Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Туған жерден қызғалдақ гүл жиюмен
Туған жерден қызғалдақ гүл жиюмен,Ата-ананың алдында бас июмен.Қимай-қимай қоштасты ғой өмірдеБалалығым мәңгі анамды сүюмен!Қандай ғажап..
© Шөмішбай Сариев
Наурыз
Аққулы аспан көктерден,Құстар ұшып жеткеннен.Келдің тағы, Наурызым,Туған елге көктеммен.Бесігім боп тербесең,Құшақ жайып жер-көсем.Келдің тағы..
© Шөмішбай Сариев
Жел дегенің ызың қағып сыңсыпты
Жел дегенің ызың қағып сыңсыпты,Түн дегенің шуағынан тұншықты.Дидары әсем өрттей жанған қып-қызыл,Көк жиектен көтеріліп күн шықты.Әрбір күнім алдан..
© Шөмішбай Сариев
Солтүстігім...
Қарағанды,Қостанай,Өскеменім,Қарқаралы басынанкөшкен елім.Қазақтың қайран жері –Солтүстігім,Ойда-жоқта оралдың еске менің.Жүрегіме..
© Шөмішбай Сариев
Шымбұлақ
Бір бауырым көрсетті алғаш Шымбұлақты,Кеудемде өлең бұлақ сыңғыр атты.Шымбұлақ бір ғажайып жер дейтұғын,Тосқанмын осы сөзге мың құлақты.Көзбен көру..
© Шөмішбай Сариев
Өмірге өкпеміз жоқ
Өмірге өкпеміз жоқ,өкпелемен,Өмірге келгенім жоқ,текке демен.Жайқалды жапырақтар дәнімізден,Өмірде өсіп шықты еккен емен.Өмірге өкпеміз жоқ,өкпе..
© Шөмішбай Сариев
Айналды ел - халқының ағасына..
Қазақтың Қайсеновы Қасым деген,Бір кешкен апайымыз Асылменен,Өзі сүйген халқының қаһарманы,Сөйлесті екі бірдей Ғасырменен!Мінезі жаратылар бастан..
© Шөмішбай Сариев
Өмір жолы алда тұр
Өмір жолы алда тұр,Машина жол – ол да тұр.Темір жолмен жарысқан,Жалғыз аяқ жол жатыр.Өтер күнін өткізген,Сырласпайды көп бізбен.Жалғыз аяқ жолдар..
© Шөмішбай Сариев
Мен қазақпын дегеннің арманы бір
Мен қазақпын дегеннің арманы бір,Бұл адамға бәрі де алда ғұмыр.Тамырларың тереңге тартып өсіп,Бәйтерек жапырағы жалға ғұмыр.Мен қазақпын дегеннің..
© Шөмішбай Сариев
Алла атымен...
Ойға оралып небір сырТай-құлындай дүбірлес,Алла атымен өмір сүр,Алла атымен ғұмыр кеш.Арт жүгіңді иыққа,Тірелгенде тұйыққа.Алла атымен оянып,Алла..
© Шөмішбай Сариев
Жұмекен
Бала кезден, бал шақтан жыры ұнаған,Өзінен оза туған, бұрын Адам.Әдебиеттің есігін ақын қақты:«Үп-үлкен дүниенің сырына алаң».«Ар ісі – әдебиет» деп..
© Шөмішбай Сариев
Сен тірісің...
Жолықтырып Ош шаһары бойында,Ол бір сәтте шалғай кеткен алыс күн.Ұлы ақын Тоқтағұлдың тойында,Өзіңменен Шыңғыс аға таныстым.Адамзатқа Айтматов..
© Шөмішбай Сариев
Жүздірер теңіз, көлге де
Жүздірер теңіз, көлге деШығарар биік төрге де,Қисынын тапсаң қыл көпір,Өткізер сені өрге де.Мешкей деген жақсы ат па,Қалай жүзіп ақсақ та,Қисынын..
© Шөмішбай Сариев
Суықтау екен түнгі ызғар
Суықтау екен түнгі ызғарҚалтырап тоңған жұлдыздар.Көктем мен жазда ерімес,Кеудемде менің мұң мұз бар.Жарқырап жанған жолымда –Батырдың оң мен..
© Шөмішбай Сариев
Дүние сенің жолыңда
Дүние сенің жолыңда,Ереміз ілбіп соңында.Бар тағдырың бір ғана,Бір Алланың қолында.Дүние сенің ізінде,Дайынбыз біздер жүзуге.Сүйеміз бірақ..
© Шөмішбай Сариев
Күндердің күні болғанда
Күндердің күні болғанда,Тосқауыл түсіп жолдарға.Өрт шалғанда орманға,Бір Құдайға сыйынып,Құлдық ұр жайып қолды алға!Күндердің күні болғанда,Аптапта..
© Шөмішбай Сариев
Бақытты күндер бақ қандай
Бақытты күндер бақ қандай,Ағарып ақ таң атқандай,Аймалап сүйіп аруды,Жаһанда бейне жатқандай.Бақытты күндер бал күндер,Балауса бейне шалғын..
© Шөмішбай Сариев
Жер жаһанды жаратқан ғой
Жер жаһанды жаратқан ғойкең Құдай,Қазақтың да көңілі кең,бер Құдай.Тіл мен көзден сақтай көрсін,бір Алла,Даламыздың,Даламыздың кеңдігі-ай!Жұмбағы көп..
© Шөмішбай Сариев
Быт-шыт болар бар сенім
Быт-шыт болар бар сенім,Қаһарлы ханның билігі қиын.Қию қашқан нәрсенің,Икемге келіп, илігуі қиын.Қол жайып ғайыппен қалмасаң,Қаһарлы хан қателікті..
© Шөмішбай Сариев
Қыс
Қалтыратып Алма ағашты мұздатып,Қайың-терек денелерін сыздатып.Қар жамылып жер үстінде қыс жатыр,Төсегінен тұрар емес мұз қатып.Білмейді ол суық-аяз..
© Шөмішбай Сариев
Тағдырыма тауқыметпен таластырған
Тағдырыма тауқыметпен таластырған,Өмір ме өзен жолын адастырған.Көктемім келіп еді құстарменен,Іздерім шыға келді қар астынан.Ескегін көк аспанда..
© Шөмішбай Сариев
Жалғыздық...
Аспанда – айым, көкте күнім байқаған,Сезді жаным теңіз толқын шайқаған.Жалғыз жүрек сенен тауып егізін,Қош айтысып, жалғыз еттің қайтадан.Қайық..
© Шөмішбай Сариев
Назарбай қойдым атыңды...
(терме-толғау)Есімдер көп қой татымды,Ойларға мені батырды.Өмірге келген Немерем –НАЗАРБАЙ қойдым атыңды.Аққулар бар ма байқайын,Қайырып көлден..
© Шөмішбай Сариев
Түйе
Түйе десе жүрегім толғанасың,Аруана нарлардың жолда-анасы.Мен осы бала күннен түйе досым,Балалық шақ дәурені – көл жағасы.Көл-қайықтың ескегін ескен..
© Шөмішбай Сариев
Көктегі биіктермен теңесіп ем
Көктегі биіктермен теңесіп ем,Желгенде жан-жағымнан жел есіп ең.Балалық шақ өмірге сапар кешті,Түйе дейтін жол дала кемесімен...Нанбайсың ба..
© Шөмішбай Сариев