meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Совнарком председателі
Орынбор. Жайық жағасы.Туды елге серпіл дейтін күн!Мінбеде — төрдің ағасы —Совнарком Сәкен Сейфуллин.Қаңсыған шөлді далаға,Жатқандай жаңбыр..
©  Сырбай Мәуленов
Үш миллион патрон
1Айнымайтын түйеденКүн күйдірген жатыр жщн.Келеді керуен тиегенҮш миллион патрон.Келеді құм ішімен,Бір дамыл жоқ көште бұл.Әр жерде бір күшіген,Әр..
©  Сырбай Мәуленов
Қандай орден береміз Ленинге
Ең шешуші шабуыл шақтарында,От ұясын жауынгер жапқанында,Жазылғанда есімі ірі әріппенИңформациялық бюроның ақпарында,Батыры деп қаһарман ұлы..
©  Сырбай Мәуленов
Ленинградтағы марс алаңында
Жатыр алан —Қызыл гүлденҚолға Қызыл ту ұстап,Жатыр алаң —Қызыл күнненҚызыл отты уыстап.Жатыр алаң —Жалпақ елге әйгілі.Жатыр алаң — бейне мұхит..
©  Сырбай Мәуленов
Ленин —өмір
Өлеңдер көпЖалғанғаЛенин өмірінеӨлеңдер жоқАрналғанЛенин өліміне.Қаиша ақын қан төксе де қаламынан,Қанша ақын жас тексе де жанарынан.Ленинді елді деп..
©  Сырбай Мәуленов
Ленин қарапайымдылығы
Қарапайым оның жүріс, тұрысы,Қарапайым ақтарыла күлісі,Қарапайым алғашында басталып,Бітеді оның керемет боп ұлы ісі.Қарапайым үстіндегі..
©  Сырбай Мәуленов
Ленин алақаны
Тулайды теңіздер,Шулайды ормандар,Шешек атады жас гүлдер,Жапырақ жаяды жас құрма —Ленин алақанының астында.Ленин алақаны —Күн тұғыры,Ай алаңы,Жер..
©  Сырбай Мәуленов
Аврора
Тығылын «Аврораның» алқымына,Ашу кек тұрды дайын атылуға.Жаңа дүние сөйледі хабаршысыЖалыны ұқсап таңның жалқынына.Ұшырып ескі тақты ұшқынымен,Оятты..
©  Сырбай Мәуленов
Сусамыр
Айттым, саған арнармын,Егер менен туса жыр.Арасында таулардыңАлтын арал — Сусамыр.Той жамылған мұз, қарданБізбен бірге бұлт ұшып,Құлайды ол..
©  Сырбай Мәуленов
Үкілі
Үкілі, тау біткейнен аласасың,Үйілген алаңқайра ала тасың.Үкілі, қыз секілді ертедегі,Үйіріп жолаушыны қаратасың.Тұрасың сұлулықтың әлеміндей,Тұрасыц..
©  Сырбай Мәуленов
Түйеасу
Тік қарасаң басыңа қан үйелер,Тек тастар бар талдай қармап сүйенер,«Түйеасу» деп атын бекер қоймаптыТек бұл жерден асады екен түйелер.Асу-асу.....
©  Сырбай Мәуленов
Құмдағы қызыл аршалар
Сары дала төсіндеСары дария — сары құм,Күш керек онда өсуге,Аршаға жайып тамырын.Жарыққа, нұрға жетугеІздеді ол қанша жол тынбай,Сары дария..
©  Сырбай Мәуленов
Бүркітті
Көкшетаудың қасындаБиік емес бұл тіпті,Бұлты да жоқ басында,Бірақ аты Бүркітті.Одан сонша кім күткенСыр бар деп бір ғаламат,Ұя салған..
©  Сырбай Мәуленов
Бояулар
Ақ сәулелер сөйлейді үнсіз,Ақ аспанның тілі болып.Көк сәулелер сөйлейді үнсіз,Көк теңіздің жыры болып.Ақ бояулар,Көк бояулар —Тұрмын қарап..
©  Сырбай Мәуленов
ҮН
 (Лермонтовтан)Бұл қандай үн? ҚимылсызТостым құлақ тәтті үнге.Мәңгілікті, өзімді-өзімҰмыттым да еліттім мен.Жаратушым!Бұл неткен үн түс пе, өң..
©  Абай Қалшабек
Томаға тұйықпын
Томаға тұйықпын,Мен өзі жүректің түбінен өртеніп шыққан күйікпін.Талықсып барып, талмай қалған жайым бар,Солай, мен сондаймын сүйіктім.Сен менің асыл..
©  Абай Қалшабек
Сырым осы құбылған.
Суылдаған қоңыр құм,Сыбыллаған қоңыр жел.Сая таппай сандалғанСабырсыз бір сорлы ер.Сыңсу, сыңсу сыңсулар,Сыңсуында мың сыр бар.Сары уайым..
©  Абай Қалшабек
Жеңешем монологы
Науша бойым бар еді —Гүл өрімдей,Қара көзім бар еді —Қара көлдің түбегіндей.Қызыл жүзім бар еді —Батқан айдай,Қара қасым бар еді —Тартқан..
©  Сырбай Мәуленов
Шие
Шие теріп орманнанҚалдым түнге кешігіп.Таба алмадым жолды алданКүндіз жатқан көсіліп.Орман шырмап жібермейТарта берді түбіне,Көрген кісі..
©  Сырбай Мәуленов
Сағындым
Сағындым жаным, сағындым сені сағындым,Аллаға сені аман болса деп жалындым.Өзгелік емес, өзімдік болса деп тілеп,Көзіммен жасқа жүрекпен мұңға..
©  Абай Қалшабек
Мені де жаратты бір Алла
Сені де жаратты бір Алла.Ойымнан шығарған сөз емес,Осылай жазылған Құранда.Жарықты беретін бір АллаЖүректі көретін бір АллаОйымнан шығарған сөз..
©  Абай Қалшабек
Мендегі үміт өзгеше.
Жанарымнан от ұшты.Көңіл мен пәпсі соғысты.Мен тұрған жер от үсті,Жүректен әсем тоты ұшты,Тоты көлден от ішті.Жанарыма қайрат бер,Тотым көлден сайрап..
©  Абай Қалшабек
Күз
Сурет – күңгірт,Әуен – жым-жырт.Күз бен далаСәнсіз сұрғылт.Сурет- сәнсіз,Әуен - әнсіз.Түссіз бояу,Мұңсыз, мәнсіз.Қыз да – арман,Сезім жанған.Әлсіз..
©  Абай Қалшабек
Жетімнің мұңы
Мұңы бар көздің қарашы,Көмескі боп тұр қарасы.Жанын жеген жарасы,Өмірге айтқан наласы:Салқын үй, салқын адамдар,Ызғарлы, суық қоғам бар.Тыңдаңдар..
©  Абай Қалшабек
Жаурадым жарық күн ішінде.
Білмеймін кінәлап кімді,Келеді кімге наз артқым.Дей алман жүрегімді,Күнәдан мүлде тазарттым.Отымды ойымдағы өшкен,Жүректе маздатып жақсам.Алқынып..
©  Абай Қалшабек