Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ақ отау, Атамекен, ақ бесігім
Ақ отау, Атамекен, ақ бесiгiм,Қалай деп ат тақсам да – тәттi елiмiңАта-анам алғаш көзiн өзi де ашып,Өзi де өмiр “иттiң” жапты есiгiн.Өзiңе арнап..
© Сайын Назарбекұлы
Жүзі қайтқан алаша
Жырқылдақтар, күлiң, мейлi табалаң,Кешiре гөр, үмiт күткен жан анам.Елу жаста тынған түк жоқ, бола маЖас санаулы қайта бастау жаңадан?!Қызғанбаңыз..
© Сайын Назарбекұлы
Қорқыныш
Бiр өлеңдi жазып тастап марқайып,Көңiл өсiп жатырғанда шалқайып –Күдiк итiң түрте-түрте оятты,Қорқыныш қой.. Тұр алдымда талтайып.Қорқынышым ..
© Сайын Назарбекұлы
Мажыра шақ
Сал жеңгенiң қойынындайҚайнап тұрған құшағы.Ыстық шағыл, пейiл қандай,Мейiрлене құшады.Жатсаң ерiп мажыра шақ,Сәске түсте балбырап.Қаласың-ау..
© Сайын Назарбекұлы
Құлы болып сауданың
Ажырықпен салыстырып,Адыраспан, сенi де,Кемеңгермен салыстырыпҚара жаяу менi де – түкке алғысыз етедi.Зеңгiр, асқақ ҚаратауымЖатқан кербез..
© Сайын Назарбекұлы
Өтелмес бұл өмірде қарыздармын
Тербетіп талай мені таң атырдың,Қаның мен жаныңнан мен жаратылдым.Парызын ең ақырғы өтей алмайТопшысы сынып жатыр “қанатыңның”.Өзіңдей жоқ қой енді..
© Сайын Назарбекұлы
Күдік
Кетедi кейбiр түнiм силап мағанЖегiнi жан мүжiген – күдiк деген.Аурудың азабы да қиналтпаған,Қайғы да менi осынша мүдiртпеп ең.Не пәле – ақыл ойды..
© Сайын Назарбекұлы
Бар сырым
Ұлғайып жасым ұстаған едім қаламды,Бір жырлап берсем, дедім бе, маңғаз, даламды?...Сорлаған халық демеші, шырақ, тегіңді,Тексіздік, сірә, жамандықтан..
© Сайын Назарбекұлы
Орынсыз ойлар
Жаратылған тек бақ үшiнБас бар… ол не өңге деген.Жапырайған тек тақ үшiнБiрдеңе бар дөңгеленген…Алақаным… қорынамын,Саластырман көнге де мен.Табаным..
© Сайын Назарбекұлы
Інімен әңгіме
Аға! Қалай атандың жақсы азамат?Үлгi тұтты өзiңдi жақын мен жат.Бұлтарыс па, даңғыл ма өмiр жолы,Жан қинай ма ұзақ жол тақым қажап?Маған да өмiр..
© Сайын Назарбекұлы
Таныстыру
Жори көрме сырымды өтiрiкке,(Ерiк бердiм лықсыған көкiректе)Сезiм тартып бас асау арғымақтай,Езулесем түсер ме текiрекке?Лоблып жүрек қызынды –..
© Сайын Назарбекұлы
Табалдырық
– Мәтеке, көптi көрдiңiз. Отпан шоқысынан да биiк жер бар ма? – деп сұрапты Жары Мәтжан атанған Маңғыстау өңiрiнiң бiр шешенiнен.– Бар ғой, – дептi..
© Сайын Назарбекұлы
Тырысып көр
Сарқып алма, өзiңдi, сарқып алма,Тырбын, тырбын арбаңды тартып алға.Тәуекел мен тәубәнi жолдас етiпДем бер, үлгi өзiңдей жартыларға.Тырысып көр, әлi..
© Сайын Назарбекұлы
Сезім
Қос жанары от шашып, жүрек кесе,Бiр самғайық қырандай түлеп десе,Нәркес көздер қиылып шақырғанда,Жүрек пе екен жалындап, дiр етпесе?!Жiгiт пе сол..
© Сайын Назарбекұлы
Сұраңдаршы сүйінші
“Сүйiншiлеп” атой салмас осы күн,Ұмытқан-ау әдет-ғұрып жосығын.Ұрандатып келе жатса бiр бала,Шабар едiм қапталдаса қосып үн.Тойшыл халық болатынбыз..
© Сайын Назарбекұлы
Пайда болды бір сұрақ
Шопыр болдым ел мақтаған атақты,Шеберi деп өз iсiнiң атапты.Мәшiн айдап отыз жылды өткiздiм,Жазда бiр ай тасып бердiм масақты.Ендi мiне ұлым қуып..
© Сайын Назарбекұлы
Сыр
Жолда қалған елімнің жүктері бар,Жігіт болсаң – ізде, тап, бөктеріп ал.Сөгілгенше қабырғам арқалаймын,Көре алмассың ұлыңның төккенін ар.Қорықпаймын..
© Сайын Назарбекұлы
Ауыл жыршысы
Әлi есiмде, әңгiмешiл кiсi едi,Тыңдататын, түртiп қалып “е деш” деп.Өткiр көзi өңменiндi теседi,Қарағанда саған да ендi кезек кеп.Перен жыршы, күмiс..
© Сайын Назарбекұлы
Тістеп емдік емшегін
Бауырға алып қол-аяғынСұлу суға секірді.Өз осінен айналатынДәл жер шары секілді.Жер шары да аңдағанғаСол қыз бала секілді.Білмейді ешкім қай..
© Сайын Назарбекұлы
Мұрагер
Мен, Сен, Ол – мұрагерміз бәріміз де,Жасымыз, ұл менен қыз, кәріміз де.Атаның дақ түсірмей өнеріне,Әр сөздің, әр қаденің нәрін ізде.Әзірге мұрагер..
© Сайын Назарбекұлы
Әке жауабы
Жас кезiмде толып тұрды жырға маң,Ел өмiрiн елестеткен бұрмалаң.Ендi, мiне, бейне мылқау әкедейҮн қатпайды, сырын бүгiп тұр далам.Тыңдап бiрде Досан..
© Сайын Назарбекұлы
Бойжеткен арманы
Қандай тәтті бойжеткеннің арманы,Елестеткен бар өмірін алдағы."Қиял отау" кіріп алсаң шыққысыз,Тіршіліктің зіл салмағы алда әлі......Тумадым деп хаса..
© Сайын Назарбекұлы
Мінез
Апшыларын қуырады жекіріп,Бірде шындық, кейде шылғи өтірік.От басында отырады кейбіреу,Бала-шаға берекесін кетіріп.Ой жүгіртіп өткен істің..
© Сайын Назарбекұлы
Әженің құрақ көрпесі
Құрақ көрпе қандай әсем, қарашы,Ағын, көгiн, қызыл, сары, қарасын.Бес боуямен алты шаршы құрапты,Қандай өнер, тауып тұр ғой жарасым……Атам маған: “Қақ..
© Сайын Назарбекұлы
Қара нар, қара жусан
Жарамайда жiбек мата төсекке,Ал тозғанда жабулыққа есекке.Жамап-жасқап жасыратын иiндiБөз бен шыт қой, арзанқолдау десек те.…Амалсыздан көндi ме өмiр..
© Сайын Назарбекұлы