meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Сарқылу білмес Ертістей
Қалижан БекхожингеТонды бұрын тоздырған,Жасымды несін сатайын.Жетпісіңе бұл жырды,Ақ жамбы етіп атайын!Салютім болсын бұл менің,Жұлдыздай шоқ-шоқ..
©  Дихан-Баба Әбілев
Бердім мандат
Ливазова Лина ЮнусқызынаАқылдың да, білімнің де толған шағы —Алпысыңыз өмірдің иран бағы!Жан жанатың жабырқау білмес болғай,Пір тұтып ұзақ жасау..
©  Дихан-Баба Әбілев
Зейінмен әңгіме
Мен:— Тілеуші ем Саулығыңды, тірлігіңді,Балаушы ем Бір ғасырға бір күніңдіТым ертеЖоқ боп Зейін, қайда кеттің?Сағынтып:«Дәке» деген «іні..
©  Дихан-Баба Әбілев
Шындық сыры
70 жасқа толған Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтық лауреаты, соғыс ардагері Әзілхан НұршайықовқаАқиқат пен және де аңызды да,Хақың..
©  Дихан-Баба Әбілев
Қаныш — Жұлдыз
«Қаныш Сәтбаев» атындағы планета. Бұл планета Mapс пен Юпитер арасындағы күнді айнала қозғалады. Күнді айналып шығу мерзімі 3 жыл 4 ай». (« С. Қ.»..
©  Дихан-Баба Әбілев
Сәкен аға
Перзенті болғанымен бір әкеніңҚимайды ел бір әкеге нұр Сәкенің.«Ақ сүтім, ақ перзентім, — дейді халық —Жанының Альбатрос жыр Сәкенім».Қашанда халық..
©  Дихан-Баба Әбілев
Толғану-монолог
(Майданда қаза болған қаһармандар туралы)Жігіттер-ай!Қайран батыр достар-ай!Менімен қан майдандаБірге болған айларда,Қайрауы қанықАқ алмастың..
©  Дихан-Баба Әбілев
Тамаша ғой өмірдің өрімдері
Рауза Ақтайқызы Жәмікова - ТөкеновағаАдамдар!Емеспіз ғой түскен көктен,Жандармыз жерде туып, жерде ержеткен.Қарызын Жер-ананың өтеу үшін,Болармыз..
©  Дихан-Баба Әбілев
Әке
Иманғали ТасмағамбетовкеӘкеніңКім болсаңдаЖөні басқаЕкенін растайды дос та, қас та,Әкенің ең бақыты — перзентімен,Іңгәлап,Тәй-тәй тұрып кадам..
©  Дихан-Баба Әбілев
Қалдыбай Бектаев ғалымға
Сонау түпсіз жылдардаТопан суы қаптаған,Қазығұрттың тауынаНұқ кемесі тоқтаған,Қасиетті аймақтанҚадірлі жер жоқ маған.Кіндік қаның тамған жер,Сол..
©  Дихан-Баба Әбілев
Әкімжан Төкеновке
Әкімжан, бауырым, жүрегім,Ұзатып тұрмыз мәңгіге.Өлімге қияр сені кім?!Отырған сайрап әлгінде.Төзімді ед жаның, кең еді,Жүк тартқан нардай ал..
©  Дихан-Баба Әбілев
Азамат ақын — ақ ниет
Нұрлан ОразалингеНұрлы Нұрлан қарағым,Аққу жанды адалым,Жайлы жорға қаламынМүдіртпес болсын қадамың! —Тілегі ақын ағаның.Жайдарман жыр орманың—Жарқын..
©  Дихан-Баба Әбілев
Шабал Бейсекова
Кешегі Шабалымыз қандай еді...Өмірге бақыт қосар жандай еді.Жайлы мінез жанының жазирасы,Адалдық, нысапшылық маңдайы еді.Сарыарқа, Ақтау, Ортау..
©  Дихан-Баба Әбілев
Саңлағысың парасатты сананың
Сағынғали СейітовкеСайрап жатып төсекте тіл мен жатым,Сексеніңнің тойына бара алмадым.Қан майданда қаруың—жан жырыңмен,Отан сүтін оқ асты..
©  Дихан-Баба Әбілев
Тұрсынбек
Ассалаумағалейкум, тақсыр өлең!Жаны жақсы жандарды жақсы көрем.Тоқсанымда толқынған жан сырымныңТұрсынбекке бір шоғын тапсыр, өлең.Уay..
©  Дихан-Баба Әбілев
Ұлы Мұхтар Әуезов
Мың жылдар өшпес өрнек,Айғақ тұлға,Кең мінез, кең даламдайБайтақ тұлғаМұхтарымыз еді ғойТеңіз ойлы,Талмай жортқан тарландайТайғақ мұзда!Жасаған алтын..
©  Дихан-Баба Әбілев
Үш жұлдыз
Дінмұхаммед Ахметұлы ҚонаевқаКүткені де осы едіӨзіңді туған елінде!Бұрын да көңіл хош еді,Адамдық биік белгіңе!Тіл мен сұқтан сақтасын,Еліңді де..
©  Дихан-Баба Әбілев
Қаһарман ғалым
Шапық ШөкингеҚаһарман ғалым Шапықжан,Маған — іні, елге — аға.Құттықтап саулық тілейді,Құрметті ел-жұрт, кең дала!Қаныштай ұлы ғалымменҚанаттас болған..
©  Дихан-Баба Әбілев
Әлжаппарға
Жайнақтап өскен асыр сап,Ғажап ең-ау жастық шақ!Жас жетті жылдар жетелеп,Басатын болдық тасырқап.Сонда да сол бір мінез,Сонда да көңіл — «көк..
©  Дихан-Баба Әбілев
Алтай асулары
Күн көзі сары үрпек жас балапандай,Күзгі аспан ала шабыр, ала таңдай,Әр ұста бытыраңқы қорғасын бұлт,Ырғиды долы ашуын тарата алмай.Анау бір бұлт..
©  Дихан-Баба Әбілев
Мен жүрекпін тірлік үшін соғатын
Мен — еліммін,Мен — қазақпын, ақ жанмын,Анашымның ақ сүтіне адалмын.Жарық дүние, жаннатыңа іңгәлап,Бақытты өмір —тірлік үшін жаралдым.Мен — қазақпын..
©  Дихан-Баба Әбілев
Туған тілім
Кімнен тудым?Нәсілім кім?Ұлтым кім?Әлде мен бір аспанның сұр бұлтымын?Бұлт емеспін.Мен қазақпын,Халықпын,Көне күннен келе жатқан тарихпын!Туған тілім..
©  Дихан-Баба Әбілев
Шыршаның бақыты
Әшекейдің жөні бір бөлек,Шығарған шырша комадтан.Сәнінің сипаты тым ерек,Онда әдемі киімдер изумруд,Аң терісінен тігілген малақай.Өзіңе мөлдір..
©  Сүлеймен Баязитов
Шымшымалар - Жаңа!
Алжасты!Ала құйын албасты,Той думаннан қалмас-ты.Ішіп алып анаған,Қызып қалып мынағанҚұшағына ашып жармасты.Болған тұста сәбилі,Әкесін таппай..
©  Сүлеймен Баязитов
Шымшымалар
Бар арманЖұмыр басты пендеңіз,Ішіп-жеуге жаралған.Сондықтан да жемқорлық,Қан тамырдай таралған.Қорықпайсыз ба дегенмен,Құрылар деп тор алдан?Оны..
©  Сүлеймен Баязитов