meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Шолпан
Шолпан (ән үшін)  Аспандағы азайған ба жұлдыздар? Бұл әлемде шолпан атты бір қыз бар. Мен білмеймін қашан жерге түскенін, Содан мені қызғанады бұл..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Мендей ғашық бар ма екен
Мендей ғашық бар ма екен (ән үшін) Ғашықтарда мендейлер аз табылар, Менен гөрі мен сүйгеннің бағы бар. Менің санам сағынғанда қалқашын Көңілі емес..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Айналыс
Қарасаң әлемге де, атырапқа, Біп-бірдей жапырақ жоқ «Жапырақта» . Ал енді, сан алуан заттың бәрі Айналады бәрі бірдей топыраққа. Топырақ қалмас..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Әр ненің бар ерте-кеші
Өмір жолын салып ізге, Мейлі қалай жобалаңыз, Жасымыз да, кәріміз де… Бәріміз де жоғаламыз. Үй, көлік те, мәртебе де Өсіргенмен ноғаланы, Қалып бәрі..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Уыс
Бұл дүниеге шыр етіп туысыңмен, Жұғынды да жұма ұстап уысыңмен, Аспандағы айды да алғың келіп Жасайсыңдар, Жарандар, қу ішіңмен. Дүние қалар сусылдап..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Күздегі көктем
Күз күні. Жамансудың* сары белі. Сары бел бір әуреге салып еді. Сары жалынға оранған сары орманда Бүрін жарған бір көктем қалып еді. Ол кезде мен де..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Білесіңдер ме?
Білемін дейсің.Дұрыстап, танымайсың да!Жақсысың дейсің, шынымен танымайсың ба?Жасаған кейбір, істерім, сөздерім мүмкін,Тартқанда шығар,жатқанда..
©  Гүлсім Сатыбалды
Қар, жауып тұр
 Көк-Төбенің қар басып, қияқтарын,Дала жатыр, ақ парақ сияқтанып.Күз батыры кешегі қара қырау,Кетіп жатыр, қимас бір күй ақтарып.Көңілді де, жатыр..
©  Гүлсім Сатыбалды
Ағалар, інілерім
 Жаны асыл, ағалар, інілерім,Өздеріңе өкпем бар, бүгін менің.Сұлуларға, сұқтанып аласың да,Туғандарың жымиса, түріңде мұң!Жан тұлғаңыз маңызды, үшін..
©  Гүлсім Сатыбалды
Өмір ғажабы
Сыбағамды сағаттан алып беріп,Сан арнадан, оқиға салып беріп.Қараңғыда көп жалғыз қалдырып ап,Қайратыма қойыпсың, жарық беріп.Жүрсемдағы, жанымның..
©  Гүлсім Сатыбалды
Талпыныңыз ренжімей..
 Біреулердің тілінде жоқ керім үн,Болмаса да, біреудің өткелі мұң.Толмайтұғын көңілі ештемеге,Жұлдызы жоқ, көп пенде, көктемінің?!Мін тағуда, боламыз..
©  Гүлсім Сатыбалды
Ерте көктем суреті
Қыс аяғын доғарды да созғанды, (ақ көрпесі аламыштап тозған-ды) Көк қылтиып, көсіле жер бусанып, Сезім біткен сеңдей болып қозғалды. Қар көбесін..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Қаладан қарап далама
Қалалықпын. Туғанмын далалықтан, Даладағы нәр алдым даналықтан. Талды мінген, тай-тана — Малды мінген Қимай-қимай аттандым балалықтан. Балалығым..
©  Амантай Әбдіқанұлы
Туған жерді сүйсең сен...
 Басыңа мамығыңды жастап жатып, Мақтама тау-тасыңды аспандатып. Марсима туған жерді сүйемін деп, Туған жер сені сүйсе асқан бақыт! Алаңсыз құшағыңда..
©  Амантай Әбдіқанұлы
ТІЛЕГІМ
Барады баяу басып әрбір күнім,Әр мезет қаяу жүрек жаңғыртты үнін,Оятты ессіз қиял толқындарын,Бақытсыз махаббаттың барлық мұңын.Тіл қатпан. Шықпас..
©  Александр Пушкин
Н.Н. ПУЩИНГЕ
Алғашқы досым,Досымсың менің құн жетпес!Тағдырға алғыс арнадым:Аулада қармен бүлк етпес,Қосылып қоңырау мұң тектес,Естілсе келіп қалғаның.Періште..
©  Александр Пушкин
АРАКЧЕЕВКЕ
Ресейде қатал әмірші,Губернаторларға зәбірші,Кеңеске ұстаз тосқауыл,Патшаға жақсы дос-бауыр.Ызақор, кекшіл, тым ақымақ,Сезімсіз, арсыз жын..
©  Александр Пушкин
* * *
Шіркін-ай, қашан, қай шөлде,Ұмытар есуас оларды?Қос балтыр жүрсің қай жердеКөктем боп қай гүл оралды?Шығыстың шуақ шағында,Солтүстік мұңлы..
©  Александр Пушкин
* * *
Әр түрлі әуре қыздырып,Уақытты тым көп жоғалттым.Таппаса ақау ізгілік,Би кешін келмес доғартқым.Сүйемін тулап бұла күш,Тар жерді жайлап қуаныш,Кисе..
©  Александр Пушкин
* * *
Қарғаға қарға қарқылдап,Шулайды көкте қарқындап.Біз жерге қашан түсеміз?Түскі асты қайдан ішеміз?Қарғаны қарға дәл тапты,Түскі астың жөнін..
©  Александр Пушкин
* * *
Татьяна хаты алдымда;Қастерлеп оны қорғаймын,Орандым құпия зар-мұңға,Қанша оқысам тоймаймын.Кім берғен сонша нәзіктік,Ләззатшыл тәтті сандырақ?Пәк..
©  Александр Пушкин
* * *
Ол құмар – бізге татымсыз,Жұрт сүймеске сыйынған.Ақынның жаны ақылсыз,Махаббатқа бұйырған.Арылмас жалғыз қайғысы,Сөнбейтін асыл арманы –Сол ғана қиял..
©  Александр Пушкин
АДЕЛЬГЕ
Ойнашы, Адель,Шаттыққа кенел,Хариттің Лелі,Ат қойып сеніБесікке салып тербетті,Әлдиледі әндетті;Көктемің ашықТыныштық шашып,Жаралдың жайсаң,Ләззатқа..
©  Александр Пушкин
* * *
Кімді ойлап, кімге сенерміз?Айнымас жанды анықта...Іс пен сөз парқын көрерміз,Өлшенсе біздің қалыпта.Ол баспай өсек-аяңға,Көңілде ермес..
©  Александр Пушкин
* * *
Татьяна солып барады,Таңдайдан дыбыс тарамас.Қызыққа сөнді талабы,Сергуге бірі жарамас.Бастарын шайқап көршілер,Күңкілдер сөгіп, ерсі дер.Жетті дер..
©  Александр Пушкин