meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Елуге толған ұстазға
Төрт жирма бес өмір сүрген адам бар,Әр қайсысы – ғажап алып қадамдар.Бір жирма бес өмір сүрген адам бар,Тындырғанын зерттер талай замандар.Ұстаз үшін..
©  Сайын Назарбекұлы
Алма бағы
Қол тимеді, келе алмадым бұл күзде,Көне тартып қалыпты ғой жол сізге.Жалаң ағаш, тылсым төбе үн-түнсіз,Әлде қыста бұ соғуым жөнсіз бе?Мүлгуін-ай..
©  Сайын Назарбекұлы
Тау бұлағы
Моп-момақан қарасаң келбетіне,Күз өткен соң есейіп, ержете ме?Ұйқылы-ояу жатқаны тау еркесіАқ бесікте, бал-бөбек, тербетіле.Шәкірттей ме тап болған..
©  Сайын Назарбекұлы
Алып қалдың ағайын бір өлімнен
Алып қалдың ағайын бір өлімнен,Маған деген мөп-мөлдір тілегіңмен.Біреулерің көз жасты бұлап жүріп,Ал біреуің дәр-дәрмек сұрап жүріп.Жігіт едім..
©  Сайын Назарбекұлы
Қақың бар ма елді, жер мекендеуге?
Еділ, Жайық – аталмай, қатар аққан,Ие болмай атына қаңтар, ақпан.Ойын ойлап, асына қол соза алмай –Бұл кім өзі, қорғаншақ, жаутаң қаққан?Ол өзіміз..
©  Сайын Назарбекұлы
Адамның бәрі адам, бәрі адам
Адамның бәрі адам, бәрі адам:Жасы да, ақылдысы, кәрі, надан.Батыр да – аямайтын қасық қанын,Қорқақ та – қастер тұтар пасық жанын.Адам бар адам атақ..
©  Сайын Назарбекұлы
Елуге келген Әбішке
Адайдың бетке ұстаған аймаңдайы,Жоқтаудан ел мүддесiн таймайды әнi.Сарайы – бейне қоржын, жинай бергенСырларын ата-баба қай-қайдағы.Заманның Әйтекесi..
©  Сайын Назарбекұлы
Әке әмірі
Бағындырып заңына бұ тіршілікҮйретті ғой етуді шүкіршілік."Шүкір" деуден қазақтар жалықпайды,Жатса дағы жүректі қайғы тіліп.Біз де айтамыз баяғы әдет..
©  Сайын Назарбекұлы
Қақпақтай тасты қақ жарып
Сәндене басып, паңданып,Жүр едім босқа сандалып.Тізерлеп міне отырмынҒажапқа мынау таң қалып?..Үп еткен желге тағзым ғып,Тағдыры тағы жалғыздық –Бір..
©  Сайын Назарбекұлы
Алғашқы махаббат
Сағынамын, алғашқым, өзіңді тек,Өткен күндер жұқартты төзімді жеп.Тағдыр сызған жазмышқа бағындық та,Өмір сүрдік, амалсыз, сезім тежеп.Біз кездеспей..
©  Сайын Назарбекұлы
Халық әні
Ән тыңдап неге жылайды?Сезбейдi-ау аққан көз жасын.Тағдырға налып, мұңайды,Тұлпардан тайлар озғасын?Батады бiреу тереңге,Тарта ма ойдың..
©  Сайын Назарбекұлы
Бәсеке
Атағының жаны ашып жабысынаҚазақтар жүр жарыста сағы сына.Арғымағын оздырып ағылшынныңБiр қазақ жүр мастанып табысына.Жатты-ау о да бесiкте..
©  Сайын Назарбекұлы
Алыста жүрген ағайын
Аз күн дәмдес болған стамбулдық қара көз қарындасым Мәстура, ақжарқын жеңге Дариға, асыл аға Мәжит Жаналтай, сiздерге арнадым.Сақтаған ұзақ сан..
©  Сайын Назарбекұлы
Жыл өткен сайын
Жыл өткен сайын сеземінАлып жүр әжім кезегін.Дер едім олар әдеміТорласа бетін әженіңАтақтан "аға" қашпадым,"Шал" десе, десін саспадым.Ақ шалған бірақ..
©  Сайын Назарбекұлы
Көк алаң
Етеді ылғи мені алаң,Жусанды, еркек көк алаң.Жаймасам құшақ, жұмып көз,Ғашықты қалай өбе алам.Аспандап көзім өтіппін,Елемей, соқыр, кетіп тым.Жастық..
©  Сайын Назарбекұлы
Төрелік
Екі азамат ұстассаЖасы үлкені кінәлі.Арқалайды соңындаЖасы кіші күнәні.Екі құрдас ұрыссаАқылдысы кінәлі.Би алдында қаладыАңқауы боп күнәлі.Құрдас..
©  Сайын Назарбекұлы
Бір танысыма
Қайнап шықпай сезімнің тереңіненЫқыласты ұқпайтын кереңің мен.Сөнген жұлдыз ғарышта сәулесіндей,Жалған күлкі, адамға берер ме өң?..Дәм татамын..
©  Сайын Назарбекұлы
Бақыт түні
Есіңде ме, ал менің есімде әлі,Бақыт түні, айлы аспан кешіндегі.Жалғыз ауыз сөзіңнен “сүйем” деген,Асыл арман аңсаған шешілгені.Айлы түн..
©  Сайын Назарбекұлы
Кезім жоқ өзіңді жек көрген
Кезім жоқ өзіңді жек көрген,Қызғанып едім ғой көктемнен.Ол сені сүйеді жыл бойы,Ол сені менен де көп көрген.Сырдың бұл сиқырын кім білген,Қызғанып..
©  Динара Мәлік
Сұлулықты түсінер әркім қалай
Сыр шертеді даланың қызыл гүлі,Гүлдің гүлі – бір қызы сыбызғылы.Сән-сәулеті елімнің осы екеуіЖәне тағы домбыра, сыбызғы үні.Салтанаты – тек осы..
©  Сайын Назарбекұлы
Қара жұрт
Көң иiсiңдi, қара жұрт, сағындым ба,Алдым қамшы сапталған тобылғыға.Мұң шағар деп ескi жұрт кiм ойлаған,Тiл бiтер деп Шектiбай, Шағыл..
©  Сайын Назарбекұлы
Ана тілім
Атыңнан айналайын, Ана тілім,Себеп боп, сенің, өзің жаратылдым.Әлемде небір ғажап сұлулық бар,Ішінде барлығының дара тұрдың.Сен келдің тентек ұлға..
©  Сайын Назарбекұлы
Қара мая
Еркексіз қалған ел деген,Кеткелі хабар келмеген.Сонда да арман жетелепҚағазға қара сенбеген.Мөлдіреп көзі боташымСалатын сыңсып мұң-әнін.Кезетін..
©  Сайын Назарбекұлы
Көбірек пен азырақ
Тыңдаңыздар жыр айтамыз азырақ,Тыңдаған жан айтып жүрсiн жазып ап.Ұнап қалса, қол соқса ғой көбiрек,Кемшiлiктi жөндеймiз деп тезiрек.Қаламызда мөлдiр..
©  Сайын Назарбекұлы
Үстірт жолдары
Шексіз, шетсіз не деген жол шаңдатқан,Қанша, қанша менен бұрын жан басқан.Ен далада көзге түсер көде жоқ,Анда-санда жолды кесе аң қашқан.Мен арбакеш..
©  Сайын Назарбекұлы