Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Лабасыға
Емшек тау, ақ бұлт емген Лабасы,Төнеді төбесінен күн анасы.Жатыр ол қарсы алдымда жонын керіп,Секілді арманның ту мұнарасы.Толқын тау, толқын бұлт..
© Қанипа Бұғыбаева
Түнгі оттар
Түнгі оттар, түнгі оттар тірі ұшқын,Жанады жалындап өрлеп тек.Қарашы, сонау бір қыр үстін,От кілем оранған өрнектеп.Күндерім сан тарау бүркеп..
© Қанипа Бұғыбаева
Ақ сүт
Ақ сүт, алғашқы мен емген,Аналық аспанды көкірек.Қан тамыр айналған денеден,Ембеймін сәби боп екі рет...Ақ сүт, тіршілік талшығы,Сол үшін мен оған..
© Қанипа Бұғыбаева
Іздер
Бір соқпақтан бір соқпақты іздесем,Айқыш-ұйқыш заман басқан із кесем.Сол жолдардың төсінде өскен, құрбыжан,Өтінемін, бір тал гүлді үзбе сен!Жолдар..
© Қанипа Бұғыбаева
Түнгі ай
Түн қабағы ұқсайды ашулы ерге,Ару дүние дірілдер,Баяу ағап.Жасыл аспан ұйыған жасыл көлге,Емізеді уыз нұр ай ағарып!..Қара қошқыл шапшыған долы..
© Қанипа Бұғыбаева
Келіншек және бала жігіттің сезім шарпысуы
Бала жігіт... бусанады жас көңіл,Өртенеді шыға алмай бір тұманнан.Түске айналып бара жатты басқа өмір,Таутекедей тастан тайған тым аңғал!..«Бүкіл..
© Қанипа Бұғыбаева
Сен мені сағындың ба?
Ағарып таң келе жатқанда,Оңаша тіл қатып,Толқып бір бақтарға.Батып сәт жаның мұңға,Сен мені сағындың ба?!Жан-ағың жарқырап,Тұрған бір шағыңда,Жарысып..
© Қанипа Бұғыбаева
Таулар, таулар!
Таулар, таулар, сырларыңа қанықпын,Тас төбеңнен көтерілер талып түн,Бітіміңмен қайсарлықты паш еткенСен деп білем көкірегін алыптың.Таулар, таулар..
© Қанипа Бұғыбаева
Жел еседі
Сайын белді сапырып жел еседі,Өршеленіп, өрекпіп егеседі.Аспаннан айдап келген қара бұлттай,Шақырып бермейді екен неге сені?..Бір шағыл бір шағылды..
© Қанипа Бұғыбаева
Ақбоз ат мінген бозбала дүние
Ән салып тұрдыАқбоз ат мінген бозбала дүние түсімде,Айналып арман мүсінге.Ән салып тұрды ертедегі батырдайАқ ала бұлттың ішінде!..Дала болып көсіліп..
© Қанипа Бұғыбаева
Алатауға қарап...
Армысың! Бауыры ән-күй, ақ бас атам,Шөгер ең өр төсіңнен атпаса таң.Айналып сыр айтуға саған келдім,Өзің боп өміріммен шектес Отан.Бауырың..
© Қанипа Бұғыбаева
Тау жолдары
Тау жолдары бұраң-бұраң,Басы үміт,Жалғасады күнге биік асылып.Шықсаң жалғыз ертеменен сапарға,Қарсы алдыңды тұман бүркер жасырып,Тау жолдары..
© Қанипа Бұғыбаева
Сағыну
Туған жер, ата мекен – Қосағашым,Жыл өткен сайын қайта жасарасың.Өзіңде туып-өсіп,Алғаш ретАттағам арманымның босағасын!Бүгіндер өзгерді екен далам..
© Қанипа Бұғыбаева
Шың туралы ой
Төбеңді таңда ертемен сүйіпті күн,Кеудеңнен бұлттар тұр иіп бүгін.Басыңда бала қыран айналады,Қайсарлықтың паш етіп биіктігін.Аспанға найза баспен..
© Қанипа Бұғыбаева
Соғады жүрек
Соғады жүрек!Тынымсыз тулап кеудемде,Серт еткендей сенбеуге.Көктемге көшкен құстардай,Бақытқа жаным шөлдеуде,Соғады жүрек кеудемде!* * *Көкірегіме..
© Қанипа Бұғыбаева
Қаса жүйріктің қайғысы
Жеткізбей әне қара бір,Жерледі жаман, қорлық-ай.Тұяғым сүйген дала-қыр,Тістесіп жатыр көр құдай.Екі аттап әттең жетер ем,Жіберіпті маған жүк..
© Қанипа Бұғыбаева
Шопанға
Шаңырақтай көрінген мынау аспан,Шертеді шопан жайлы мұра-дастан.Тұлғаңнан көрем анық хас батырды,Қабағынан мұз еріп, қырау басқан.Әу баста..
© Қанипа Бұғыбаева
Өлі риза болмай, тірі байымайды.
«Өлі риза болмай, тірі байымайды.»Оқу бітіргенімізге 20 жыл толуына байланысты Ақтоғай ауданы, Шабанбай би (Қаратал) ауылының Әлімхан Ермеков..
Сағынышпен еске алу
Адамның өмірінде «дос» деген ұғым бар. Жынысыңды, тегіңді, туысыңды Алла тағала маңдайыңа жазып берген екен, ал дос пен жар таңдауды құлының қалауына..
Мен соғысты көргем жоқ
Соғыс деген суық үн,Соғыс деген күз, қайғы.Соғыс десе буыным,Сынбай тұрып, сыздайды...Алаңдаймын ойыма ап,Жауап күтіп әлемнен.Самолеттер бейуақ,Ұшып..
© Қанипа Бұғыбаева
Бала емізіп отыр ана
Бала емізіп отыр ана, ойын бөлмей басқа түк,Бұл минуттан басқалардың көксегені бос бақыт.Бала емізіп отыр ана, бір өмірді алға алып,Мейірімі күн..
© Қанипа Бұғыбаева
Берілмесін тек соғысқа еркіндік
Еркін дем ап тыныс алсын бұл кеудем,Кең далаға шығайықшы жүр, сәулем.Еркіндіксіз тұншыға бір күлгеннен,Еркіндікпен жылағаным бір дәурен.Тағдыр-ажал..
© Қанипа Бұғыбаева
Мен өзім қиын жанмын
Мен өзім сен түсінбес қиын жанмын,Құрыштай қиындықтан құйылғанмын.Адамның ар-намысын қорғау үшін,Жолдарды айқыш-ұйқыш шиырладым.Жай кезде сенің мына..
© Мешітбай Құттықов
Кезекшінің тілегі
Қала да, дала-дағы аман болғай,Қаперсіз ұйықта, елім, алаң болмай.Жұбайлар шыққан күліп пәтерінен,Сау болғай машинаның қатерінен.Аздап іш, кездессе..
© Мешітбай Құттықов
Тергеуші
Өтті түндер бір-бірімен жалғасып,Ұйқы да жоқ,Ажарыңнан қан қашып,Қақтығыста қимыл баққан әтештей,Қылмыстымен отырасың арбасып.Ойланасың әлденеге..
© Мешітбай Құттықов