Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Діріл
Дірілдейді тауларданАтылып тас бұлақтар.Дірілдейді жағадаЖайқалып жас құрақтар.Дірілдейді шырақтайАлыста аспан жұлдызы.Дірілдейді сынаптайТаң алдында..
© Сырбай Мәуленов
Бір адым жер
Бір адым жер ырыздықТисе тілі соқаның.Бір адым жер – аспаның,Бір адым жер – Отаның.Тұрар шіркін тіршілік,Кейде суда бір жұтым,Кейде нанда бір..
© Сырбай Мәуленов
Көше сыпырушы
Жұмысқа жастай жұтынып,Ерте тұрып азаннан.Жүреді бір қарт сыпырып,Көшені тұнған тозаңнан.Күн құйса суық бұршағын,Ағашты күтіп ем істеп.Кей кезде..
© Сырбай Мәуленов
Күннің шығуы
Адыры тартып шағырмақ,Көрінді таңда тау тұңғыш.Қанаты от боп жалындапКеледі жерде алтын құс.Аспанға тура кетугеЖібермей оны тартты күш.Дөңгелеп..
© Сырбай Мәуленов
Дәуір дауасы
Жаңғырып орны жараның,Жазылып әлі кеткен жоқ.Жоғалтқан ұлын ананың,Көз жасы әлі кепкен жоқ.Жабысқан соғыс суығы,Денеде жатыр дерт болып.Шырпыдай..
© Сырбай Мәуленов
Ақ түн
Ақ түн, ақ түнАлып бір ақ сауыт.Ақ боз аттыңЖалындай ақша бұлт.Ақ түн - ақ гүлАйнала тұтасқан.Төгілмей шақ тұрАқ мұхит - сүт аспан.Ақ түн - ақ..
© Сырбай Мәуленов
Солдат пен құс
(Баллада)Соғыс күндей күркіреп дабыл қағып,Айналаны орады жалын жауып.Ұшып түсті бұтақтан кішкене құс,Қанатынан дірілдеп қаны ағып.Жалғыз тамшы..
© Сырбай Мәуленов
Соғыс жолы
Соғыс жолы дауылмен,Оқпен,отпен теңселген.Шақырым емес,адымменСоғыс жолы өлшенген.Адым - ерлік өлшемі,Адым - өмір кепілі.Адым - бүкіл жол шегі,Адым ..
© Сырбай Мәуленов
Қабірі белгісіз досқа
Өзіңді желден сұрадым,Айтпады бір сөз ол өксіп.Өзіңді көлден сұрадым,Күрсіне берді дөңбекшіп.Сұрадым барып орманғаЖоқ болды оның айтары.Жапырағын..
© Сырбай Мәуленов
Құлын
Шаршаған жол батыпВолховтың батпағында,Жатыр бие толғатыпЗеңбіректің арт жағында.Фугас бомбасыЖерді өртеген қиын күнде,Тіршілік жолдасыБүлкілдейді..
© Сырбай Мәуленов
Госпитальдар
Жалынмен жанып,Дауылмен ағып,Көшті таңдар.Дала қуысында,Қала бұрышыңдаТұрды айнала госпитальдар.Шулады сырттаЖел-өзендер.Сүңгіді бұлтқаАшық күн ..
© Сырбай Мәуленов
Окоп
Қарасуық уілдеп,Жерді жапқан жұқа қар.Қыс лебінен дірілдеп,Бұғып қалған бұталар.Бақсылардай сарнап тал,Бірде аңдай ұлиды.Келе жатыр солдаттарАрман..
© Сырбай Мәуленов
Қаздар
Бұрылтпай оңға, солға да,Үйіріп жолды оқ демі,От болып қонды орманғаСоғыстың күрең көктемі.Жығылып үйлер жаралы,Жалындап жанып жатты азбар.Төбеден..
© Сырбай Мәуленов
Түз
Алдымызда жатты аунап,Соғыстың қан теңізі.Арқамызда ақ таңдақСор боп қатты тер ізі.Тамшысындай жауынныңТерді иектен сүртеміз.Көбігіндей..
© Сырбай Мәуленов
Өлтірмек болды
Таң атты ала сәулелі,Бұлттардың бояп ақ жүзін.Өлтірмек болды жау мені -Бір атаның жалғызын.Өлтірмек болды ұлымдыДүниеге әлі келмеген.Өлтірмек болды..
© Сырбай Мәуленов
Синявино шоқысы
Дүрілдеген күні-түнОрмандардың от іші.Болдың сонда үмітім,Синявино шоқысы.Ысқырып оқ жалаңдап,Түсіп жатты төбеңе.Тұрдың жалғыз алаулапҰқсап жанған..
© Сырбай Мәуленов
Сурия
Жиегінде толқып талы,Шуылдайды ұлып іші.Сурия өзен ВолховтағыНазияның сіңлісі.Көк төсінен ақық жұлдызТүскен бір кез домаланып.Жағасында жатыр бір..
© Сырбай Мәуленов
Назияда күн ашық
Назияда мөлдір көк,Назияда күн ашық.Жайысып құшақ елжіреп,Жатырмыз саулық сұрасып.Жармасып толқын жалына,Жүзеді бұлттар желкендей.Жолымды тосқан..
© Сырбай Мәуленов
Шопан тойында
Шопаным! Доссың сен бізбен,Өзіңе аян ой-сырым.Өлеңді жайып өргізгенӨзіңдей менде қойшымын.Ұйытқан сені жырау боп,Қиссадай ұзақ түз желі.Шашыңа түскен..
© Сырбай Мәуленов
Бақыт кітабы туралы баллада
ІҚауіп қатер үстінде боп бұл жалған,О, балалар, артта қиын жол қалған.Инженердің дипломы қазіргіСолдаттардың қанымен қорғалған.Оқта өстік, отта өстік..
© Сырбай Мәуленов
Үйрек
Таллин.Балтық вокзалы іргесіндеМедальдай көл әлі күн тұр есімде.Жағасын көріп ем қарияныАла қоңыр июльдің бір кешінде.Онша назар аудармай..
© Сырбай Мәуленов
Қайраққұм гэс-і
Тәжікстан,Ыстық күн.Айнала тау, адырлар.Соққан желі түстіктің,Сапырылған сағымдар.Кетер еді қайнап күн,Кетер еді жер жанып.Болмаса егер..
© Сырбай Мәуленов
Жібек
Ленинабад жібегінЖапырлап жатыр жұрт көріп.Толқиды таңдай реңіКүрең гүл қызыл бұлт болып.Жарайды ол нендей жолыңаҰялтпас сені не керек.Уыстап алып..
© Сырбай Мәуленов
Қос анар
Бақтың іші шуылдан,Тербеледі теңіздей.Бір бұтақтан туындап,Қос анар тұр егіздей.Досым алып ұсынды,Төбеме оны көтердім.Мүмкін анар мүсінді,Жүрегі ме..
© Сырбай Мәуленов
Хоронгон
(Боки Рахим-Задаға)Күз салса да құрығын,Жүдемеген жұтап тал.Мүйізіндей бұғының,Бунақталған бұтақтар.Қарауытқан іңірдей,Хоронгонның биігі.Төбесінде..
© Сырбай Мәуленов