдырмай ала кеттім,Айғайға қайран даусым ерінбеген.Абайдай арт жағына..
©  Әсет Найманбайұлы
Ән басып, мейір қандыра салғандай қып
Ән басып, мейір қандыра салғандай қып,Үйреніп жастар ғибрат алғандай қып,Тәтті әннің арасына асыл сөзді,Тоқысаң меруерт пен маржандай қып.Сөйлеген..
©  Әсет Найманбайұлы
Қайғыра аңсау
Таңғажайып таңды аңсадық біз алдан,Күнді күттік күнәмізден қызарған.Арман тектес асаукерге ер салдық,Бір жүректе деп ұғыстық шығар жан.Мойынымды..
©  Бауыржан Халиолла
Мұңлы наз
Аз-ақ күндік азапқа бола қашқан,Елік едім елсізде көп адасқан.Алматыны сағыну бір бақыт та,Ал, жете алмау қасірет одан асқан.Айтысы да, хабарсыз..
©  Бауыржан Халиолла
Еске түссе ертегі
Сені,жаным, сүйем деуші ем мәңгілік,Күн батқанда, атқан шақта таң күліп.Айқайласам қайталайтын атыңды,Алатауды жарып шығып жаңғырық.Енді бүгін..
©  Бауыржан Халиолла
Қияли әңгіме
Құлай жаздап таудың биік құзынан,Тайғанақтап тағдырдың көк мұзынан.Арып-ашып жеткеніңде алыстан,Болса шіркін жылынатын құжыраң.Кіре беріс күлім қағып..
©  Бауыржан Халиолла
Тотықұс
Күлімдейсің, таранасың тотықұс,Күйің тәуір, үйің жылы осы қыс.Міндетімді ұмытыппын күнделкі,Маған қарап жәутеңдейді бос ыдыс.Әкел бері, жем салайын..
©  Бауыржан Халиолла
Ақыл
Кей адамды данышпанға балаймын,Кей адамды арыстан деп санаймын.«Артын жу да мал тап» деген есекттң,Ақылына таң қаламын Абайдың.Ақшам бітіп қалған..
©  Бауыржан Халиолла
Тірі ескерткіш
(Есенқұл Жақыпбековке)Торқа киіп, той кешіне бармаған,Аш өзегін өлеңменен жалғаған.Ар, ибасын ақындыққа арнаған,Көре қалсам көзі тірі ұлы ақын,Қалай..
©  Бауыржан Халиолла
Мінез
Ұшқым келіп ұшайын деп бұлқынғам,Құс екенмін қос қанаты қырқылған.Немкеттілеу жанашырдан не пайда,Күліп жүріп күл шашатын сыртымнан.Осы өмірім өңім..
©  Бауыржан Халиолла
Алматы-ақындар қаласы
Ешқайсына болмағасын еш құным,Көше кезіп келем жаяу кешқұрым.Қасқыр шауып, енесінен айырған,Қасқа құлын секілденіп кескінім.Алматы осы даңғазадан..
©  Бауыржан Халиолла
Шоқ-шоқ
Сабылып келем әлі сағым қуып,Тамылжып, қашан атар таңым күліп.Жанашыр қалды ма екен маңайымда,Жабықсам жұбататын жанымды ұғып.Біреуге айдаһарша..
©  Бауыржан Халиолла
Әпенділік әрекет
Жынды дейсің, мүмкін жынды шығармын,Жындандырмай қояды ма мынау мұң.Кімді, неге сағынамын, білмеймін,Шыдай-шыдай шегі шықты шыдамның.Өткеніме..
©  Бауыржан Халиолла
Қыран тағдырға қызығу
Отыздамын, отыз түйір ақыл жоқ,Жарытпадым бір туатын ақын боп.Қатыспадым және ешқандай соғысқа,Ардақтайтын темір тағып, батыр деп.Бар болғаны екі..
©  Бауыржан Халиолла
Мархаббат
Халқым менің, Қособам, қайран ауылым,Сен деп талай қолыма байрақ алдым.Атым озса қуанып менен бетер,Қалып қойсам күйініп қайғы орандың.Сеніміңді..
©  Бауыржан Халиолла
Күнді аңсау
Көктемі өтті,өмірімнің жазы бұл,Шәлкес мінез «шалға» айналдым қазымыр.Көпе көрнеу көзім алды бұлдырап,Көңілімнің күңіренді сазы кіл.Таттым талай..
©  Бауыржан Халиолла
Шұғынық
Шұғынықтың әр түбіБейне буған гүлдесте.Жұпар иісі аңқыды,Самал есіп бір кеште.Гүл жоқ одан көрікті,Тау еркесі – шұғынық.Қыздар қызыл..
©  Оразақын Асқар
Ең әдемі ағаш
Жаздың күні орманда,Саяхатта болғанда,«Әдемі, – деп, – қай ағаш?» –Айналаны шолғанда,Біреу айтты даралай:«Әдемі, – деп, – қарағай.Жап-жасыл боп..
©  Оразақын Асқар
Ясли — бесік үй
Бақ ішінде көрнекті,Биік үй бар тамаша.Сырты ою-өрнекті,Көз тартады қараса.Ата-анамен қоштасып,Күнде күліп қаламыз.Көп сәбимен достасып,Би билеп, ән..
©  Оразақын Асқар