meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
* * *
Көрсеқызар көз, көңіл,жылтырақпен алдармыз,Алданбайтын жүректі қандай –жолмен жалғармыз.Тартылыспен айналып, бір – бірініңмәңгілік –Қасиетін асырған..
©  Қанипа Бұғыбаева
* * *
Бауырым болды тасбауыр,Тірлігін «қоңыз» бұлдаған.Көз саттым жатқа, басқа бір,Түспейді неге, Күн маған?!Кетті ғой...ұлмен, қыз шалғай,Тым тырыс, үнсіз..
©  Қанипа Бұғыбаева
Жарты ғасыр
Мен ғұмыр кешіппін ғойжарты ғасыр,Жинамай дүние мүлік, алтын ,асылЖеріме жапырақ жайып келіппінғой,Ақтарып ақ көңілден халқымасыр!...Өрнектеп, өмір..
©  Қанипа Бұғыбаева
Туған жер…
Үстінде туған жерім Көкжайдақтың,Бабамдай, бауыр басып көп жайлаппын.Шомылып Ақсуыма АқбалықтайТұнығын қанша ішсемде қанбайқаппын.Қызықтап, табиғатын..
©  Қанипа Бұғыбаева
Көңілдің бір сәті
Күн артынан ай қуып,Ай артынан жыл қуып,Өткір тілді ой буып,Көңілімді ой буып…Ішімде мың қайғы ұлып,Шағылады тасқа күн.Себеді түн айды үгіп,Бағын..
©  Қанипа Бұғыбаева
Торғайым
 Күз кеп киді, сары көйлегінтал-қайың,Қорғансызды, қайтіп, қалайқорғаймын?Бұтақтан бір бұтақтарға секіріп,Жылу таппай, тоңған..
©  Қанипа Бұғыбаева
Кетті деме, ойын ойлап баланың....
Кетті деме, ойын ойлап баланың,Бала көңіл, болар кейде нала мұң.Аяғыңды шағып алар байқатпайЖылан жоқ. тас деп көшесіндеқаланың…Өтірікпен өзін-өзі..
©  Қанипа Бұғыбаева
Іштен шыққан…
(баллада)Аңыз сыры-сәулесіндей түнгі айдың,Баяғыда-а, деп бүгінді жырлаймын.Күні түгіл күлі күндес таласқанЕкі әйелі болған екен бір байдың.Дүние..
©  Қанипа Бұғыбаева
Мені іздейсің…
Жерде аналық,Тауда аталық айбын бар,Айбынымен қолын бұлтқа жәй бұлғар.Қайда, қайда? қарғып озып барады,Көшкен жұртқа, тастап мені ай жыл –дар!..Қиял..
©  Қанипа Бұғыбаева
Далаға сыр…
Дала десең, өміріме от алам,Кеңдігімен жіпсіз мені матаған.Көшін ерте, мынау жердің бетіненЖер астында жатыр тегім,ата анам.Еркелеймін, елестерге, ес..
©  Қанипа Бұғыбаева
Өсек…
Сыбыр-күбір…Сырттан “жүр ел” өсектеп,Солай, маған лақтырады кесек көп.Тағдырымды кесіп пішіп жобалар.Әрбір алған адымымды есептеп…Құм мінезден көрген..
©  Қанипа Бұғыбаева
Сен…
Сенсіз өткен өмір мені мезі етті,Ойыннан өрт шықты, өртеді өзекті.Баяғыдай сылтауратып әрнені,Іздеп барып кездесетін кез өтті.Сабыр сарқып..
©  Қанипа Бұғыбаева
Жер дөңгелеп…
(Мұстафа Өзтүрікке)Өнеріңе қайран қалды ел сенің,Сен білесің. ата мекен, жол шегін.Айту қиын. сабырыңды сарқығанБойыңдағы сағыныштың өлшемін.Құшақ..
©  Қанипа Бұғыбаева
Құрбым!
Саған нені айтады жыр тілі,Тірлігімнің жамалмай көп жыртығы.Қыз едім ғой, ойнақтаумен от басқан,Мен де, елуге келемін бе, бір күні.Жаратылыс..
©  Қанипа Бұғыбаева
Жібекке
Суып кеттің, менен сен суыпкеттің,(Өнерді емес, дүниені қуып кеттің.)Тіл қатпадым, ешкімге, еш адамға,Көңілімді сағыныш буып көп күн.Аруы боп..
©  Қанипа Бұғыбаева
Мені ауыртады
Таулардың тау болмай ұсақталғаны,Тұлпарды тірліктің тұсап, қалғаны.Түн жарып жұлдыздың аққандарыБеймезгіл семсе гүл бақтардағы.Қара дақ, ақ көңіл ақ..
©  Қанипа Бұғыбаева
Екі бақаның сөзі
(сықақ)Кәрі бақа, жас бақаға жолығып көл шетінде,Руың кім? қайдансың деді?Руым Балпақ, Батпақтанмын.Шомылып өстім нұрына әппақ таңның.Мен деген жай..
©  Қанипа Бұғыбаева
Біреуге
Кішіге өр, зор алдында майда тілді,Біледі, от жақпай су қайнатуды.Өтірік күліп көзі, желдей есіп –Қалдырар тілдескенде ойға түрлі!..Керемет, бір..
©  Қанипа Бұғыбаева
Келін сөзі
Енем емес, анам едің сен менің,Өзің едің, сүйенішім, сенгенім.Қара орманым, осы күнге дейін бір –Қадіріңді қалай білмей, келгемін…Төзіміңді айта..
©  Қанипа Бұғыбаева
Менің жырларым
(поэзия)Адасқан жапырақҚанипа БұғыбаеваБұл өмір болар мәңгі кімге тұрақ,Өксітіп, жылатады... жырлатып ап.Басынан биік ағаш желге билеп,Адасқан келеді..
©  Қанипа Бұғыбаева
Котлы
Звон в дверь, пришла смерть моя. Повестка как ястреб вцепилась прямо в сердце. Анальгин помогал мне от боли.Этот день настал, мои куски тела уже..
Ана
Ана деген-бір керемет байсалды, Сұлу және мейірімді, қайсарлы. Мен деген сені сүйіп жүремін, Күні-түні сен деп ойлап жүрегім.   Сен ғана мені мәңні..
Жеңіл жүрістілер.
Қыз қалтасы арсыздан ісінгенде,Істеріне, басамын мысымды елде.Бәріненде, әкесі, баласындай,Уысына, жандарды түсіргенде!Сүйіп қалдым дегендер, жас..
©  Гүлсім Сатыбалды
Көзбояушы өмірді қояйықшы!
 Жәннәтім деп, желіде жалпылдаған,Көбейіп тұр ұл -қыздар жалтыраған.Сүйіп, жуып, аяғын анасының,Жүргенменен, күні көп, салқындаған.Қайтсын сенің бұл..
©  Гүлсім Сатыбалды
Соңғы хат
Көрік болған гүл текті,Дидар болған таң нұрлы,Аспан болған аласа,Маусым болған жаңбырлы.Жүрек болған жаралы,Ақын болған ақымақ,Қолдан жасап алатынЖан..
©  Ерлан Аманқожаұлы