meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жастық
Сырыңды ұғып сұлу терек,Қалды ізің тас, құзда да.Сенің бейнең тұр күлімдеп,Жас жігіт пен жас қыздарда.Кештің бәрін майдандардың,Барып түстің сен..
©  Сырбай Мәуленов
Тұр екен ғой теректер...
Біз келеміз көз ілмей,Көрінбейді жол шеті.Жарық айдың көзіндейЖарқырайды көл беті.Сары ала тон, салқын күзГуілдейді жел есіп.Машинада..
©  Сырбай Мәуленов
Батсайы
Балалықтың бірге өттіЖақсы күні, жақсы айы,Болдың бізге құрметтіБал мінезді Батсайы.Қолға алдық қуанып,Тұңғыш рет әліппе.Бірге есеп шығарып,Бірге..
©  Сырбай Мәуленов
Октябрь
Төбесінде ту желкілдеп әр үйдің,Жүздерінде күлкі ойнайды сәбидің.Партизанның бурыл шалған шашынан,Октябрьдің өткелдерін танимын.Ән менен күй жердің..
©  Сырбай Мәуленов
Күзгі егіс
Кең далаға күз келгенКүрең тартқан дүз тегіс.Ерек шығып өзгеден,Көгереді күзгі егіс.Күздігүні өзгерген,Көгін көріп даланың.Бейне адамдай сөз..
©  Сырбай Мәуленов
Николай Тихоновқа
Қан толқып, Нева, Волхов суларында,Қоршауда Ленинград тұрғанында.Окопта бірге болып жүретұғын,Біздермен сенің солдат жырларың да.Назия жататұғын..
©  Сырбай Мәуленов
Румын шал
Румын шал аттанарда,Сұрап қазақ жолдасынан.Алып кетті АлматыныңҚызыл апорт алмасынан.Достық туы желбіреген,Румынның даласында.Жайқалады деді сол..
©  Сырбай Мәуленов
Дос көлінде
Дос көлінің жағасында ақ шатыр,Көгілдір көк арасында көгершін.Жер бетінде жаңбыр салған дақ жатыр,Бұлт келеді, бұлт шіркінге не дерсін!Молдаван қыз..
©  Сырбай Мәуленов
Шопеннің жүрегі
Халқының барлық арманынКүйімен Шопен толғапты.Қара түн салып қармағын,Қаумалап қаза торлапты.Жұмарда көзін айтыпты,Польшаға қой деп жүрегін.Аптығып..
©  Сырбай Мәуленов
Вена музыканты
Күй көңілді ВенағаКімдер келіп кетпеген.Штраус, МоцартпенБолған мұнда Ветховен.Австрия азабын,Сыйғызып бар күйіне.Көріп өмір тозағын,Кеткен олар..
©  Сырбай Мәуленов
Маяковский
Өмір — мұхит кемесі күннің зырлар,Ойға толы от қанат өтер жылдар.Келер күндер жарқырар күмбезінде,Маяковский шабытпен жазған жырлар.Жаны теңіз, қиялы..
©  Сырбай Мәуленов
Бақыт үшін қиып жан
Бақыт үшін қиып жан,Жығылғанда партизан.Осы жерге кетіпті,Жүрегінен тамып-қан.От жалынды өтті жыл,Қақ айырып түнекті.Қан орнында завод тұр,Жасайтұғын..
©  Сырбай Мәуленов
Аманкелді колхозында
Шаңқай түсте мөп-мөлдір,Шар айнадай су беті.Сонда жатыр көгілдірКөк аспанның суреті.Жаңа жарған бүршігінӨзен бойы тал ылғи.Жарға тірей..
©  Сырбай Мәуленов
Әскери әсерлер
1Түн күндіздей жап-жарық,Жерді жуған қызыл қан.Аспанның ішін ақтарып,От қанжары сызылған.Жанып орман өртеніп,Жатыр өліп жолда аттар.Дүниені тұр..
©  Сырбай Мәуленов
Жайық жағасы
Атақты сұлу Ақ Жайық,Аташ таудың етегі.Жағаға суын мол жайып,Жарқылдап ойнап өтеді.Жол салады тың жерге,Болаты берік қалқаны.Магниттен шығып..
©  Сырбай Мәуленов
Домнашы
Жырлапты ақын ер ісін,Жортып жалғыз сабылған.Жолақ-жолақ терісін,Жолбарыстың жамылған.Жолбарысты мен бүгін,Жыр етейін несіне.Шын батырды көр..
©  Сырбай Мәуленов
Айдарлыда айдарбай
Алғашында Айдарлы,Тау екен бір айбарлы.Сай тасындай сансыз қол,Салды бір күн майданды.Динамитпен бір атты,Дүрсілдетіп құлатты.Дүркірей тасы..
©  Сырбай Мәуленов
Магнит кеші
Думан боп күнде жатады,Магнит таудың кештері.Жалынын жиі атады,Жарқылдап мартен пештері.Магнит таудан сарқырап,От өзендер құлайды,Ағады құрыш..
©  Сырбай Мәуленов
Магнит аспаны
Ұласып жалын бұлтпенен,Тау үстіне бекінді.Комбинат түсі күп-күрең,Айбынын атқан секілді.Сол кезде көкпен астасып,Көкала түтін ойнады.Күркілдеп кокс..
©  Сырбай Мәуленов
Шевченко Жайықта
Жайықта ақын күбірлеп,Құпия ойға берілді.Тасыған өзен дүрілдеп,Днепр боп көрінді.Көрінді сонда қайран ел,Өзендей жатқан еңіреп.Қайысты сонда қара..
©  Сырбай Мәуленов
Бағынған өзен
IАунақшып жатқан кез еді,Аспаннан жаңбыр жер тілеп.Текенің тентек өзені,Теріске ақты тентіреп.Жағалауда бір лашық,Жар басында бір шығыр.Жалғыз құман..
©  Сырбай Мәуленов
Корректор
Жас баладай жаңа ашқан әліппені,Оқисың сен ежелеп әріптерді.Саусағыңның отымен сәулеленіп,Кітаптарым теріліп, жарық көрді.Менен бетер мүлт кетсе..
©  Сырбай Мәуленов
Керуенші келіншек
Ақша жүзі қоңырқай,Күйдіргендей күн ептеп.Арбасына ақ бидай,Атып жатыр күректеп.Еңбегімен жүлдені ап,Ел аузында жүр аты.Сезілгендей..
©  Сырбай Мәуленов
Анюта
Орыс қызы жаны бір,Кеудемдегі өлеңдей.Жас Анюта әлі жүр,Көңілімде көнермей.Сонау бала күнімдеЖатыппын мен ауырып.Күрмеліпті тілім де,Күйзеліппін..
©  Сырбай Мәуленов
Грек хаты
Жүздері солғын жабырқап,Ішінде қапас түнектің.Біздің елге жазып хатҰлдары отыр гректің.Күзетіп тұр күні, түн,Тас абақты — тар қақпа.Әрбір жүрек..
©  Сырбай Мәуленов